ەەڭ جاڭا مازمۇندار
كۇزگى تەڭەلۋ كەزىندە جەر -جەر مول ءونىم الۋدىڭ قاربالاستىعىنا ءتۇستى
كۇزگى تەڭەلۋ كەزىندە جەر -جەر مول ءونىم الۋدىڭ قاربالاستىعىنا ءتۇستى
اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم تۇراقتى كوميتەتى كەڭەيتىلگەن ءماجىلىس اشتى كەزەكتەگى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن ارناۋلى تاقىرىپتا اقىلداستى، ورنالاستىرۋ جاسادى
اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا - ونەركاسىپشىلەر بىرلەستىگىنىڭ (باس ساۋدا قوعامى) 12 - قۇرىلتايى وتكىزىلدى
شينجياڭ سۋ يگىلىگىن دامىتۋعا قارجى قوسۋ (توبى) شەكتى سەرىكتەستىگى قۇرىلدى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 27- كۇنى 215-سان
شاۋەشەك قالاسىندا تۇڭعىش قارتتارعا قامقورلىق جاساۋ جاعىنان قوعامدىق قىزمەت وتەۋ ورتالىعى قۇرىلدى
ساۋانداعى ساقشىلار مەن حالىق قارا دەگەلەكتى قۇتقاردى
شاۋەشەك كەدەنى دالمە -ءدال شارا قولدانىپ، اۋىل شارۋاشىلىق قوسىمشا ونىمدەرىن يمپورت -ەكسپورت ەتۋدىڭ”جەدەل ارناسىن“ اشتى
ۇلگىلەردىڭ كۇش -قۋاتىن سەزىنىپ، ءداۋىردىڭ اتويشىسى بولۋعا قۇلشىنامىز
ەسىك اشۋ ورايىنان بىرگە يگىلىكتەنىپ، كوركەم بولاشاقتى بىرگە جاراتايىق
شي جينپيڭ بۇكىل ەلدەگى قالىڭ شارۋالاردىڭ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق، شارۋالار شەبىندە قىزمەت ىستەپ جاتقان جولداستاردىڭ مەرەكەسىن قۇتتىقتادى جانە ولاردان شىنايى حال سۇرادى
ەرەكشەلىككە، باسىمدىققا يە كاسىپ سالالارى شوعىرىن جوعارى ولشەممەن، جوعارى ساپامەن جەتىلدىرۋگە، زورايتۋعا تاباندى بولۋ كەرەك
قول قويىلعان سوما ءبىر تريلليون يۋاننان استى، كوپتەگەن ەڭ جوعارى ورە جاراتىلدى
جىبەك جولى رۋحىن اسقاقتاتىپ، ازيا مەن ەۆروپانىڭ سەلبەستىگىن تەرەڭدەتەمىز
رەفورمانىڭ تابىستى تاجىريبەلەرىن مۇقيات قورىتىندىلاپ، پايدالانىپ، ارميانى رەفورما ارقىلى قۇدىرەتتەندىرۋدىڭ جاڭا جاعدايىن قۇلشىنا اشۋ كەرەك
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ، ماڭىزدى بەكىتۋىنىڭ رۋحىن جەتكىزدى، دايەكتىلەندىردى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 26- كۇنى 214-سان
2022-جىلى 9-ايدىڭ 24- كۇنى 213-سان
2022-جىلى 9-ايدىڭ 23- كۇنى 212-سان
تارباعاتايدىڭ ەرەكشە ونىمدەرىن تانىستىرىپ، باۋراۋ قۋاتىن ايگىلەدى
شي جينپيڭ 7 - كەزەكتى جۇڭگو − ازيا - ەۆروپا كورمەسىنە قۇتتىقتاۋ حات جولدادى
​7 - كەزەكتى جۇڭگو − ازيا - ەۆروپا كورمەسى اشىلدى
ءبىر نيەتپەن سەلبەسىپ، جىبەك جولىنىڭ تىڭ شۇعىلاسىن جازايىق
جىبەك جولى رۋحىن اسقاقتاتىپ، قول ۇستاسىپ، بولاشاقتا تەڭ يگىلىككە كەنەلەمىز
ەسىك اشىپ، سەلبەسىپ، بولاشاققا اتتانايىق
2022-جىلى 9-ايدىڭ 22- كۇنى 211-سان
ايماقتىق اكىمشىلىك مەكەمەسى شانشي يانچاڭ مۇناي توبىمەن، شينجياڭ تيانيە توبىمەن سەلبەستىك جۇلگەلىك كەلىسىمىنە قول قويىستى
ايماعىمىزدىڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى از ۇلتتاردىڭ اۆتونوميالى رايوندىق 10 -كەزەكتى ءداستۇرلى سپورت جارىسىندا سۇبەلى تابىسقا قول جەتكىزدى
قىزمەت ورنىن تياناق ەتىپ، كورىكتى تارباعاتايدى بىرگە قۇرامىز

زۋھرا

جولدانعان ۋاقىتى : 2015/1/19 10:48:23

شىناي راحمەت ۇلى   (موڭعۇليا)

  قيلى-قيلى تاعدىر بار.    ءتۇرلى-ءتۇرلى ارمان بولادى. سولاردىڭ كەيبىرى ورايىن تاۋىپ جاتادى. مەنىڭ دە كوپتەن كوكسەپ، كوكتەن تىلەگەنىمدى جەردەن بەرگەندەي، ءساتى ءتۇسىپ، ەبەپكە سەبەپ جالعانىپ قيۋى كەلە كەتتى. دەگدار قاۋىمنان شىققان، تەرەڭ ءبىلىمدى بولعانىمەن، تاكاپپارلىعى جوق، قاراپايىمدىعى «مەنمۇندالاپ» بىلىنە بەرمەيتىن، قايعى، قۋانىشى جىلدار بويىنا سىرت كوزگە شالىنباعان وسى ايەلدىڭ اشىلماعان ۇلكەن سىر ساندىعى بار ەدى. ونى اشۋ قيامەتتەن قيىن. كىلتى جەردىڭ جەتى قابات استىندا، استارى التى قات كوكتە جاتقان جۇمباقتى قالاي شەشەمىن دەسەم دە باتىلىم بارماي، سىلتاۋ تاپپاي، توساڭسۋمەن وقتاي زىمىراپ ونداعان جىلدار ارتتا قالىپ بارا جاتقان. كەزىگۋ وڭاي-اق، اڭگىمەنى قالاي باستايمىن؟ سۇراق تابىلادى-اۋ، ءبىراق وڭىپ تۇرعان جوق. ونىڭ ۇستىنە، شاكىرتى تۇگىل ۇستازدار قاباعىنا تىك قاراپ كورمەگەن تىكباقاي زۋھرا اپاي بولسا شە. جاراتقان يەم،   ءوزىڭ ساقتاي گور!

  ابىروي بولعاندا عازەكەڭ اعامىزدىڭ تۋعانىنا سەكسەن جىل تولۋ مەرەكەسى تويلانىپ جاتتى. «مىڭنان تۇلپار» دەگەندەي، موڭعۇلياداعى ات توبەلىندەي ازعانا قازاقتىڭ ورتاسىنان تۇلەپ ۇشىپ، قىرانداي قانات قاعىپ، ۋىزداي جاس كەزىنەن مەملەكەتتىك جوعارى باسشىلىققا شىعىپ، قىرىق جىل ءبىر ەلدى باسقارىسىپ، قازاعىنىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن ارقالاپ، ابىروي-نامىسىمىزدى   اۋەلەتە كوتەرىپ وتكەن نار تۇلعاسىنىڭ مەرەيىنەن تۋعان حالقى نەسىن ايايدى. قوبدا دارياسىنىڭ بويى شاڭعا بوكتى، جاعاسىنداعى جاسىل ورمان قانعا باتتى. اقشۋلان ءتۇتىنى بۋداقتاعان اپپاق شاعالاداي اقبوز ۇيلەردى قاز-قاتار تىگىپ، ات جارىستىرىپ، ولەڭ-جىرمەن كۇنى-ءتۇنى دۋمانداتىپ دۇبىرلەتپەيسىڭ بە اي كەلىپ. ىردۋ-دىردۋ مەرەكەنى قىزىقتاپ وتىرىپ، بىرەۋ سىرت جاعىمنان كەلىپ، يىعىمنان تۇرتكەندە عانا ەس جيدىم. جالت قاراسام داكەن ەكەن. ۇلانباتىردان ات وكسىتىپ تويعا كەلگەن قوناقتاردىڭ بىرەۋى. ماعان كوپتەن تانىس. ۋنيۆەرسيتەتتە وقىتۋشى بولىپ ىستەيدى. وسى مەرەي تويدىڭ جانكۇيەر اقى يەسىنىڭ ءبىرى، عازەكەڭنىڭ نەمەرە ءىنىسى.

   -ەكەۋىمىز ءبىر جاققا بارىپ كەلسەك قايتەدى؟–دەدى وڭاشالاپ. قولىندا تەلەكامەرا.

   -سويتەلىك. قايدا بارامىز سوندا؟

   -زۋھرا اپايدىڭ ءۇيىن بىلەتىن شىعارسىڭ؟

   دەنەمدى ۇرەي مە، قۋانىش پا، الدەنە بيلەگەندەي، ەكى ويلى تۇرمىن. سىر تۇبىنە كۇنى بۇگىن ءتىرى جان جەتىپ كورمەگەن، ەلۋىنشى جىلداردا موڭعۇليانىڭ باتىس ولكەسىن ەلەڭ ەتكىزگەن سول جۇمباق كۇتپەگەن جاعدايدا ءدال قازىر شەشىلە قويادى-اۋ دەپ ءۇش ۇيىقتاسام تۇسىمە كىردى مە.

    كوككە ورمەلەگەن جۇلدىزداي اقىل-ءبىلىم، سىر-سىمباتىمەن اۋىزعا ءىلىنىپ، ەلگە تانىلعان ەگىز قوزىداي، تاپ-تاتۋ ەرلى-زايىپتىڭ ءبىر تاسقىندا قاق   ايرىلعان تاۋ وزەنىندەي اياق استىنان ەكى جاققا كەتۋى جۇرتتى سەڭ سوققان بالىقتاي ابدىراتىپ كەتكەن. ارى ويلانىپ، بەرى تولعانىپ، سان-ساققا دا جۇگىرتكەن. الىپ قاشپا سىپسىڭ    ءسوزدىڭ ءبىرى قيسىنىن تاپپاي ايدالاعا لاعىپ كەتىپ، جابۋلى كۇيىندە قالعان.

     -ءدوپ باسىپ توبەسىنەن تۇسپەسەم دە اياقتاي اۋماقتا تۇرىپ كەلەمىز، ماڭايلاتاتىن شىعارمىن، جۇرسەك جۇرەلىك،- دەدىم.

   -قانداي عانيبەت. كەتتىك،-دەدى داكەن بالاشا قۋانىپ. نە  ءۇشىن دەپ قازبالامادىم، عازەكەڭنىڭ رۋحىن ەلەۋلى تۇردە ەسكە الۋ ساتىندە ونىمەن ون جىل وتاسقان زۋھرا اپايدى دا تۋىس-تۋعاندارى ۇمىتپاۋ ادامگەرشىلىك قوي...

   ول داستارقان باسىندا كوزىلدىرىك كيىپ، شاي كەسە مەن كىتاپتى قاتار قويىپ، اۋىر ويدا وتىر ەكەن. توسىننان سوپاڭ   ەتىپ كىرىپ بارعانىمىزعا ەلەڭ ەتكەنىمەن، قۋانعان دا، قاباق شىتقان دا رەڭ بەرمەدى. سابىرمەن سالەم الىپ، دامگە شاقىردى.

   -ىشىڭدەر!-دەدى ۇستەمەلەي قۇيىپ.

   ءۇي ءىشى جيناقى، مونتازداي تازا. تورگى قابىرعادا ءىلۋلى تۇرعان التىن كەمەرلى سۋرەتكە كوز سۇرىنەرلىك.

   «ايەل زاتىنىڭ سۇلۋلىعىن مادونناعا تەڭەۋ الەمدىك مودا شىعار. قازاقتىڭ ءدال مىناداي سۇلۋلارى مادوننانى شاڭىنا ىلەستىرە مە، ءتايىرى». بۇل قىزىنىڭ دا، ءسىڭلىسىنىڭ دە ەمەس، زۋھرا اپايدىڭ ءوز سۋرەتى. سان جىلداردىڭ قىزىقتاپىرى مەن قاسىرەتتەرىنىڭ ءىزى اجارىن وسىپ، ەڭسەسى ءسال ەڭكىش تارتسا دا سىمباتى سىندى، سەزىمى ءالى سەرگەك. «ەكەۋىنىڭ نەكەلەسكەن كەزىنىڭ ءبىر بەلگىسى دە. ويپىر-اي ودان بەرى دە!..»

   -تويعا نەگە بارمادىڭىز، اپا؟ شاقىرۋ بەرمەگەن بە؟-مەنىڭ سوزالاڭداپ بارا جاتقان ويىمدى كىلت ۇزگەن داكەننىڭ وسى سۇراعى. تاڭدانىستان وكپە-نازى باسىم. زۋكەڭ ءسال كىدىردى. جاۋاپ تاپپاي قينالىپ وتىرعان جوق. كەسەدەگى دەمىن العان شايىن جۇرەك دىرىلىمەن ارەڭ جۇتتى. سارقىنى شايقالىپ تۇر. ول تاماعىن كەنەپ، كۇلىمسىرەدى دە:

    -نەگە بەرمەسىن، بەردى عوي شاقىرۋ. بالا-شاعانىڭ تۋلاق شاشۋى ەمەس، كوپشىلىكتىڭ تويى ەمەس پە. قۇت-بەرەكەلى بولسىن. تىلەۋلەسپىن. ءيا، ول كىسى زامانىندا ەلىنىڭ ەرەن تۇلعاسى ەدى. مەن بە مەن... دەنى ساۋ، دەنەسى شيراق كەزىندە ەلۋ، الپىس جاسىنىڭ تويىنا دا شاقىرعان. ەندى مىنە كوزى كەتكەننەن كەيىنگى سەكسەن جىلدىعى. بارىنە قاتىسا المادىم. قورلانىپ تا، قومسىنىپ تا ەمەس.

«قاتتى جۇرسەڭ شاڭدى اياق،  اقىرىن جۇرسەڭ مالما اياق» دەگەن اتالارىمىز،-داۋىسى جاڭقىشاقتانىپ ءبىزدىڭ رايىمىزدى ءبىر شولىپ ءوتتى دە بايسالدى قالپىنا كوشىپ،-كىمنىڭ ىشىندە قانداي ءيت ۇلىپ جاتاتىنىن بوگدە جان قايدان سەزسىن. ال سەندەرگە مەن شىن سىردى ايتايىن. مەنىڭ دە تورىمنەن كورىم جاقىن. ىشكە بۇككەن كۇيى الا كەتەم بە؟..

ءيا، ءبىز ءبىر تاۋدىڭ ەكى بەتىندە بولساق تا ءبىر وزەننىڭ بويىندا تۋىپ-ءوسىپپىز. مەن قارشادايىمنان اكەدەن تىرىدەي ايرىلىپ، جەتىم قالعانىممەن، تەكتى اتانىڭ ۇرپاعى رەتىندە ماڭدايدان شەرتكىزبەي ۇكى، تۇمار تاعىپ بۇلعاقتاپ ءوستىم. ەكەۋىمىز دە اۋەلى اۋىل مولداسىنان ساۋات اشىپ، ودان سوڭ العاشقى مەكتەپتەن باستاۋىش ءبىلىم العان سوڭ ۇلانباتىرعا جەتىپ، ىلگەرىلەپ وقىپ جۇرگەندە تانىستىق قوي،-دەدى.
مەنىڭ كوز الدىما قىرقىنشى جىلدارداعى وقىعاندار بەينەسى كەلدى. سولاردىڭ ءبىر قاتارى ايتتىرۋ، قۇدالىق، قالىڭ جولىمەن نەكەلەسكەن جۇپتارىن جازىپ، سۇيگەنىنە قوسىلعانى تۋرالى اڭگىمەلەر ايتىلاتىن. وسى ويىمدى سەزە قويعانداي، زۋھرا  اپاي تاماعىن كەنەپ:

    -ءبىز ەكەۋىمىز ويناپ ءجۇرىپ وت باسىپ، وپىق جەپ اداسقاندار قاتارىنان ەمەس ەدىك،– دەدى ءشۇۋ دەگەننەن،-قۇمارلىقپەن قۇلاي سالماي، ۇناتساق تا ءبىر-ءبىرىمىزدى ۇزاق سىناپ، سابىرمەن، سارىلا ءجۇرىپ، اراعا سان ايلاردى سالىپ بارىپ تابىستىق. وقۋدان ەكەۋىمىز دە كەندە بولمادىق. ول بولسا ەكى بىردەي جوعارى مەكتەپتى ءىش، سىرتتان ۇزدىك ءبىتىرىپ، ۇلكەن مەكەمەنىڭ باستىعى بولىپ ورنالاستى. مەن دە ەكىنشى مەكتەپتىڭ تابالدىرىعىن اتتاعان  ەدىم. بەرتىندە جاستاردىڭ كەيبىرى وقۋىن اياقتاپ ۇلگەرمەستەن كەز كەلگەن ۋاقىتتا، قالاعان جەرىندە تۇرمىس قۇرىپ جۇرە بەرەتىن بولدى ەمەس پە.

ءبىزدىڭ تۇسىمىزدا بۇل ەرسى كورىنەتىن. «پالەنشەنىڭ قىزى كولدەنەڭ وتكەن كوك اتتىنىڭ ەتەگىنەن ۇستاپ كەتە بارىپتى» دەگىزبەي، تويدى ەل ىشىنە، اۋىلعا كەلىپ جاسادىق. كەرەيدىڭ بۇرىنعى كەراۋىز ۇلىعىنىڭ بالاسى دەگەن قارقاراداي اتاعىم، ماسكەۋدەن كۋتۆ ءبىتىرىپ كەلىپ، سىرماق شەتىنە ىلىنگەن ايبىندى اعام بار. باسىمنان قۇس ۇشىرماي اسپەنسىتىپ وسىرگەن اۋىلىم «جەتىم قىزدىڭ تويى» دەگىزبەي ابىر-سابىر بولىپ، بارىن سالىپ    ويىن-تويدى كەلىستىرە ىستەپ، مەنى قولدان ۇزاتتى. ادۋىندى ەر قارا وسپان قىزى داريعانى قىرىق تۇيەگە جاساۋ ارتىپ، اياعىنا كۇمىس بىلەزىك سالعان تورى جورعاعا مىنگىزىپ اتتاندىرعان دەۋشى ەدى. مەنىڭ سالتاناتىم سودان كەم تۇسكەن جوق. قازاقتىڭ سول ءسان-سالتاناتى، بالكىم، مەنىمەن اياقتالعان دا شىعار،-دەپ ءىلۋلى سۋرەتكە ءبىر قاراپ، ءسوزىن قايتا ساباقتادى،-كەلگەن جەرىم دە وسال بولمادى. وبالى كانەكي ۇلى-كىشىسى تۇگەل قوعاداي جاپىرىلىپ، جايىلىپ جاستىق، جازىلىپ توسەك بولىپ، باستارىنا حان كوتەردى. ءبىز جاز بويى ساۋىق، سەرۋەن قۇرىپ، كۇزگە سالىم  ۇلانباتىرعا ورالدىق. عازيزبەكتىڭ قول-اياعى بالعاداي، ۋىلجىعان جاس. بەدەلدى ۇيىمنىڭ باسشىسى، قولعانات كوپ. ۇيىمىزدە تۇرىپ وقيتىن اۋىل بالالارى بار. تۇرمىسىمىز ولقى نارسەدەن ادا. تاپ-تۇيناقتاي. مەكتەبىمە اۆتوموبيلمەن جەتكىزىپ تۇرادى. «قولدى جىلى سۋعا مالۋ» دەپ ءسىرا سونى عانا ايتار. بوس ۋاقىتىمىزدا ەكەۋلەپ تولىنىڭ جاعالاۋىنداعى سىڭسىعان ورماندى ارالايمىز. بوعدا تاۋىنا شىعىپ، ءۇيىر-ۇيىرىمەن ورگەن بۇعى، مارالدى تاماشالايمىز. كەيدە ويىنعا بارامىز. ەرتەگىگە بەرگىسىز تاڭعاجايىپ ءتاتتى سول داۋرەنىمىزگە كوز، ءتىل ءتيدى مە، قايدان بىلەيىن، كوڭىلگە ءبىر قاياۋ ءتۇستى. ماعان نە تەز الىپ تىنباعان، نە وڭاي ايىقپاعان سىرقات پايدا بولماعاندا، ءبىزدىڭ باقىت پەن ءلاززات، راقاتقا تولى جۇبايلىق سول ءومىرىمىز تولىقسىپ، داۋىرلەپ تۇرا بەرەر مە ەدى، شىركىن، قايتەر ەدى... ءاي، ءبىراق ءبىز پەندەمىز. سەمىزدىكتى قوي بولماسا پەندە قايدان كوتەرسىن. جاقسىلىقتان دا  جالىعامىز دا...

ال، مەن شە، مەن ءوز شەشىمىمە وكىنىپ كورگەن ەمەسپىن. ەمدەلىپ، دومدالىپ بەينەت از شەكپەدىم. الايدا، دەنەگە باتقان اۋرۋدان دا «ەكەۋىمىز بىردەي   ەمەس، بىرەۋىمىز عانا مۇڭلى بولساق-اۋ» دەگەن وي دەرتى قاتتى قينادى مەنى. ابدەن ءۇمىت ۇزىلگەن سوڭ ءوزىمدى اياماي، ونىڭ كوڭىلىنە دە قاراماي، ءبىر كۇنى ءدال وسىلايشا قاراما-قارسى شاي ءىشىپ وتىرعانىمىزدا جالعىز جاپىراق قاعازدى جۇلىپ الىپ: «ەكەۋىمىز اجىراسايىق» دەپ جازدىم دا الدىنا سىرعىتا سالدىم. قولىنداعى شاي قۇيعان كەسە ەدەنگە ءتۇسىپ، كۇل-كۇمىرەتى شىقتى. كوزى بادىرايا قالدى. پالەن جىل بىرگە تۇرعاندا ماعان العاش رەت الايا قاراعانى دا  وسى. ىزادان ەمەس-اۋ، قاسىرەتتەن. ەڭگەزەردەي ازاماتتىڭ ەكى كىسى مىنگەندەي اتپال يىقتارى قوزعالىپ، دەنەسى قالشىلداپ، جاعى كەمسەڭدەگەنى قانداي ايانىشتى.

   -نەگە؟-دەدى الدەن ۋاقىتتا اڭىرىپ.

   -سابىر ەت، ەر ادامسىڭ عوي. مەن سەنىڭ باعىڭدى بايلامايىن. مەنى اياما، بولاشاعىڭدى ويلا،-دەدىم بارعان سايىن باتىلدانىپ.

   -ءسوز بولىپتى-اۋ! مەن ساعان بالا تاۋىپ بەرمەدىڭ دەپ قاشان ايتتىم،-دەيدى بالاشا بۇرتاڭداپ،-قوي، مۇنداي جامان نارسەنى وسىدان بىلاي اۋىزعا الۋشى بولما. ەكەۋىمىزدىڭ تاتۋ-ءتاتتى ءومىر، جاقسى تۇرمىس-تىرشىلىگىمىزدىڭ ءوزى بازار، ءوزى باقىت ەمەس پە!-ءسوزىنىڭ سوڭىن ءازىل-قالجىڭ، ويىن-كۇلكىگە اينالدىردى، شايىپ-جۋىپ: «ارمانسىز ادام بولمايدى. ءتورت قۇبىلاسى تەڭ كىمدەر بار؟ بالاسىز كىسىلەر باقىتسىز دەپ ساعان كىم ايتتى. بالالى بولدىڭ، ول ەگەر تۋادا كەمتار، نەمەسە جۇرە ناقۇرىس بولسا، وندا تۇرعان نەنىڭ باقىت، قۋانىشى؟» دەپ تە اربىلەدى. ارا-اراسىندا ءان سالاتىن. قازاقتىڭ قارا ولەڭدەرىن قانداي ادەمى ايتۋشى ەدى،-دەپ كۇلىپ الدى زۋھرا اپاي.

داكەنىمە قاراسام ەبىل-دەبىل...  

    ولەڭ دەمەكشى عازەكەڭنىڭ توي-تومالاقتا، ۇزاق جولدا ءجۇرىپ كەلە جاتىپ تا حالىق اندەرىن جالىقپاي ايتاتىنىن بىلەمىن. ۇلىقپىن دەپ كىسىمسىمەي، قاراشانى ءوز باسىنان تومەن ساناماي، مەيلى كىم بول وزىمەن تەڭ كورىپ، ازىلدەسىپ، سۇحپاتتاسىپ كەلە جاتاتىن. «بىرەر ستاكانعا قىزاتىن سەنى نە باستى!» دەي وتىرىپ، بىرەر ليترگە ءسال ماناۋراعان شاعىندا انگە باساتىن:

«قارا نار جۇك كوتەرمەس بەل كەتكەن سوڭ
كەڭ جايلاۋ قۇلازيدى ەل كەتكەن سوڭ.
كەكىلىن كەسكەن، كەر اتىم-اي،
جاستايدان وسكەن، بەگزاتىم-اي،
وينايسىڭ ەندى كىممەن مەن كەتكەن سوڭ...»

    اسىرەسە وسى ولەڭدى اڭىراتاتىن. سوندا كەيدە داۋىسىنان قارلىعۋ، وكسۋ اڭعارىلاتىن.

   -ول وتە پاراساتتى ەدى عوي،- دەدى زۋھرا اپاي تاعى دا شايىن دەمدەي وتىرىپ، - ودان قاساقانا بەزەيىن دەدىم بە. شوقتىعى وزگەدەن بيىك قازاق ازاماتىنىڭ ەڭسەسى تۇسپەي، ساعى سىنباي جۇرە بەرسە ەكەن دەپ، سول قاتەرلى تاۋەكەلگە كەلدىم عوي. ال، ءبىراق ول سوندا دا ۇزىلگەن   ءجىپتى جالعايمىن دەپ اۋرە-سارساڭدى ۇزاق كەشتى.

«مەن ادەمى اقىل تاپتىم،-دەدى بىردە ول،-ساعان تەگى بالا كەرەك بولعانى عوي؟ ولاي بولسا وڭاي. كۇلان جەڭگەمدى ەلدەن شاقىرتتىم. كەلەتىن بولدى.   ىشىندە بوپاسى بار دەيدى. وسىندا اكەلىپ كۇتىپ، باپتاپ، بوساندىرىپ الامىز. ءوزىم تاپقىرمىن، ءا؟» دەپ قارقىلداپ كۇلدى. قوسىلا قۋاندىم. ۋايىم-قايعى زىم-زيا. جيىلىپ-تەرىلىپ جەڭەشەمدى قۇشاق جايىپ قارسى الدىق. جىك-جاپار بولدىق تا قالدىق. ءۇمىت-تىلەۋىمىز تەك سونىڭ ۇستىندە. بىرەر اي وتكەن سوڭ جەڭەشەم پەرزەنتحاناعا بارىپ، قول-اياعىن امان-ەسەن باۋىرىنا الدى. نارەستە ۇيگە كەلدى. اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلدى. توبەمىز كوك تىرەدى. قالاداعى قازاق بىتكەن تۇگەل باس قوسىپ، بىرنەشە كۇن شىلدەحانا، دۇبىرلەتىپ توي جاسادىق. كەرەگى نە باق قۇسىنىڭ باسىڭا قونۋى ازاپقا سالىپ، سارىلتۋى قانشالىقتى ۇزاق بولسا، كەرباعىپ ۇشۋى دا سونداي تەز بولادى ەكەن. سۇيكىمدىلىگىمەن وتباسىمىزدى شاتتىققا بولەگەن اق بوپەمىز ءتورت-بەس كۇن وتكەندە اياق استىنان جالپ ەتە ءتۇستى!..

    زۋھرا اپاي سوڭعى ءسوزىن اۋىر قينالا، كۇرسىنە ايتىپ كوزىن جۇمىپ، ءسال وتىرىپ، قايتا اشقاندا جالعىز تامشى ءمولت ەتىپ ىرشىپ، تىرس ەتىپ شاي تاقتايعا تامدى. ونسىز دا ەگىلىپ وتىرعان داكەنىم ەرىكسىز ەڭىرەي جونەلىپ ەدى.

    -قوي، جىلاعانى نەسى. جاسىق بولىپ وسكەن نەمە ەكەنسىڭ-اۋ!-دەپ وعان زىلدەنە قارادى دا،-سونىمەن تۇگەل جەر شۇقىپ قالدىق. ساۋىعايىن دەپ مىسقالداپ ارىلىپ كەلە جاتقان دەرتىم قايتا مەڭدەتتى. دەنەنى دىڭكەلەتكەن اۋرۋعا قاراعان جوقپىن. ءبىزدىڭ ەندى ەكى  ايرىلۋىمىزدان باسقا ەشبىر جول جوق دەگەندى مايموڭكەلەمەي، بەتىنە تۋرا قاراپ وتىرىپ-اق بىلش ەتكىزىپ ايتىپ سالدىم.

    جانۇياسىن بۇزعان جايسىز ادام رەتىندە سەنى دە ايامايدى. قىزمەتتىك، پارتيالىق تۇرعىدان دا جازا جۇكتەيتىنىن بىلەم.   ءبىراق قوبالجىما. ۇلكەندەرگە بارىپ، ءمان-جايدى ءوزىم تۇسىندىرەمىن دەدىم.

    اقىلىن ايتىپ تاعى دا گوي-گويگە باستى، الدادى، اربادى، جالىندى، جالبارىندى. بۇك ءتۇسىپ جاتىپ تا الدى. العان بەتىمنەن قايتپادىم. باس حاتشى تسەدەنبالعا كىرۋگە باتىلىم بارمادى. بىزبەن جولداس، سىرلاس جۇرەتىن تسەندگە كىردىم. ول ەكىنشى حاتشى، ساياسي بيۋرو مۇشەسى ەدى عوي. سىرت كوزگە تاكاپپارلاۋ كورىنگەنىمەن ءبىلىمدى، كىشى پەيىل ادام ەدى.    امان-سالەمنەن كەيىن مۇڭ-شەرىمدى تۇگىن جاسىرماي    اعىتىپ، بايلامىمدى ايتا باستادىم. ءدال وسى ساتتە عوي، عازيزبەكتىڭ ءبىزدىڭ ۇستىمىزگە باسا-كوكتەپ ەڭىرەي كىرىپ كەلگەنى. ماعان قاتالدىق پايدا بولدى. بەزەرە ءتۇستىم. قوسىلا جىلاسام نە بولار ەدى. كەرىسىنشە ول ەكەۋى قوسىلا جىلادى. بەدىرەيگەن قالپىمنان تانباي، بەزەرىپ، زارەدەي رەنىشىم جوق.  ءومىردى زايا ەتىپ بۇدان بىلاي بىرگە تۇرمايمىن دەدىم ءۇزىلدى-كەسىلدى. عازيزبەككە ەش كىنا تاقپاۋدى قايتا-قايتا ءوتىندىم دە قوشتاسىپ شىعىپ جۇرە بەردىم.

   «قالىڭ ويعا قامالعان قاشىپ قۇتىلا المايدى» دەيدى عوي موڭعۇل اعايىندار. ۇيگە دەرەۋ جەتتىم دە ول-پۇلىمدى جالعىز سومكەگە سالىپ، بىلەگىمە    ءىلىپ، «ءبو» دەگەن بەلگىسى بار ءبىر ماشينانىڭ كابيناسىنا وتىرىپ، بايان-ولگەيگە تارتتىم دا وتىردىم.

   نەشەمە تاۋلىك ىرعالىپ، جولسوقتى بولعاندىقتان با، اۋىلعا كەلە اۋرۋىم مەڭدەپ، توسەك تارتىپ جاتىپ قالدىم. كوپ ۇزاعان جوق، ەكى مىڭداي شاقىرىم قاشىقتىقتان ارىپ-شارشاپ ول دا جەتتى. ۇيقى-كۇلكى كورمەي تاپجىلماستان تالاي ءتۇن قاسىمدا بولىپ، باسىمدى سۇيەپ، سۋسىن بەردى، باعىپ-قاقتى. ءۇھ، ەكى دۇنيەدە دە قارىزىم جوق قوي... قاباعىما قارايدى، ولسەم بىرگە ولەتىندەي. كەتۋ ويى جوق. «ەگەر سەن قىردا، اۋىلدا بولايىق دەسەڭ مەن دە قالانى قويايىن. باستىق بولعان باقىتتى بولار دەيسىڭ بە؟  ءتىرى جان، تۇكتى باقامىز عوي. اتا كاسىپ قوي سوڭىنان ەرسەك تە ەپتەپ-سەپتەپ كۇن كورەرمىز» دەيدى. جوعا، سەن حالىققا كەرەكسىڭ. از قازاعىڭنىڭ ابىروي-نامىسىسىڭ. ولارعا كوپ جاقسىلىق ىستەي الاسىڭ. ۇلكەن باسىڭدى كىشىرەيتپە. مەنى شىن جاقسى كورسەڭ سوزىمە كون. جالىنامىن دەيمىن. بىرتە-بىرتە بەتىم بەرى قاراپ، قاز تۇرا باستادىم. ول بالاشا ءماز. ءبارى ءبىر كۇنگىدەي بولمايدى. ولسەم ساعان ارۋاعىم رازى. ماعان قارايلاما. قۇدايىم ساعان باقىت سيلاسىن، تىلەۋلەسپىن دەدىم وعان ورتالىققا شاقىرىپ جەدەلحات كەلگەن كۇنى. دەلەگاتسيا قۇرامىمەن ماسكەۋگە شۇعىل اتتاناتىن بولىپتى.

   -سەنسىز باقىت دەگەن نارسەگە كۇماندىمىن،-دەدى جاۋتاڭداپ، قاتتى قىسقان قولىمنان ارەڭ سىتىلىپ،-زۋھرا دەنساۋلىعىڭا مۇقيات اباي بول. تەز ساۋىعىپ ۇيگە كەل، جانىم...

   -ارادا جانە ءبىر اي ءوتتى. ساقالىنان سۋ سورعالاپ، ات وكسىتىپ، الدىنان كەسە كولدەنەڭ وتپەگەن ەكى بىردەي قايناعام كەلدى. قىز ايتتىرعاننان بەتەر اڭگىمەنى ارىدەن تارتىپ، كەڭ تولعاي، اقىل ايتا، اعاتتىعىمىز بولسا كەش دەپ اياققا جىعىلا كەلدى. باياعى كەلىندىكپەن بالسىمەي، قىلىمسىماي اعىمنان جارىلىپ، مۇڭىم مەن سىرىمدى اقتارا وتىرىپ كەسىمىمنەن قايتپاي، ولاردى سيلاپ اتتاندىردىم. كونبەسكە كونسە دە كوز جاستارىنا ەتەگى تولىپ، جەڭدەرىمەن كوزدەرىن سۇرتە، بەلدەرى بۇگىلىپ ولار كەتتى، قايتسىن! بارىمىزگە وڭاي ءتيدى مە، ءبىراق قارىسسا قاتال تاعدىر كىمدى اياعان. ول كىسىدەن سودان بىلاي ءبىرتالاي ۋاقىت بويى حات كەلىپ تۇردى. كەيبىرەۋى ولەڭ حات، قازىر دە ساقتاۋلى. بىردە-بىرەۋىنە جاۋاپ جازباپپىن، دەگەنمەن تاسباۋىرمىن-اۋ. جارىقتىقتىڭ پانيدەن وتكەنىنە دە ونشاقتى جىل. ەسكە المايىنشى دەسەم دە ۇمىتا المادىم. ونى قويىپ تۇسىمە ءجيى ەنەتىندى تاپتى. تاعى دا «كەلە عوي» دەپ ءجۇر مە، كىم ءبىلىپتى.

    كەيىن بالالى-شاعالى بولعانىن ەستىپ شىن قۋاندىم. بەت-بەدەلىنە شىركەۋ تۇسكەن جوق، موڭعۇليا اسپانىندا جارقىراپ وتكەن قازاقتىڭ شوق جۇلدىزدارىنىڭ ءبىرى. مىنا بۇگىنگى مەرەي توي سول اسقاقتىعىنا قۇرمەت قوي، ارۋاعى رازى بولسىن. وي، داكەن، سەن نەدەگەن بوس ەدىڭ؟ مەن نازالانبايمىن، ءوزىمدى باقىتسىزعا سانامايمىن. قامشىنىڭ سابىنداي قىسقا  بولعانىمەن، باقىتتىڭ ءدامىن ءبىر كىسىدەي تاتقىزعان جاستىق داۋرەنىمە وكپەلى ەمەسپىن.

   -اپاي، سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە اياق باسساڭىز دا شۇكىرلىك-اۋ، مىقتى ەكەنسىز، ءالى دە جاساي بەرىڭىز.

   -تاعدىر جازعاسىن امال قانشا. سول توسەك تارتقاننان كەيىن اۋپىرىمدەپ تۇرەگەلىپ، باتپانداپ كىرگەن كەسەل، مىسقالداپ شىعىپ قۇلان-تازا ساۋىعىپ كەتتىم. قاراشۇناقتارعا قىرىق جىل ساباق بەرىپ، ەڭبەك ەتىپ، قازىر زەينەتىن كورىپ وتىرمىن. سوڭعى جولداسىممەن دە ءدام-ءتۇزىم جاراسىپ ەدى، امال نە عۇمىرى كەلتە بولدى.
   - عازەكەڭ سوڭعى ونشاقتى جىل ورتامىزدا بولدى، كەزىگىپ تۇردىڭىزدار ما؟

   -ءبىر-اق دۇركىن. امانداستىق تا، ءبىر-بىرىمىزگە قاراپ وتىرىپ، ءبىر قاپشىقتان تەمەكى الىپ تامىزدىق. مەن وي ويلانعاندا اندا-ساندا شىلىم شەگەم. ول ءجيى-ءجيى تارتادى ەكەن. ءلام دەمەستەن ءبىرشاما ۋاقىت ءۇنسىز سىرلاستىق. سونان سوڭ قوشتاسىپ، ەكى جاققا كەتتىك، – دەپ زۋھرا اپاي جالعىز تال سيگارەت الىپ تۇتاتتى.


   دايىنداعان – قاجىبەك ايدارحان


رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.






 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn