ەەڭ جاڭا مازمۇندار
كۇزگى تەڭەلۋ كەزىندە جەر -جەر مول ءونىم الۋدىڭ قاربالاستىعىنا ءتۇستى
كۇزگى تەڭەلۋ كەزىندە جەر -جەر مول ءونىم الۋدىڭ قاربالاستىعىنا ءتۇستى
اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم تۇراقتى كوميتەتى كەڭەيتىلگەن ءماجىلىس اشتى كەزەكتەگى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن ارناۋلى تاقىرىپتا اقىلداستى، ورنالاستىرۋ جاسادى
اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا - ونەركاسىپشىلەر بىرلەستىگىنىڭ (باس ساۋدا قوعامى) 12 - قۇرىلتايى وتكىزىلدى
شينجياڭ سۋ يگىلىگىن دامىتۋعا قارجى قوسۋ (توبى) شەكتى سەرىكتەستىگى قۇرىلدى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 27- كۇنى 215-سان
شاۋەشەك قالاسىندا تۇڭعىش قارتتارعا قامقورلىق جاساۋ جاعىنان قوعامدىق قىزمەت وتەۋ ورتالىعى قۇرىلدى
ساۋانداعى ساقشىلار مەن حالىق قارا دەگەلەكتى قۇتقاردى
شاۋەشەك كەدەنى دالمە -ءدال شارا قولدانىپ، اۋىل شارۋاشىلىق قوسىمشا ونىمدەرىن يمپورت -ەكسپورت ەتۋدىڭ”جەدەل ارناسىن“ اشتى
ۇلگىلەردىڭ كۇش -قۋاتىن سەزىنىپ، ءداۋىردىڭ اتويشىسى بولۋعا قۇلشىنامىز
ەسىك اشۋ ورايىنان بىرگە يگىلىكتەنىپ، كوركەم بولاشاقتى بىرگە جاراتايىق
شي جينپيڭ بۇكىل ەلدەگى قالىڭ شارۋالاردىڭ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق، شارۋالار شەبىندە قىزمەت ىستەپ جاتقان جولداستاردىڭ مەرەكەسىن قۇتتىقتادى جانە ولاردان شىنايى حال سۇرادى
ەرەكشەلىككە، باسىمدىققا يە كاسىپ سالالارى شوعىرىن جوعارى ولشەممەن، جوعارى ساپامەن جەتىلدىرۋگە، زورايتۋعا تاباندى بولۋ كەرەك
قول قويىلعان سوما ءبىر تريلليون يۋاننان استى، كوپتەگەن ەڭ جوعارى ورە جاراتىلدى
جىبەك جولى رۋحىن اسقاقتاتىپ، ازيا مەن ەۆروپانىڭ سەلبەستىگىن تەرەڭدەتەمىز
رەفورمانىڭ تابىستى تاجىريبەلەرىن مۇقيات قورىتىندىلاپ، پايدالانىپ، ارميانى رەفورما ارقىلى قۇدىرەتتەندىرۋدىڭ جاڭا جاعدايىن قۇلشىنا اشۋ كەرەك
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ، ماڭىزدى بەكىتۋىنىڭ رۋحىن جەتكىزدى، دايەكتىلەندىردى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 26- كۇنى 214-سان
2022-جىلى 9-ايدىڭ 24- كۇنى 213-سان
2022-جىلى 9-ايدىڭ 23- كۇنى 212-سان
تارباعاتايدىڭ ەرەكشە ونىمدەرىن تانىستىرىپ، باۋراۋ قۋاتىن ايگىلەدى
شي جينپيڭ 7 - كەزەكتى جۇڭگو − ازيا - ەۆروپا كورمەسىنە قۇتتىقتاۋ حات جولدادى
​7 - كەزەكتى جۇڭگو − ازيا - ەۆروپا كورمەسى اشىلدى
ءبىر نيەتپەن سەلبەسىپ، جىبەك جولىنىڭ تىڭ شۇعىلاسىن جازايىق
جىبەك جولى رۋحىن اسقاقتاتىپ، قول ۇستاسىپ، بولاشاقتا تەڭ يگىلىككە كەنەلەمىز
ەسىك اشىپ، سەلبەسىپ، بولاشاققا اتتانايىق
2022-جىلى 9-ايدىڭ 22- كۇنى 211-سان
ايماقتىق اكىمشىلىك مەكەمەسى شانشي يانچاڭ مۇناي توبىمەن، شينجياڭ تيانيە توبىمەن سەلبەستىك جۇلگەلىك كەلىسىمىنە قول قويىستى
ايماعىمىزدىڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى از ۇلتتاردىڭ اۆتونوميالى رايوندىق 10 -كەزەكتى ءداستۇرلى سپورت جارىسىندا سۇبەلى تابىسقا قول جەتكىزدى
قىزمەت ورنىن تياناق ەتىپ، كورىكتى تارباعاتايدى بىرگە قۇرامىز

توقتىشقاق

جولدانعان ۋاقىتى : 2015/7/21 12:01:16

راحىمجان وتارباي  (قازاقستان)

    مۇسا مەن قالداننىڭ رۋحىنا!

   ناۋرىزدىڭ شاعىرماق كۇنى مەن وكپەك جەلى ءسۇرى قاردىڭ كوبەسىن ەكەۋلەپ سوگىپ جاتتى. توڭنان   بوساعان  جەردىڭ اجارى انىق كىرمەگەنىمەن، الاكوبەڭدەنىپ قالعان. تەڭىزدىڭ قۋىسىندا قامالعان ءتورت - بەس ءۇيدى قورشاپ العىسى كەلگەندەي جاعالاۋدى كومكەرە بىتكەن نار قامىستار ۇكىلى باسىن تەربەپ، باياۋ سىبدىرلايدى. قالىڭ قامىس اراسىنان جىلت ەتىپ كورىنگەن اشوزەك تۇلكى اۋىل جاققا تۇمسىعىن توسەپ ءيىس اۋلاعانىمەن كوڭىلىن جۇباتا الماي، قوزى – لاق ويناعان قورانى توڭىرەكتەيدى.

   توقتىشقاق قارعا اۋناي - اۋناي جونى ورتتەي بوپ جانىپ بارا جاتقان تۇلكىنى بۇ جولى دا اڭداپ قالدى.

   «اجەم قورادا ءجۇر. وسكەن سوڭ قاقپان قۇرىپ ۇستاپ الاسىڭ،- دەدى، ازىرشە جۇرە تۇر دەدى بۇلكىل قاعىپ بارا جاتقان تۇلكىگە تورشا بالا ءتىل قاتىپ، − قالاداعى باي شىداتپاي جۇرگەن شەشەڭە جىبەر. توبەسى جۇقارىپ، ميى سۇيىلعان. مالاقاي ىستەپ كيسىن،- دەدى اجەم».

   ومىراۋدان شىعىسىمەن اجەسىنىڭ الديىمەن وسكەن توقتىشقاق ءوز اكەسىن تۇستەپ تانىمايدى. شەشەسى بىردە: «بايقاماپپىن، مىنەزسىز  ءيت ەكەن. قىزعانشاق، ءىشى تار بوپ شىقتى» دەپ وتىرعان. كەلەسى جاز جانىنا جىلماڭ قاققان كوسەنى ەرتىپ كەلدى. تاعى ءبىر كوكتەمدە مۇرتىن سىلاعان سىربازبەن، قىسقا سالىم سوعىم سوياردا قابا ساقال قارامەن ورالدى. كەيىن اجەسىنە سالەم ايتىپتى «قازاققا كۇيەۋگە ءتيىپ بولدىم، ەندى ساۋداعا باسى ءبۇتىن كىرىستىم» دەپ. دۇكەن ۇستايتىن شىعار.

   ساسكە كەزىندە قورادان وڭ اياعىن بيلەتە باسىپ اقساق كەمپىر شىقتى. جاۋلىعى اعاراڭداپ  تەڭىز  قۋىسىندا ءتۇتىن باسى بىرىكپەي ءبىر - بىرىنەن ۇركىپ ۇشقان ءتورت - بەس ۇيگە قاراپ ادەتىنشە اڭىراپ قويا بەردى.

   − قىز باققاننان قارعا جيىپ باقسامشى... بىرىنەن تىرىدەي، بىرىنەن ولىدەي ايرىلىپ...

   كەمپىردىڭ اششى زارى بۇيىعى جاتقان ءتورت - بەس ءۇيدىڭ ءتاتتى ۇيقىسىن شوشىتىپ جىبەرگەندەي. الدىمەن اق شاتىرلى كورشى ۇيدەن شاڭ - شۇڭ ۇرىس شىقتى. مونتەر اعاسى مەن قايىستاي قارا قاتىنى تاعى قايمالداسىپ جاتقان. ادەتتەگىدەي سوڭى قاشتى - قۋدىعا ۇلاسپاي ءورت تەز ءسوندى. قولامتاسى قوزداپ، كەشقۇرىم كەرى جالعاسار. اجەسى ۇرىسقاق قاتىندى  جاراتپاي، ءتىلى كوسەۋدەي، كوسەي - كوسەي ەسىل ازاماتتى قور ەتتى عوي، − دەپ تىجىرىنىپ قالاتىن.

   وڭ جاقتاعى توقال تامنىڭ ەسىگى شالقاسىنان ءتۇسىپ، ىشتەن ەكى بەتى نارتتاي بوپ پىشەنباي شىقتى. كوزى مايلانىپ جايناڭ قاعادى.

   − تەز جينالىڭدار. بۋرانى پىشەمىز. نالەتى!

   سوڭىنان بۇرىنعى«پەرمى باستىقتىڭ» شالعايىنا وراتىلىپ ناۋقانباي شابارماننىڭ قول توقپاقتاي باسى قىلتيدى. قويان بوركى ۇيپا - تۇيپا بوپ تەرىس اينالىپ كەتىپتى.

   − وبالى جوق! − دەپ ەكىلەندى اۋزى جايالىقتاي بوپ.

   − قايراق قايدا؟!

   توقال تامنىڭ يەسى جاداۋ شال-تىن. قاق - سوققا قاتىسى جوق، بار ءومىرى مال سوڭىندا  وتكەن.  جەكەشەلەندىرۋ   كەلىپ تيىسكەندە ۇلەس بۇيىرماي، ىسقىرىپ قانا قايىراتىن ۋاق جاندىگى قالعان.

ەسەسىنە پىشەنبايدىڭ كوزى سول كەزدەن باستاپ مايلاندى دەسەتىن جۇرت.

   اڭقاۋ ەدى، جارىقتىق.

   ءتولدى كوپ العان جىلى اۋدانعا اسپەتتەپ شاقىرىپتى. القالى جيىن بوپ، ويدان - قىردان تاجىريبە الماسامىز دەپ كەلگەندەر ىعى - جىعى دەيدى. ءبىر دومالاق باستىق بالا جاداۋ شالدى جەتەكتەپ     اپارىپ  «ارداگەرىمىز»، «ەڭبەك وزاتىمىز» دەپ قولپاشتاپ تورگە وزدىرعان. «الدىمەن مالدى قالاي جاياسىز، ءورىستى قايتىپ جاڭارتاسىز، سونىڭ سىرىن ايتىڭىزشى» دەپ تاپ ءبىر قۇپيانى ءبىلىپ العىلارى كەلگەندەي بارلىعى مۇنىڭ اۋزىن توسىپتى.

   عۇمىرى شارشى توپقا ءتۇسىپ مىنبەر مىنبەگەن، بالا - شاعادان باسقاعا بيلىك ايتىپ كورمەگەن جاداۋ شال نە دەسىن.

   - وسى وتىرعانداردى ءبىر وتار قوي دەيتىن بولساق، -دەپ زالدى وڭ قولىمەن وراپ ءوتىپتى، -تۇسكە دەيىن بىلاي جايامىن،- دەپ كۇن شىعىستى مەڭزەيدى،- كولەڭكە باسى قىسقارعان  كەزدە  كولدەن سۋارامىن. ءوزىم دە كەمپىرىمنىڭ قايماق قاتقان قويۋ شايىن تەرلەپ - تەپشىپ ءىشىپ الامىن. كوز شىرىمىن الىپ مىزعايمىن. سوسىن كەشكى سالقىن تۇسە بىلاي قاراي ورىستەتەمىن، − دەپ كۇن باتىستى كورسەتەدى.

   وسى تۇستا مۇنى اسپەتتەپ العا شىعارعان دومالانعان باستىق بالا داۋىسى الەم-تاپىرىق بوپ باجىلداپ جىبەرىپتى.

   - جەتتى، ويباي! ەندى قوزىنى قايتىپ كوپ الىپ ءجۇرسىز. سونى ايتىڭىز دا ءسوزدى دوعارىڭىز.

   - ە، قوشقارلارعا كاتتا وبال بولدى،-دەيدى بۇل قاباعىن شىتىپ،-كۇيەگى الىنىپ، كۇيلەگەن قويدىڭ قۇيرىعىنا بۇرىنعىداي جابىسىپ جاتپايدى. ساۋلىقتارىم قازىر دە عىلىممەن شاعىلىسىپ ءجۇر. ماۋقى قانبايدى. كوزدەرى ءمۇليىپ تۇرادى. قايتسىن ەندى. سوسىن...

   الگى دومالانعان باستىق بالا شيەدەي بوپ شىجباڭداپ، قىران - توپان كۇلكىنىڭ ورتاسىنان مۇنى  سۋىرىپ الىپ، قوي تورىسىنا ارەڭ دەپ وتىرعىزىپ جىبەرىپتى.

   سويتكەن   جاداۋ  شالدى  بۇرىنعى «پەرمى باستىق» قىستاق اۋىستىرامىن دەپ كومەككە شاقىرادى. جەم مەن سۇلىعا بۇگىپ، قۇيرىعىن تەۋىپ تۇرعان ءمىنىس اتىن قيمايدى. استىنا ەكى وركەشى بالاداي بۋرانى بەرىپ ءبىر قورا سيىر ايداتادى. قاڭتاردا جاراپ، اق جىنىن اسپانعا اتىپ تۇرعان بۋرا وركەشىنەن موينى   اسپاي  قىلقيىپ وتىرعان دارمەنسىز جاندى مەنسىنە مە؟ قامشىسىن ساۋىرلاتا بەرگەن شالدىڭ قىلىعىنا الدىمەن شامدانىپتى. بارا - بارا شىن قايراتىنا ءمىنىپتى. بەيقامدىعىن باعىپ، ءيىر - ءيىر موينىن قايىرىپ اكەلىپ قارا ساننان اۋزىن سالعان. تۋلاقتاي ەتىپ جۇلىپ الىپ سوناداي جەرگە لاقتىرعان. وعان دا قۇشىرى قانباي، شوگە قاپ توستابانىمەن ەزگەن. ىشەك - قارنىن شۇباتىپ اق قاردىڭ ۇستىندە جانتاسىلىم ەتكەن اكەسىن كورگەن جالعىز ۇلدى سودان بەرى جەلىك كەۋلەدى...

   شاڭق ەتىپ ءيت ءۇردى.  قارا  قاندەن ەكەن. باكەنە تامنىڭ ەسىگىنەن شاپشىپ شىعىپ كورشى اۋىلعا قاراي كوسىلە سالدى. كۇندەگىسى وسى. جاميعانىڭ ءيتى. جەڭگەسىنىڭ ەتەگى قاناماي كۇيەۋىمەن اجىراسىپ تىنعان. اسكەربەك بولسا كورشى اۋىلدىڭ كارى قىزىنا ۇيلەنىپ ءسابي  ءسۇيىپتى.  ونى ءبىلىپ جاتقان بۇل جوق.  قولىن  جالاتىپ وسىرگەن ەرلى - زايىپتىنىڭ نەگە ەندى ەكى جاقتا تۇراتىنىن تۇسىنبەي دال. العاشقىدا ءىزىم - قايىم بولعان اسكەربەكتى جوقتاپ اركىمگە ءبىر جالتاقتاپ  ءبىتتى.  كەيىن  ەل  اقتاپ ءجۇرىپ يەسىن تاپقان. سودان بەرى قارا قاندەننىڭ تىرلىگى كىلت وزگەردى. جاميعا جەڭگەسىنىڭ  ۇيىنە  ءبىر  تۇنەپ، كورشى اۋىلعا قاراي سىنىق سۇيەمدەي اياقتارىن باۋىرىنا الىپ، قۇيىنداتىپ بارا جاتقانى...

   -اق تورعىنداي ەدى - اۋ، قايتەيىن! - دەگەن اجە داۋىسى ەستىلدى. كۇيىك قاقتى كەيۋانا ءالسىن - ءالسىن ىشكى زاپىرانىن قۇسپاسا شەرى تارقامايدى.

   توقتىشقاقتىڭ سول اق تورعىنداي اپاسى بىلتىر كوكتەمگە سالىم تۇرمىسقا شىققان. جەزدەسى وتكىر كوزدى، قىر  مۇرىندى، ادەمى جىگىت ەكەن. تەڭىز قۋىسىنداعى ءتورت - بەس ءۇي ءوز ەتەكتەرىنە وزدەرى ءسۇرىنىپ ءجۇرىپ ايتەۋىر توي ما، تومالاق پا جاساپ ۇزاتقان. قۋانىشتارى ۇزاققا سوزىلمادى. اراعا اپتا سالىپ مۇنىڭ اق  تورعىنداي اپاسى پويەزعا ءوزىن - ءوزى تاستاپ ءولدى دەگەن سۋىق حابار جەتكەن.

جالاسى كۇيەۋىنەن دەپ ەل شۋلاسقان...

   جاداۋ شالدىڭ جالعىز ۇلىن تاعى دا ەسىرىك مەڭدەگەن ەكەن. ۇيىنەن جۇلقىنىپ شىقتى. قاراشىعى اۋىپ كەتكەن. قولىندا سەلەبە پىشاق.

   - اكەمنىڭ قازاسىنا سويام دەپ الداپ... ەندى اتان ەتەم دەيدى! اكەمدى ولتىرگەن بۋرا ەمەس، پىشەنباي! قازىر ءوزىن ءپىشىپ تاستايمىن. جىبەر دە جىبەر.

   باجىلداپ شالعايىنا جارماسقان شەشەسىن ءتۇيىپ تاستاپ قوراعا ۇمتىلعان...

   اجەسىنىڭ سوزىپ سالعان زارى دا جاعالاسا شىقتى.

   − قايسى ءبىرىن اي - تا - يىن!

   بۇل كۇندە جۇرت اۋزىنا قاقپاق بار ما؟

   − ەستىدىڭ بە،  الگى  جىعىلىپ ءجۇرىپ توي جاساپ بەرگەن قىزىمىز نەكە ءتۇنى قىڭق دەي الماپتى. بەتىنىڭ اجارى جوق ەكەن. شىداسىن با، وتكىر كوزدى، قىر مۇرىن، ادەمى جىگىت اشۋعا تىزگىن بەرىپتى. ەندەشە دەپ... جاقتان ولاي ءبىر تارتىپ، بىلاي ءبىر تارتىپ... پۇشايمان بولعان قىز ء وز ۇياتىنا ءوزى پىسىپ قۇتپان ايعىرداي ازىناپ بارا جاتقان پويەزعا جۇگىرىپتى. كۇيەۋ بالا سوتتا ءمىز باقپاپتى دەيدى. ايتقانى: «مەن  وزىمە تيەسىلىنى  سۇرادىم» دەپتى. ەر ەكەن...

   − اراشا، حالقىم!

   بەس-التى ەركەكتىڭ ورتاسىنان سۋىرىلا قاشقان پىشەنباي جانىن اۋزىنا تىستەپ، قۇيىن – پەرەن قورا اينالىپ بارا جاتتى.

   − ءپىشىپ تاستايمىن، ءپىشىپ!

   جەلىگىپ العان جالعىز ۇل سەلەبە پىشاعىن سىلتەپ وكشەلەي ءتۇستى. بۋرا مەڭ – زەڭ قالپى، ومىراۋى اقكوبىك بوپ كۇيىس قايتارىپ تۇر...

   وكپەك جەل تىنىپ اسپاندى قازباۋىر بۇلىتتار باسىنىپ العان. شىتىر جەگەن تۇيەدەي ىڭىرانىپ، ءبۇيىر تاقاستىرىپ، جەرگە جاقىنداي ءتۇستى. سۇرعىلت اۋا سىز   بۇركەدى.  تەڭىزدىڭ قۋىسىندا قامالعان ءتورت - بەس ءۇيدى قورشاپ العىسى كەلگەندەي جاعالاۋدى كومكەرە بىتكەن نار قامىستار ۇكىلى باسىن تەربەپ باياۋ سىبدىرايدى. قالىڭ قامىس اراسىنان جىلت ەتىپ كورىنگەن اشوزەك تۇلكى اۋىل جاققا تۇمسىعىن توسەپ ءيىس اۋلايدى.

   − جون تەرىڭ ورتتەي بوپ جانىپ ورتامىزدا جۇرە بەر، − دەدى تورشا بالا ءوز- وزىنەن قامىعىپ. − سەنى ۇستاپ العاندا قاي مۇراتىمىزعا جەتەمىز دەيسىڭ. مالاقاي كيگەنمەن ساۋداعا تۇسكەن شەشەمنىڭ توبەسى بۇتىندەلمەس.

   كوپتەن بوي ۇيرەتىپ العان تۇلكى توقتىشقاققا قاراي ابايلاپ ءبىر باسىپ، ەكى باسىپ قويادى.

   − ساعان قانداي جاقسى! − دەدى تورشا بالا تۇلكىگە،- جات بوپ كەتكەن اكەڭ، جاعالاسىپ جاتقان كورشىڭ جوق. اتاسىنان قالعان جامان توندى مەكتەپكە كيىپ بارسا مازاقتاپ جۇرگىزبەيتىن  دوستارىڭ  جوق،ءتىپتى، ءوز ۇياتىنا ءوزى ءپىسىپ ءولدى دەيتىن اق تورعىنداي اپاڭ دا جوق. مۇنى باۋىرىنا قىسىپ ەركەلەتەتىن جالعاندا جالعىز ادام سول ەدى عوي...

   ايتارى كوپ ەدى. وكسىك كەپتەپ، كوز جاسىنا تۇنشىعىپ قالدى. جاپالاقتاپ قار تۇسە باستادى. كۇن كوكجيەكتەن قۇلاپ  بارادى ەكەن. قاراڭعىلىق ەركىنسي باستاپتى. الگىندە ءوزى كورمەستەي بوپ قاشىپ شىققان اۋىلعا ساراڭ باسىپ كەلە جاتتى.

   - قۇلىنىم، ۇيگە كىر. ناۋرىزدىڭ اقشا قارى عوي بۇل. جاۋا ءتۇس. جاۋسىنشى، − دەپ قويادى اجەسى وڭ اياعىن بيلەتە باسىپ. ارقاسىنداعى ءبىر  قاپ  تەزەكتى  كوتەرىپ ەڭىستەگى ۇيگە ەنىپ كەتتى.

   مونتەر اعاسى بۇگىن تاعى ءىشىپتى. قايىستاي قارا قاتىنىمەن كانىگى قايمالداسۋى باستالىپ كەتكەن ەكەن.

   − جەتى قىز تاپتىڭ، اراسىندا باقا باستى بولسا دا بالا جوق، − دەيدى الدىنداعىسىن جايپاپ. كەسەكتەپ اتقان سوڭ ىدىس - اياق قيرايدى.

   − جاپىراعىڭ جايىلسىن دەپ جاتتىم... جازىعىم سول ما؟ بالا تاپتىرساڭ قوي دەپپىن بە... توركىنىمنەن قىزدى قورالاپ ايداپ كەلىپپىن بە...

   ءتىلى كوسەۋدەي قاتىن مىنا وشكەن قولامتانى ۇرلەپ، تۇتاتىپ جاتتى.

   − تومارشاداي بوپ... توبىعىڭ قيسايىپ ءجۇرىپ... تولاعايداي ۇل دامەتىپ... باسىڭا كوكتاس قويسا كورەرمىن.  مىقتاسا  بۋراعا ءمىنىپ پىشەنبايدى قۋىپ كەتكەن الگى جىندى سۇرەيدەي-اق بولار... اسقاربەكتەن اقىل سۇرا، كارى قىزدىڭ ەسەبىن سول بىلەدى.

   − جۇرتتىڭ بايىندا شارۋاڭ  نە؟ ءتۇبى اينالىپ قازىعىن تابار، − دەپ جاميعا ءۇنى توزىپ، تەزدەتىپ ەسىگىن كىلتتەپ الدى.

   − سەنى   مۇقاتايىن  دەپ ەمەس. ميسال ءۇشىن ايتىپ جاتىرمىن. ميسال...

   ناۋرىزدىڭ اقشا  قارى  توپەلەي ءتۇستى. باداناداي - باداناداي جابىسقاق، باۋىرمال قار ەكەن. توقتىشقاق اققالا سوعامىن دەپ دومالاتا باستادى.

   تومارشاداي  مونتەر  اعاسى اياعىنا تاعى دا ءتىستى تەمىرىن كيىپ الىپتى.

   − كەتتىم، − دەدى اقىرىپ. ءبىراق كارى قىزى كوپ كورشى اۋىلعا بەتتەمەيدى. ءۇي جانىندا تۇرعان بيىك باعانا باسىنا ورمەلەي جونەلدى. قاتىنىنا ءسوز شاق كەلتىرە الماعانداعى داعدىسى وسى.

ءىلىنىپ السا ءبىتتى، باعاناعا بىتكەن جۇدىرىقتاي بوپ اسپانعا سەس كورسەتىپ تاڭعا دەيىن تۇسپەيدى...

   ويىننىڭ قىزىعىنا كىرگەن توقتىشقاقتىڭ بويى جىلىندى. قىردان ەڭىسكە دومالاي - دومالاي ءاپ - ساتتە بەس - التى اققالا قاتار ءتىزدى. دومالانىپ تۇرعان باستىڭ ءار قايسىسىنا سيىردىڭ تەزەگىنەن كوز، مۇرىن، اۋىز ويىپ جاپسىردى. نايزانىڭ ورنىنا ۇكىلى باسىن تەربەتىپ تۇرعان ءبىر - ءبىر نار قامىس ۇستاتتى. ايقايلاپ ات تاقتى.

   قوبىلاندى، الپامىس، چاپاي، باۋىرجان مومىش ۇلى، قاسىم قايسەنوۆ دەپ...

   − ەرتەڭ جورىققا بىرگە شىعامىز. مەنى مۇندا تاستاماي الىسقا الىپ كەتىڭدەرشى، − دەدى توقتىشقاق ىنتا - شىنتىمەن سەنىپ،- ەشكىمدى دە كورگىم كەلمەيدى.

   تۇسىندە باتىرلارىن ەرتىپ تۇنىمەن سويقان سوعىس سالعان توقتىشقاق ساسكەدە ءبىر - اق ويانعان. كەشەگى قازباۋىر بۇلتتار اۋا كوشىپتى. اينالا جىلى لەپ ەسىپ، كەمپىرشۋاق وينايدى. كورشى اۋىلدان بەرى قاراي كوسىلە شاۋىپ كەلە جاتقان  قارا  قاندەنگە  كوزى ءتۇستى. كوز اشقاننان قولىن جالاتىپ وسىرگەن  ەرلى - زايىپتىنىڭ   نەگە اجىراسىپ كەتكەنىنە ءالى تۇسىنبەي دال. ەكى جىلدان بەرى ەكى ورتانى جول عىپ ءبىتتى. قىستىڭ اق شۇناق ايازى، شىلىڭگىر شىلدەنىڭ مي قايناتقان ىستىعى كاپەرىنە كىرمەس. جاميعا جەڭگەسىنىڭ يتاياعىن ءبىر جالاپ، اسقاربەكتىڭ جاڭا وتاۋىنا اسىعىس اتتانادى. بارىپ جاس توقالدىڭ سۇيقىلتىم جۋىندىسىن ىشەدى. يەسىنىڭ اياعىنا  وراتىلىپ ءجۇرىپ ءبىر قونادى دا كەرى  قۇيىنداي  ۇشادى. ءسويتىپ ءجۇرىپ جاميعا جەڭگەسىنەن «ءيا، توقال تاماعىڭدى تويدىردى ما؟ سەن دە قولىنا كىرىپ المادىڭ با؟» دەگەن ءسوز ەستىپ جاتادى. ايتەۋىر قىزمەتى قاۋىرت. باۋىرىن توسەپ شاپقاندا سىنىق سۇيەمدەي اياعى جازىلىپ، القىنادى. كوزىندەگى مۇڭ توگىلىپ - توگىلىپ كەتە جازدايدى.

   -وسى ءيت ءتۇبى   ساعىنىشتان ولەتىن شىعار، - دەدى   توقتىشقاق   اجەسىنىڭ ءسوزىن قايتالاپ، - كەل، كەلە عوي. ءسۇت قۇيىپ بەرەيىن، اڭقاڭ كەپتى عوي، جازعان.
   توبەدەن قاناتىن سۋسىلداتىپ ءبىر توپ تورالا قاز ۇشىپ ءوتتى.

   - جورىققا اتتانامىن، قارا قاندەن، - دەدى بالا ءسۇتتى قاۋىپ ءىشىپ جاتقان يتكە قاراپ،-مەنىمەن بىرگە ءجۇر. الدىمەن كارى قىزى كوپ اۋىلدى شابامىن. سەنىڭ ءوشىڭدى اپەرەمىن. سوسىن شەشەمە ساۋدا جاساتىپ جىبەرگەن جىلماڭتوس كوسەلەردى، مۇرتىن سىلاعان سىربازداردى، قابا ساقال قارالاردى...

   اۋلاقتا بۋرا كۇركىل قاعىپ شابىنىپ، ءتىسىن ساق - ساق قايرايدى.

   − ءجۇر، باتىرلارعا بارايىق.

   بالا مەن قارا قاندەن جەتەكتەسىپ ءۇي سىرتىنا بەتتەدى. بۇل كەزدە قوبىلاندى دا، الپامىس تا، چاپاي مەن باۋىرجان مومىش ۇلى دا، ءتىپتى، قاسىم قايسەنوۆ تە  جارتىلاي ەرىپ جانتايا قۇلاعان. ەر چاپاي عانا اۋزىنداعى سيىردىڭ تەزەگىمەن تىستەسىپ جاتىر. قامىس نايزالار شاشىلىپ تۇسكەن.

   -مەن سەندەرگە سەنىپ ەدىم عوي،- دەپ توقتىشقاق باقىرىپ جىلاپ جىبەردى،- باتىر  ەمەس  پە ەدىڭدەر... بارار جەرىم جوق. پانام قالمادى. كوڭىلىم توزدى.

   قالىڭ قامىستان شىعىپ، جون تەرىسى ورتتەي بوپ جانعان تۇلكى تورشا بالانى وزىنە قايتا-قايتا شاقىرىپ تۇردى.


دايىنداعان – سيپات قازىكەن ۇلى



رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.


 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn