ەەڭ جاڭا مازمۇندار
كۇزگى تەڭەلۋ كەزىندە جەر -جەر مول ءونىم الۋدىڭ قاربالاستىعىنا ءتۇستى
كۇزگى تەڭەلۋ كەزىندە جەر -جەر مول ءونىم الۋدىڭ قاربالاستىعىنا ءتۇستى
اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم تۇراقتى كوميتەتى كەڭەيتىلگەن ءماجىلىس اشتى كەزەكتەگى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن ارناۋلى تاقىرىپتا اقىلداستى، ورنالاستىرۋ جاسادى
اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا - ونەركاسىپشىلەر بىرلەستىگىنىڭ (باس ساۋدا قوعامى) 12 - قۇرىلتايى وتكىزىلدى
شينجياڭ سۋ يگىلىگىن دامىتۋعا قارجى قوسۋ (توبى) شەكتى سەرىكتەستىگى قۇرىلدى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 27- كۇنى 215-سان
شاۋەشەك قالاسىندا تۇڭعىش قارتتارعا قامقورلىق جاساۋ جاعىنان قوعامدىق قىزمەت وتەۋ ورتالىعى قۇرىلدى
ساۋانداعى ساقشىلار مەن حالىق قارا دەگەلەكتى قۇتقاردى
شاۋەشەك كەدەنى دالمە -ءدال شارا قولدانىپ، اۋىل شارۋاشىلىق قوسىمشا ونىمدەرىن يمپورت -ەكسپورت ەتۋدىڭ”جەدەل ارناسىن“ اشتى
ۇلگىلەردىڭ كۇش -قۋاتىن سەزىنىپ، ءداۋىردىڭ اتويشىسى بولۋعا قۇلشىنامىز
ەسىك اشۋ ورايىنان بىرگە يگىلىكتەنىپ، كوركەم بولاشاقتى بىرگە جاراتايىق
شي جينپيڭ بۇكىل ەلدەگى قالىڭ شارۋالاردىڭ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق، شارۋالار شەبىندە قىزمەت ىستەپ جاتقان جولداستاردىڭ مەرەكەسىن قۇتتىقتادى جانە ولاردان شىنايى حال سۇرادى
ەرەكشەلىككە، باسىمدىققا يە كاسىپ سالالارى شوعىرىن جوعارى ولشەممەن، جوعارى ساپامەن جەتىلدىرۋگە، زورايتۋعا تاباندى بولۋ كەرەك
قول قويىلعان سوما ءبىر تريلليون يۋاننان استى، كوپتەگەن ەڭ جوعارى ورە جاراتىلدى
جىبەك جولى رۋحىن اسقاقتاتىپ، ازيا مەن ەۆروپانىڭ سەلبەستىگىن تەرەڭدەتەمىز
رەفورمانىڭ تابىستى تاجىريبەلەرىن مۇقيات قورىتىندىلاپ، پايدالانىپ، ارميانى رەفورما ارقىلى قۇدىرەتتەندىرۋدىڭ جاڭا جاعدايىن قۇلشىنا اشۋ كەرەك
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ، ماڭىزدى بەكىتۋىنىڭ رۋحىن جەتكىزدى، دايەكتىلەندىردى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 26- كۇنى 214-سان
2022-جىلى 9-ايدىڭ 24- كۇنى 213-سان
2022-جىلى 9-ايدىڭ 23- كۇنى 212-سان
تارباعاتايدىڭ ەرەكشە ونىمدەرىن تانىستىرىپ، باۋراۋ قۋاتىن ايگىلەدى
شي جينپيڭ 7 - كەزەكتى جۇڭگو − ازيا - ەۆروپا كورمەسىنە قۇتتىقتاۋ حات جولدادى
​7 - كەزەكتى جۇڭگو − ازيا - ەۆروپا كورمەسى اشىلدى
ءبىر نيەتپەن سەلبەسىپ، جىبەك جولىنىڭ تىڭ شۇعىلاسىن جازايىق
جىبەك جولى رۋحىن اسقاقتاتىپ، قول ۇستاسىپ، بولاشاقتا تەڭ يگىلىككە كەنەلەمىز
ەسىك اشىپ، سەلبەسىپ، بولاشاققا اتتانايىق
2022-جىلى 9-ايدىڭ 22- كۇنى 211-سان
ايماقتىق اكىمشىلىك مەكەمەسى شانشي يانچاڭ مۇناي توبىمەن، شينجياڭ تيانيە توبىمەن سەلبەستىك جۇلگەلىك كەلىسىمىنە قول قويىستى
ايماعىمىزدىڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى از ۇلتتاردىڭ اۆتونوميالى رايوندىق 10 -كەزەكتى ءداستۇرلى سپورت جارىسىندا سۇبەلى تابىسقا قول جەتكىزدى
قىزمەت ورنىن تياناق ەتىپ، كورىكتى تارباعاتايدى بىرگە قۇرامىز

ومىربەك ولەڭىنىڭ ورنەگى

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/8/17 19:57:08

ارميا قوعاي ۇلى
 
«ولەڭ دە ءسوز،ءسوز دە ءسوز،
ولەڭ ودان وزگە ءسوز.
ءسوز جينالىپ كول بولسا،
ولەڭ وعان قاينار كوز» دەپ م. نۇر ۇلى ايتپاقشى. ارناۋلى مەكتەپ ءبىتىرىپ، تەورەما وقىماعان، شەت جايلاپ،تاۋ جاستانىپ، ءتورت تۇلىك سوڭىندا بولعان قانشالاعان اقىندارىمىز پويەزيا تۋرالى  تۇسىنىكتەرىن جوعارىداعىداي ولەڭ شۋماعىندا ايتىلعان ويعا (تۇسىنىككە) مەڭزەس وزدىكتەرىنەن سەزىپ، ءبىلىپ كەلگەن. مىنە بۇلاي ءتۇسىنۋ پويەزيا تۋرالى بەرىلگەن انىقتاما مەن تەورەمادان استە شەتتەپ كەتپەگەندىگىن ءومىردىڭ ءوزى انىقتاپ جاتقانداي. «قارا تاۋدىڭ باسىنان كوش كەلەدى» دەن  باستاپ قازىرگى الۋان  ءيىرىمدى، الۋان ۇيقاستى،ءتۇرلى بۋىن، بۋناقتى پويەزيانى وزدىگىنەن ۇيرەنىپ، تاماشا اقىندىق شابىتپەن شالماسىن الىسقا اتىپ جۇرگەن اقىندارىمىز از ەمەس-تى. ءومىردىڭ وزىنەن ۇيرەنۋ ەشقاشان پراكتيكانى قاجەت ەتپەيتىن سىڭىمدىلىك دارەجەسى اسا جوعارى ۇيرەنۋ ءتاسىلى.

  «كۇپى كيگەن قازاقتىڭ قارا ولەڭىن، شەكپەن جاۋىپ وزىنە قايتارامىن» دەپ  اقيىق اقىن مۇقاڭنىڭ دا ايتۋى وسىدان بولسا كەرەك.
ءيا،قۇلاق تۇرەلىك، ساحاراداعى شوپان اقىن نە دەپ جاتىر؟ول كىم؟
« سۋرەت بوپ ەنگەن سوڭ بويعا ءبىر شىبىن،
قورەك قىپ جاتىرسىڭ جاننىڭ اناۋ بۇرشىگىن.
ءبىر تامشى سۋدىڭ لاززاتىمەنەن عاجايىپ،
اۋەلى ەت بوپ قۇرساققا ءبىتتىڭ ءبىر سىعىم» دەپ باستالاتىن «پەندە» اتتى    ولەڭنىڭ اۆتورى ومىربەك كوڭتاي ۇلى 1958-جىلى تولى اۋدانىنىڭ مايلى تاۋىندا دۇنيەگە كەلگەن. قىسقا ءجىپ كۇرمەۋىمەن، تۇرمىستىڭ يلەۋىمەن باستاۋىش مەكتەپتى شالا - شارپى تاۋىسىپ، قورالى قويدىڭ شەتىندە، پەشەنەسىنە جازعاندى قابىلداپ، تاۋ اسىپ، تاس باسىپ كەتە  بارادى.

  ءبىراق، «تالانت تاس جارادى» دەگەندەي، بويداعى بار تابيعي دارىن ونى ولەڭ ولكەسىنە قاراي جەتەلەيدى. ءوزى ايتقانداي، ايرانىن ۇرتتاپ، قويىن قۇرتتاپ ءجۇرىپ، 1980 - جىلدان باستاپ ولەڭ شارۋاشىلىعىمەن ارالاسادى.
مەن بۇل شاعىن ماقالامدا ومىربەك كوڭتاي ۇلىنىڭ ادامداردى نەگىزگى تاقىرىپ ەتكەن ءبىرقانشالاعان ولەڭدەرى تۋرالى توقتالۋدى ءجون كوردىم. بۇل   ولەڭدەر ەش مىنسىزدىگىنەن، بەينەلەۋ، فورما، قۇرىلىم جاعىنداعى دارالىعىنان؛ ءتىل شۇرايىنىڭ وقىرماندى تاڭ - تاماشا قالدىراتىن اسەرىنەن بولا تىلگە الىنىپ وتىرعان جوق. اۆتوردىڭ ولەڭ جازۋداعى شاما - شارقىن، ءبىلىم دەڭگەيىن ەسكە الا وتىرىپ، جالپى وقىرمان قاۋىمنىڭ كەشىرىمدى كوزبەن قاراۋلارىن ەسكەرتەمىن.

  ومىربەك كوڭتاي ۇلىنىڭ ادامدار تاقىرىبىنداعى ولەڭدەرىنە زەر سالىپ قارار بولساڭىز، تومەندەگىدەي ءبىر تەورەمالىق ۇعىممەن وزدىگىنەن سايكەس كەلىپ  جاتقانداي سەزىلەدى دە، پويەزيالىق   قۇنىن بىردەن - ءبىر ايشىقتاي تۇسەدى:

  پويەزيا جانرى ءسوز ونەرىنىڭ ءبىر  ءتۇرى، ول ادام ءومىرىنىڭ قات - قابات قىرى مەن سىرىن، قۋانىشى مەن جۇبانىشىن، ارمانى مەن مۇراتىن، ۇلتتىق بوياۋ مەن اقىندىق تالانتتىڭ ويۋ - ورنەگىمەن بەينەلەپ بەرەدى. ولاي بولسا بۇل سوزگە سالىستىرمالى تۇردە اقىننىڭ ءسوز باسىنداعى ايتىلعان «پەندە» اتتى ولەڭىن    جالعاستىرا كورەلىك.
«كۇندەرىڭ جەتىپ ول جەردەن كەتەر تايعاناپ،
قۋانىپ جۇرگەن حان، قارا،ءيا، باي-ماناپ.
الەمگە كەلىپ شەت - شەكسىز مىناۋ دوڭگەلەك،
اق ءنىلدى سوردىڭ اۋەلى اناڭدى ايمالاپ».
  ءيا، سولاي پەندەلەر اۋەلدە قۇرساققا بىتكەن ءبىر سىعىم ەت ەدى. تابيعاتتىڭ دامۋ زاڭدىلىعى بويىنشا سول ءبىر سىعىم ەت ادامعا اينالىپ، انا سۇتىنەن قورەكتەنەتىنى داۋ جۇرمەس شىندىق. اۆتور وسى جەرگە دەيىن انانىڭ اق سۇتىنەن ءنار الىپ جاتقان ءسابيدى كىرشىكسىز اق قىلىپ كورسەتۋى دە اقىلعا وتە قونادى. راس-اۋ، پەندەشىلىك ەندى ونىڭ بويىنا تىرشىلىكتىڭ دۇبىرىمەن كەلىپ كىرەتىن دە  شىعار. جالعاستى وقىپ كورەلىك.
«باستالدى سودان اق سۇتتە اپپاق عۇمىرىڭ،
تىنىمسىز تىرلىك تىڭداتتى تىنباي ءدۇبىرىن،
جەتىلدىڭ سودان بىرەۋدەن القاۋ،العىس اپ،
ەندى بىرەۋدىڭ قايناتتىڭ ىزا،زىعىرىن.

تۇرلىشە بولدى تاقاۋاتتاعى تابىسىڭ،
اۋانىڭ جۇتتىڭ ءار ءتۇرلى ايتەۋ اعىسىن.
قايرادىڭ ءتىستى جاعىڭدى قىسا تىستەنىپ،
قايراتتى جيناپ شەكتەۋلى پەندە جان ءۇشىن». سولاي ەڭبەكتەپ ءومىر ەسىگىن اشقان پەندە شالقالاپ سول ەسىكتەن قايتا شىققانشا، بويىنا از بولماعان ۇنامدى - ۇنامسىز ادەتتەردى قالىپتاستىراتىنى حاق. سەبەبى، ول پەندە ەمەس پە!..
  اۆتور تاعى دا پەندەشىلىكتىڭ ءبىر   قىرىنا شىعىپ الىپ، «پەندەلىك دەگەن بەلدەۋ جاۋ» دەپ ومىردەگى بولعان  بولمىستى شۇيكەلەپ كورسەتەدى.
«بولگەلى قاشان ادامدار جەكە ءناسىلىن،
سولارعا دۇرىس تالعامىڭ بولسىن جاس ۇلىم.
ءومىر دەگەن تىرلىكتىڭ سوراپ،ارداسى،
شاشىلدىڭ وندا دەي بەرگىن اسىپ-تاسىدىڭ.

باس يزەپ قالما بىرەۋگە ءسىرا ويلانباي،
ماراپات كۇتپە كريستال ءتىسىڭ قايرالماي.
وتكىزسە كەشىن بىرەۋلەر اناۋ ءپىل جوندى،
ەلىكتەمە وعان قالساڭ دا مەيلى تويلانباي» دەپ پەندەلەردە بولاتىن پەندەشىلىككە ساپ-ساپ ايتىپ، سوڭعىلارعا اقىل-  كەڭەسىن بەرەدى.
« زورلاما ءبىراق بولسا ەگەر جەرىڭ كونبەگەن،
جىلىتسىزدان شارشاپ اباي دا تالاي شولدەگەن.
ادىلدىك ءبىراق تارازى اناۋ سىن كوزدەر،
توسادى سەنى الامان دەگەن كومبەدەن.

سول ءۇشىن اتاق قامدانبا مىرزام قامى ءۇشىن،
وزىڭە تۇشتى، كوپ كوزدە ورنىڭ ءبارى شىن.
ارىڭدى ساقتا، پەندەلىك دەگەن بەلدەۋ جاۋ،
كەتپەسىن بويدان، كەتپەسىن قولدان تابىسىڭ».
  ءيا، سولاي بىرەۋگە اقىل ايتۋ ارتىقتىق  ەتپەيدى، اقىل ايتۋ اقىماقتىق ەمەس. اقىل بار جەردە ادامگەرشىلىك، پاراسات،جىلىلىق بولادى. وسىنىڭ ءبارى بار جەردە «تولىق ادام» بولادى.
ادامدى جازۋ، ادام حاراكتەرىن اشۋ   ءومىردى جازۋدىڭ، ءومىردى تانۋدىڭ   تاماشا جولى. سەبەبى، ادام دەگەن وتە كۇردەلى بولمىس. ونىڭ ىشكى جان قاباتى ساناپ تاۋىسقىسىز قاتپارلى بولادى. ەندى بۇل تۋرالى اۆتور نە ايتار ەكەن؟
«اداسۋ دەگەن شاتىسۋ،
شاتىسۋ ونى ءمىن دەمە.
بيلىگىن تۇرىپ ايت ونىڭ،
ادىلەت دەگەن مىنبەدە.

سەن ويتكەنى ادامسىڭ،
ادامعا ادام بورىشتى.
ءتۇزۋ كوزبەن دۇرىس شەش،
قولىڭنان كەلسە زور ءىستى.

بارىڭدى ءبىل ورنىڭدا،
بارماقتاي باستا باق باردا.
شەشىمىڭ بولسىن كۇردەلى،
ءوز ورنىڭدى ساقتاۋعا.

ادامدىق بيىك تۇعىرىڭ،
اشىلعان توسقىن اراندى.
قاعازداي جەڭىل عۇمىرىڭ،
قاڭباقتاي اۋناپ بارادى.

ىشكەنىڭ الال بولسا دا،
جاقپاعان ىشكە سور كولدەي.
وتە المايسىڭ ومىردەن،
باقىتپەن سور وڭگەرمەي.

ەي،ادامدار سول ءۇشىن،
بولعان سوڭ بىرگە قونىسىڭ.
بەرەتۇعىن بىرىڭە،
  ءبىرىڭنىڭ بولسىن قول ۇشىڭ» دەپ، «ەي،ادامدار» دەگەن ولەڭىندە بەرەكە مەن بىرلىكتىڭ تۋىن ادامدار ورتاسىنا تىكتەيدى. سولاي، ادامدار ورتاسى شىتىرمان دا كۇردەلى ءار ءتۇرلى پسيحولوگيا، ءار ءتۇرلى كوزقاراستا. ادامدار ومىرگە ءار ءتۇرلى تانىممەن قارايتىندىعى شىندىق.  ومىربەك كوڭتاي ۇلىنىڭ ليريكالىق ولەڭدەرىندە ەرەكشە كوزگە كورىنىپ كەتەتۇعىن تىڭ جاڭالىقتار بولماعانىمەن، ومىرگە، ولەڭگە دەگەن ىنتا-تىلەگى، اقىندىق  سەزىم، تۇيسىگى مەن قۇشتارلىعى وقىرماندارىنا جىلى لەپ باعىشتاپ، وزىنە تارتا تۇسەدى. اۆتور ادامدار تاقىرىبىنداعى ولەڭدەرىندە ءوز شاما - شارقى جەتكەنشە سول ادامداردىڭ حاراكتەرىن اشۋعا تىرىسادى. مىنە، بۇل «ليريكادا ادامنىڭ جەكە باسىنا ءتان كوڭىل كۇيى، نازىك جانە  تەرەڭ پسيحولوگيالىق تەبىرەنىستەر   سۋرەتتەلەدى» دەگەن عىلىمي جوسىنعا  ۇيلەسە كەتكەندەي.

  ءارقاشاندا ەرەجەمەن ولەڭ جازىلمايدى. قايتا اقىن جۇرەگىندەگى تەرەڭ تەربەلىس،اتاپ ايتقاندا، ىرعاق ارقىلى ولەڭ ومىرگە كەلەدى. ز. قابدىلوۆ ايتقانداي: «ىرعاق،ىرعاق! شۋماق،تارماق،بۋناق،-ءبارىن  تۋدىرىپ جۇرگەن سول ىرعاق. جالپى ادام اتاۋلىعا ءان سالدىراتىن، اقىن بىتكەنگە  ولەڭ جازدىراتىن سول ىرعاق».
اقىننىڭ مىنا ءبىر ولەڭىنىڭ ىرعاعى وزگە ولەڭدەرىنىڭ ىرعاعىنا ۇقساماي كەلە مە قالاي؟ وقىپ كورەلىك:
«باقاندى قولعا الىپ،
بارىڭدى كيىپ،مالىنىپ،
قۇلقىنىڭ پەندە،
قۇبىردان بەتەر قابىنىپ،
سەن ءجۇرسىڭ ايتەۋ.
تىرلىكتىڭ تىرناپ،
قالتاسىن ءتىنتىپ سابىلىپ.
بىلمەيسىڭ نەگە،
جۇرگەنىن اناۋ قامىعىپ...» دەپ ىرعاقتىڭ ىعىنا باعىپ، ءومىر اتتى ورىستەگى  ادامداردىڭ كەلەڭسىز قيمىلدارى مەن   قىلىقتارىن ولەڭ ەتىپ ورنەكتەيدى.
 ادامدار تاقىرىبىنا اڭسارى اۋعان اۆتوردىڭ «جولاۋشى» اتتى ولەڭىنىڭ   بىرەر شۋماعىن وقىپ كورەلىك:
«جولاۋشىمىن ەرتتەپ مىنگەن عاسىردىڭ ءبىر پىراعىن،
جەر بەتىنىڭ ءبىرى استىندا، ءبىرى ۇستىندە قۇلاعىم.
جول ىزدەيمىن، اداسپايمىن مەن مۇلدەم،
ماڭدايىمدا جانىپ تۇرسا مەنىڭ ەگىز شىراعىم» دەپ بۇكىل ادامزاتتى، ادامزات تاعدىرىن جولاۋشىلاتىپ جىبەرەدى. سولاي، ادام -جولاۋشى، جولاۋشى - ادام.
   «مەن جولاۋشى ولمەس ءومىر،شىندىق ىزدەپ قاڭعىرعان،
ريزامىن شاڭتاسىمەن تاپتاسا دا سان قىرمان.
جولاۋشى ءومىر جالعاسادى ۇرپاقپەن،
رۋحى ولمەس مەن بولايىن جەر  بەتىندە جالعىز ءدان» دەپ جولاۋشىنى  بولاشاققا تابىستايدى.
سولاي، ادامزات ءومىرى بەينە جالعاپ  جۇگىرۋگە ۇقسايدى، بىردەن - بىرگە  وتەتىن كوشپەلى التىن عۇمىر.

  رەداكتورى: گۇلنۇر جۇماش قىزى
 
  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

  مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn