ەەڭ جاڭا مازمۇندار
شي جينپيڭنىڭ زاڭمەن باسقارۋ يدەياسىن شينجياڭدى جاپپاي زاڭمەن باسقارۋدىڭ جالپى بارىسىندا دايەكتىلەندىرىپ، زاڭمەن باسقارۋ ويى، ءتاسىلى ارقىلى دامۋدى ىلگەرىلەتىپ، قايشىلىقتى شەشىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاپ، حاۋىپ - قاتەرگە توتەپ بەرۋ كەرەك
شينجياڭداعى ءار ۇلت، ءار سالا حالىق قاھارماندارىنا قۇرمەتپەن گۇل شارباق قويدى
مەملەكەتتىك كەڭەس مەملەكەت مەرەكەسىن قۇتتىقتاۋ قوناعاسىن وتكىزدى
جاڭاشا بۇكىل مەملەكەتتىك ءتۇزىلىس ابزالدىلىعىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، ەشقاشان بوساڭسىماي، باستان − اياق ءساتتى جۇرگىزىپ، قاجىماي ەڭبەك ەتىپ، ەلىمىزدىڭ وزىق جابدىق جاساۋدا اناعۇرلىم كوپ كەلەلى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋىن قۇلشىنا جۇزەگە اسىرۋ كەرەك
قۇربانداردى ەسكە الۋ كۇنىندە حالىق قاھارماندارىنا قۇرمەتپەن گۇل شارباق قويۋ سالتى بەيجيڭدە سالتاناتپەن وتكىزىلدى
”جاڭا داۋىردە ەكپىندەي ىلگەرىلەۋ“ نەگىزگى تاقىرىپتىق تابىستار كورمەسىنىڭ شينجياڭ كورمە بولىگى تارتىمدىلىعىمەن كوزگە ءتۇستى
«تاعدىرلاس بولىپ، داڭعىل جولمەن ىلگەرىلەۋ − شي جينپيڭنىڭ ديپلوماتيا يدەياسى ادامزات دامۋىنىڭ، العا باسۋىنىڭ اعىمىن ىلگەرىلەتتى»
بۇقارانىڭ ءىسىن قاشاندا كوكەيىندە ساقتادى
ايماعىمىزدا 610 مىڭ مۋ جەرگە دۇمبە ءبيداي سىڭىرىلە باستادى
ءۇمىت اتىزىنان مول ءونىم جىرى شىعاندادى
تىكە تاراتۋ بولمەسىنەن”ءىرى ەلدىڭ استىق قامباسىن“ تاماشالادى
شاعانتوعاي: ماقسارىنى جىنتىكتەي مانەرلەۋگە جاڭا كۇش قوسىلدى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 30- كۇنى 218-سان
قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، ەرلىكپەن العا باسىپ، ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزىپ، جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ تىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ كەرە
پارتيانىڭ بەكىمىن، حالىقتىڭ رايىن ۇيىستىرىپ، گۇلدەنۋ ۇلى ءىسىن ىلگەرىلەتتى
رەفورما شارالارىنىڭ تياناقتانىپ، ونىمدىلىك كورسەتۋىن جەدەل ىلگەرىلەتىپ، ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن پارمەندى قولداۋ، قامتاماسىز ەتۋ كەرەك
زەيىن - زەردەنى، كۇش - قۋاتتى ۇيىستىرىپ، بورىشتى ارقالاپ، قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، جاڭا تاراۋ جازايىق
قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، ەرلىكپەن العا باسىپ، ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزىپ، جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ تىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ كەرەك
تاريحتى اينا ەتىپ، وتكەندى باعامداپ، بولاشاقتى بولجاپ، گۇلدەنۋ جولىندا تاباندىلىقپەن العا باسۋ كەرەك
ىندەتكە توسقاۋىل قويۋ، ەكونوميكانى ورنىقتىرۋ، دامۋ حاۋىپسىز بولۋ ماڭىزدى تالابىن جاپپاي تياناقتاندىرىپ، پارتيا 20 - قۇرىلتايىنىڭ جەڭىسپەن اشىلۋىنا حاۋىپسىز، ورنىقتى ساياسي، قوعامدىق ورتا جاراتۋ كەرەك
اۆتونوميالى رايوننىڭ وقۋ - اعارتۋدى جوعارى ساپامەن دامىتۋ جينالىسى اشىلدى
بارشا جۇڭگولىقتى تۇگەل اناعۇرلىم جاقسى تۇرمىسقا كەنەلتتى
شينجياڭدى سىرتقا ەسىك اشۋدىڭ الدىڭعى شەبى ەتىپ قۇرىپ شىعامىز
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ مەملەكەتتىك 20 - قۇرىلتايىنا قاتىناساتىن ۋاكىلدەر تۇگەل سايلانىپ شىقتى
ۋاكىلدىك بورىشتى ادالدىقپەن اتقارىپ، ۋاكىلدىك رولدى تولىق ساۋلەلەندىرەيىك
مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ زاڭنىڭ اتقارىلۋىن تەكسەرۋ گرۋپپاسى رايونىمىزدا زاڭنىڭ اتقارىلۋىن تەكسەردى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 29- كۇنى 217-سان
2022-جىلى 9-ايدىڭ 28- كۇنى 216-سان
اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم تۇراقتى كوميتەتى كەڭەيتىلگەن ءماجىلىس اشتى كەزەكتەگى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن ارناۋلى تاقىرىپتا اقىلداستى، ورنالاستىرۋ جاسادى
اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا - ونەركاسىپشىلەر بىرلەستىگىنىڭ (باس ساۋدا قوعامى) 12 - قۇرىلتايى وتكىزىلدى

نوبەل فيزيكا سيلىعى جايلى

جولدانعان ۋاقىتى : 2015/10/12 11:17:21

   جاپونيالىق عالىم كاجيتا تاكااكي مەن كانادالىق عالىم ارتۋر ماكدونالد نەيترينو تەربەلىسىن زەرتتەۋ ارقىلى 2015-جىلعى نوبەل فيزيكا سيلىعىن ەنشىلەدى. فيزيكا سيلىعى شۆەتسيالىق حيميك الفرەدتىڭ وسيەتىندە ەڭ الدىمەن ورتاعا قويعان نوبەل سيلىق ءتۇرىنىڭ ءبىرى بولىپ، 1901-جىلدان بەرى 201 ادامعا بەرىلگەن. تومەندە وسى سيلىققا يە بولعان عالىمداردىڭ قىزىقتى حيكايالارىمەن تانىسىڭىزدار.

  بەرىلمەي قالعان ۋاقىتى

  نوبەل فيزيكا سيلىعى قازىرگە دەيىن 6 رەت بەرىلمەي بوس قالدى،ياعني  جەكە-جەكە 1916، 1931، 1934، 1940، 1941 جانە 1942-جىلدارى بەرىلمەي قالعان، مۇنداعى سەبەپ ءبىر جاعىنان، شارتقا ۇيلەسەتىن ادام تابىلماسا، ەندى ءبىر جاعىنان، دۇنيە جۇزىلىك ءبىرىنشى جانە ەكىنشى رەتكى سوعىستىڭ ىقپالىنا ۇشىراعان.

  جاس شاماسى
 

  نوبەل فيزيكا سيلىعىنا يە بولعانداردىڭ ىشىندە جاسى ەڭ ۇلكەنى      ا ق ش– تىق عالىم رايموند داۆيس بولىپ، 2002-جىلى نوبەل سيلىعىنا يە بولعاندا 88 جاستا ەدى. سول كەزدە ول جاپونيالىق عالىم ماساتوشي كوشيبا جانە ا ق ش-تىق عالىم ريكاردو   جياكونيلارمەن بىرلىكتە « عارىش نەيترينوسىنا بارلاۋ جۇرگىزۋ» جانە     «عارىشتا X ساۋلە قاينارىنىڭ بارلىعىن بايقاۋ» جاعىندا جاسامپازدىق سيپاتتى تابىستارعا قول جەتكىزگەندىگى    ءۇشىن، نوبەل فيزيكا سيلىعىنا يە بولعان.

  بۇل سيلىققا يە بولعان ەڭ جاس عالىم اۆستراليادا دۇنيەگە كەلگەن ۇلى بريتانيا عالىمى ۋيلليام لاۋرەنسە براگ بولىپ، ول 1915-جىلى X ساۋلەسىنىڭ كريستال قۇرىلىمىنا زەرتتەۋ جۇرگىزۋ جاعىندا اكەسىمەن بىرلىكتە نوبەل فيزيكا سيلىعىنا يە بولعان، سول كەزدە ول نە ءبارى 25 جاستا ەدى.

  قازىرگە دەيىن نوبەل فيزيكا سيلىعىنا يە بولعانداردىڭ ورتاشا جاس شاماسى 55 جاس بولعان.

  ەرەكشە سيلىق

  ا ق ش-تىڭ فيزيگى جون باردەن 1956-جىلى جانە 1972-جىلى نوبەل فيزيكا سيلىعىن ەكى رەت ەنشىلەپ، كۇنى بۇگىنگە دەيىن وسى سيلىق ءتۇرىن ەكى رەت ەنشىلەگەن تۇڭعىش ادامعا اينالدى.

  ەر عالىمدار بارىنشا شوعىرلانعان فيزيكا عىلىمىن زەرتتەۋ سالاسىندا ايەل عالىمنان تەك ەكى ادام عانا نوبەل فيزيكا سيلىعىنا يە بولعان. 1903-جىلى فرانسيا عالىمى ماري كيۋري مەن ونىڭ جولداسى پيەر كيۋري بىرلىكتە وسى سيلىققا يە بولعان. سونىمەن كيۋري حانىم نوبەل سيلىعىنىڭ ءجۇز جىلدان بەرگى تاريحىنداعى وسى سيلىققا يە بولعان تۇڭعىش ايەل زاتىنا اينالدى ءارى 1911-جىلى جالعاستى نوبەل حيميا سيلىعىنا يە بولدى.
 
  1963-جىلى ا ق ش –تىڭ ايەل فيزيگى ماريا گوپەرت مايەر اتوم   يادروسى قۇرىلىمىن تۇسىندىرەتىن  ماتەماتيكا مودەلىن تاپقىرلاعاندىقتان، نوبەل فيزيكا سيلىعىنا يە بولعان.

  زەرتتەۋ سالاسى

  جالپى بەتتىك كوز جىبەرگەندە، نوبەل فيزيكا سيلىعىنا يە بولعانداردىڭ زەرتتەۋ سالاسى نەگىزىنەن بولشەك فيزيكاعا شوعىرلانعان.

  قىزىقتى ىستەر

  نوبەل فيزيكا سيلىعىن تاراتۋ بارىسىندا اتى-ءجونى ۇقساس بولعاندىقتان، قاتە تاراتىلعان ءجايت تە بولعان.

  1989-جىلى وسى سيلىقتىڭ يەگەرى نورمان رامسەي 2005-جىلى تىلشىلىكتى قابىلداعاندا ءوزىنىڭ سيلىققا يە بولعان جىلى باعالاۋ كوميسسياسىنىڭ ءتوراعاسى ونى ا ق ش – تىڭ ۆاشينگتون قالاسىندا ەكەن دەپ ونىمەن اتى-ءجونى ۇقساس بولعان    ەكونوميسكە تەلەفون سوققاندىعىن ايتقان.

  رامسەي سول كەزدەگى جاعدايدى ەسكە الىپ، شامامەن تاڭعى ساعات 6 مولشەرىندە الگى نورمان رامسەيدىڭ ۇلى تەلەفوندى قابىلداپ، ەكى ويلى بولىپ اكەسىن وياتپاعان. ولار وعان  اكەسىنىڭ نوبەل فيزيكا سيلىعىنا يە بولعاندىعىن ۇقتىرماقشى ەكەندىگىن ايتقاندا، الگى جاس جىگىت « مىنە قىزىق، مەنىڭ اكەم  ەكونوميس تۇرسا، بۇل قالاي بولعانى » دەگەندىگىن ايتتى.

  نوبەل سيلىعىنا يە بولعان رامسەي 2011-جىلى دۇنيەدەن ءوتتى. الايدا، اتى-ءجونى ۇقساس بولىپ، قاتە تەلەفوندى قابىلداعان رامسەي مۇنداي باقىتقا ورتاق بولا المادى.

       
رەداكتورى: پارزانا عادىلبەك قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn