ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2017-جىلى 12-ايدىڭ 15-كۇنى 283-سان
ورتا تولىپ، ءورىس كەڭەيدى
19-قۇرىلتاي رۋحىن ۇيرەنۋ، ۇگىتتەۋ كۋرسى اشىلدى
«ولار بىزگە جارىق سيلادى»
ىرىم-تيىمداردىڭ تاربيەلىك رولى
ساياسي ءتارتىپتى قاتايتىپ، پارتياعا ابسوليۋتتى ادال بولامىن
جاڭا ءداۋىردى ەستەلىككە الىپ، تىڭ تابىستى ايگىلەيمىز
اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاي،پارتيانىڭ مەيىر - شاپاعاتىنا العىس ايتىپ، پارتياعا ىلەسىپ، ماڭگى العا باسامىن
ەرەكشەلىككە تولى كوركەمونەر فورماسىمەن شينجياڭ حيكاياسىن ويداعىداي باياندايىق
ايماقتىق پارتكومنىڭ وزەكتى گرۋپپاسى جيىرما ءۇشىنشى رەتكى كوللەكتيۆ ۇيرەنۋىن وتكىزدى
شۋە بين شاعانتوعاي اۋدانىندا تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇرگىزدى
ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى قوبىقسارىدا
ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى تولى اۋدانىندا
ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى ساۋان اۋدانىندا
ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى دوربىلجىندە
ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى شيحۋ قالاسىندا
ءسوز مادەنيەتى تۋرالى
پارتياعا قاي - قاشان دا ادال بولىپ، كوممۋنيستەردىڭ اسىل قاسيەتىن ماڭگى ساقتايمىن
جاڭا داۋىردە جاڭا بەينەمەن تىڭ جۇمىستار تىندىرايىق
پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ رۋحىن جەتەكشى ەتىپ، جاڭا داۋىردە تىڭ جۇمىستار تىندىرامىن
پارتياعا ادالدىعىمدى ءىس جۇزىندىك ارەكەتىم ارقىلى ايگىلەيمىن
19-قۇرىلتاي رۋحىءار ۇلت حالقىنىڭ كوكەيىنە ۇيالادى
وتىرىكتىڭ سىباعاسى
«تۋىستاسۋ اپتالىعى» قيمىلىن ورىستەتتى
ايماعىمىزدا ۇلتتار ىنتىماعى بويىنشا « تۋىستاسۋ اپتالىعى» قيمىلى جاپپاي باستالدى
قۇرىلتاي رۋحى ءار جۇرەككە ءنار بەردى
مالدىڭ قىس قىرىنان امان-ەسەن وتۋىنە كەپىلدىك ەتتى
راديو قابىلداعىش ءوز رولىن كورسەتتى
ۇلى ارماندى ورىنداۋ ءۇشىن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باسشىلىعىنا،ءسوزسىز،تاباندى بولۋىمىز كەرەك
«قىستاق ىستەرىن باقىلاۋ كوميتەتىن قۇرۋ، كەمەلدەندىرۋ جونىندەگى جەتەكشى پىكىردى» باسىپ تاراتتى

توپىراقتى قۇنارلاندىرۋ توپىراقتىڭ اۋا وتكىزگىشتىك قاسيەتىن جاقسىلايدى

جولدانعان ۋاقىتى : 2015/10/27 11:00:23

ءسادىقان بايتۋلاق ۇلى
 
  توپىراقتى قۇنارلاندىرۋ  شارالارى  دەگەنىمىز جەر اۋدارۋدان بۇرىن اتىزعا تولىق شىرىگەن اۋلا تىڭايتقىشىن جەتەرلىك بەرۋ؛  ءونىمدى جيناپ العان سوڭ اڭىزدى كۇزدە اۋدارىپ كۇن قاقتىرۋ؛جۇگەرى،كارتوپ سىندى كونتۋاتسيا جۇرگىزىپ توپىراعىن قوپسىتاتىن داقىلداردى الماستىرىپ ەگۋ؛ جوڭىشقا (بەدە)،بۇرشاق تۇرىندەگى تامىر جۇيەسىندە ازوت گازىن تۇراقتاندىرۋشى تۇينەك تامىرى بار جاسىل تىڭايتقىشتىق داقىلداردى ورىن  الماستىرىپ ەگۋ سياقتى توپىراقتى قۇنارلاندىرۋدى ماقسات ەتكەن ءونىمدى شارالاردىڭ جالپى اتالۋى. ال توپىراقتىڭ اۋا وتكىزگىشتىك قاسيەتى بولسا _ توپىراقتىڭ ۇساق تۇيىرشىكتەرى اراسىنداعى اۋا ساقتايتىن ۇساق ساڭلاۋلاردىڭ از-كوپتىگىن بەلگىلەيتىن كوەففيتسەنتتىك سيفر دەگەن ءسوز.

  توپىراعى قۇنارلى، مول ءونىمدى اتىزداردىڭ توپىراعىنىڭ اۋا وتكىزگىشتىك ( اۋا ساقتاۋ) قاسيەتى ايتارلىقتاي جاقسى بولادى. كەرىسىنشە بولعاندا، توپىراق وتە نىعىز، جابىسپاق نەمەسە توپىراق تۇيىرشىكتەرى وتە ءىرى بولىپ، داقىلداردىڭ وسۋىنە توسقىندىق جاساۋدىڭ سىرتىندا، قاجەتتى اۋامەن جەتەرلىك قامداي الماي نەمەسە اۋا مول،سۋ ساقتايتىن ۇساق بوستىقتار كەمشىل بولىپ، سىڭىرگەن تۇقىم توپىراقپەن جىمداسپاعاندىعى سەبەپتى ءوت جارىپ جەر بەتىنە شىعا المايدى،شىققان كۇندە تامىردىڭ قالىپتى ءوسۋى شەكتەمەگە ۇشىرايدى. ناتيجەدە داقىلداردىڭ جەر ءۇستى بولىمىنە ازىقتىق جەتىسپەۋ سەبەبىنەن بويىنىڭ ءوسۋى باياۋلاپ،رەڭى سارعايىپ،كۇنى بۇرتىن قارتايىپ،بىرلىك ونىمگە اۋىر دارەجەدە نۇقسان جەتكىزەدى. بۇل ماسەلەنى ءونىمدى شەشۋ ءۇشىن جوعارىدا ايتقانىمىزداي،توپىراقتى قۇنارلاندىرۋ شارالارىن قولدانۋ ءتيىس. تومەندە توپىراقتىڭ اۋا وتكىزگىشتىك قاسيەتى مەن داقىلداردىڭ ءوسىپ-جەتىلۋى   اراسىنداعى قاتىناسقا توقتالامىز.

  1. اتىزدىڭ  اۋدارما  قابات توپىراعىنداعى اۋا (وتتەگى) مولشەرىنىڭ از نەمەسە كوپ بولۋى توپىراق   قۇرامىنداعى   تىرشىلىكتەگى         ورگانيزمدەردىڭ ارەكەتتەۋىنە كورنەكتى تۇردە ىقپال كورسەتەدى. وتتەگى جەتەرلىك بولعاندا،ورگانيكالىق قوسىلىستاردىڭ ىدىراۋى تەز ءارى تۇبەگەيلى بولىپ،امياكتانۋ  بارىسىن تەزدەتكەندىكتەن،ازوتتانۋ بارىسى پايدا بولادى. توپىراقتا كومىرتەگى  قوس  توتىعى  مول بولعان جاعدايدا كالتسي،ماگني، فوسفور،كالي سياقتى قاجەتتى زاتتاردىڭ ەرۋىن  تەزدەتكەنىمەن، كەرىسىنشە   وتتەگى جەتىسپەۋ   سالدارىنان، تامىردىڭ   مينەرال   ازىقتىق زاتتاردى ءسىمىرۋى كەدەرگىگە ۇشىرايدى. مايساعا قاجەتتى ازىقتىق زات تاپشى بولعاندىقتان، تامىردىڭ، ساباقتىڭ ءوسۋى باياۋلايدى.

  2. ءار جىلى اۋلا تىڭايتقىشىمەن جەتەرلىك قامداپ، كۇزدە اتىزدى اۋدارىپ جەل قاقتىرىپ، كۇنگە قاقتاپ وتىرعان اتىز توپىراعىنىڭ اۋا وتكىزگىشتىك قاسيەتى  ايتارلىقتاي جاقسى بولادى. بۇنداي قۇنارلى  توپىراقتا  وسكەن داقىلداردىڭ تامىرى  ۇزىن، رەڭى  قانىق، تامىر تۇكشەلەرى مول بولىپ، توپىراق قۇرامىنداعى مينەرال ازىقتىق  زاتتاردى جەتەرلىك مولشەردە ءسىمىرىپ، داقىلداردىڭ ءوسىپ-جەتىلۋىنە قاجەتتى بولعان قورەكتىك زاتتارمەن قامداي الادى. كەرىسىنشە بولعاندا،تامىر جۇيەسىنىڭ ءوسۋى باياۋلاپ،ءارى نازىك، ءارى قىسقا بولىپ،توپىراققا بويلاپ تامىر تارتا الماعاندىقتان،ماندىمدى ازىقتىق سىمىرە المايدى. ادەتتە  وتتەگى %13 تەن تومەن      بولعان توپىراقتاعى داقىل  تامىرىنىڭ ءوسۋى توسقىندىققا ۇشىرايدى. توپىراق بوستىعىنداعى   اۋا سيرەك، الماسۋى باياۋ بولسا، ءوت جارۋ الدىنداعى تۇقىمعا اۋا جەتىسپەۋ سەبەبىنەن، وتتەكسىز تىنىس الۋ بارىسىندا تۇقىم كوگەرىپ، سوڭىندا ءشىريدى. ەكىنشى جاقتان، اۋاسىز (وتتەكسىز) ورتادا ارەكەت جاسايتىن ميكروورگانيزمدەردىڭ قيمىل ارەكەتى كۇشەيەتىندىكتەن،تۇقىمنىڭ ءوت جارۋىن تەجەيتىن  ورگانيكالىق  قىشقىل  زاتتاردىڭ پارشالانۋىن تەزدەتىپ، مولشەرىن ارتتىرىپ جىبەرەدى. سول سەبەپتى تۇقىم ۇزاق ۋاقىتقا دەيىن ءوت جارا الماي سوڭىندا ءبارىبىر  ءشىريدى. ەگەردە ءونىپ شىققان مايساعا   وتتەگى جەتىسپەسە،تىنىس  الۋى  ناشارلاپ، ەنەرگيا قاينارى ازايىپ، سۋدا ەرىگەن مينەرال ازىقتىق زاتتاردىڭ ءسىمىرىلۋى توسقىندىققا ۇشىراعاندىقتان، مايسانىڭ  ءوسۋى  باياۋلايدى،سالماقتى بولعاندا وسۋدەن قالادى.

  3. جەر استى سۋ دەڭگەيى جوعارى ورىنداردىڭ توپىراقتىڭ  اۋا  وتكىزگىشتىك  قاسيەتى ناشار بولۋ سەبەپتى، داقىلدار وڭاي  دەرت-دەربەزگە  شالدىعادى. مۇنداعى باستى سەبەپ، وتتەگى تاپشى، كومىرتەگى  كوپ  بولعاندىقتان، توپىراقتىڭ قىشقىلدىق قاسيەتى  ارتىپ،دەرت-دەربەز قوزدىرعىش  باكتەريالاردىڭ ءوسىپ-وربۋىنە  قاراتا تاماشا شارت-جاعداي جاراتىلىپ بەرىلەدى. سوندىقتان داقىلداردىڭ ءوسىپ-جەتىلۋى ناشارلاپ،دەرت-دەربەزگە قارسىلىق قۋاتى تابيعي تۇردە تومەندەيدى.

  4. سازداۋىت جەرلەردىڭ توپىراعىنىڭ  اۋا  وتكىزگىشتىگى  ناشار  بولعاننىڭ سىرتىندا، توپىراقتا  كۇكىرتتى سۋتەگى گازى مەن مەتان گازىنىڭ مولشەرى ارتىپ  كەتىپ، داقىلداردىڭ ءوسىپ-جەتىلۋىن  شەكتەۋمەن بىرلىكتە، گازدەن ۋلانۋىنا سەبەپشى بولادى.

  5. ءار جىلى حيميالىق تىڭايتقىشتاردىڭ مولشەرىن ارتتىرىپ بەرىپ، ورگانيكالىق  تىڭايتقىش بەرۋگە ءمان بەرىلمەگەن،سونداي-اق كۇزگى جەر اۋدارۋدى جولعا قويماعان ورىنداردىڭ اتىز توپىراعىنىڭ قۇنارلىعى جىلدان-جىلعا شەگىنىپ، جابىسپاقتىق قاسيەتى ارتىپ،حيميالىق تىڭايتقىشتى مولشەردەن ارتتىرىپ بەرگەن كۇندە دە ماندىمدى ءونىم الا المايدى. مىسالى،چاڭجاڭنىڭ تومەنگى   اعارىنداعى ءىشىنارا ورىنداردىڭ اتىزدارى تاستاندى اتىزعا اينالىپ، اشۋ رايوندارىنا   اينالسا،ەندى ءبىر ءبولىم اتىزدار تىنىقتىرۋعا اجىراتىلىپ،كوزسىزدىكپەن بۇزىلعان ەكولوگيالىق ورتانى قالپىنا كەلتىرۋگە قاراتا قۇلشىنىس جاسالۋدا. بۇل اتىزدىڭ نەگىزگى كەمىستىگى توپىراعى اۋىر دارەجەدە ساعىزدانۋ، داقىل تامىرىنا اۋا جەتىسپەۋ، سورتاڭدانۋ سەبەبىنەن تۋىنداپ وتىر.

       
رەداكتورى: پارزانا عادىلبەك قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.