ەەڭ جاڭا مازمۇندار
شي جينپيڭنىڭ زاڭمەن باسقارۋ يدەياسىن شينجياڭدى جاپپاي زاڭمەن باسقارۋدىڭ جالپى بارىسىندا دايەكتىلەندىرىپ، زاڭمەن باسقارۋ ويى، ءتاسىلى ارقىلى دامۋدى ىلگەرىلەتىپ، قايشىلىقتى شەشىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاپ، حاۋىپ - قاتەرگە توتەپ بەرۋ كەرەك
شينجياڭداعى ءار ۇلت، ءار سالا حالىق قاھارماندارىنا قۇرمەتپەن گۇل شارباق قويدى
مەملەكەتتىك كەڭەس مەملەكەت مەرەكەسىن قۇتتىقتاۋ قوناعاسىن وتكىزدى
جاڭاشا بۇكىل مەملەكەتتىك ءتۇزىلىس ابزالدىلىعىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، ەشقاشان بوساڭسىماي، باستان − اياق ءساتتى جۇرگىزىپ، قاجىماي ەڭبەك ەتىپ، ەلىمىزدىڭ وزىق جابدىق جاساۋدا اناعۇرلىم كوپ كەلەلى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋىن قۇلشىنا جۇزەگە اسىرۋ كەرەك
قۇربانداردى ەسكە الۋ كۇنىندە حالىق قاھارماندارىنا قۇرمەتپەن گۇل شارباق قويۋ سالتى بەيجيڭدە سالتاناتپەن وتكىزىلدى
”جاڭا داۋىردە ەكپىندەي ىلگەرىلەۋ“ نەگىزگى تاقىرىپتىق تابىستار كورمەسىنىڭ شينجياڭ كورمە بولىگى تارتىمدىلىعىمەن كوزگە ءتۇستى
«تاعدىرلاس بولىپ، داڭعىل جولمەن ىلگەرىلەۋ − شي جينپيڭنىڭ ديپلوماتيا يدەياسى ادامزات دامۋىنىڭ، العا باسۋىنىڭ اعىمىن ىلگەرىلەتتى»
بۇقارانىڭ ءىسىن قاشاندا كوكەيىندە ساقتادى
ايماعىمىزدا 610 مىڭ مۋ جەرگە دۇمبە ءبيداي سىڭىرىلە باستادى
ءۇمىت اتىزىنان مول ءونىم جىرى شىعاندادى
تىكە تاراتۋ بولمەسىنەن”ءىرى ەلدىڭ استىق قامباسىن“ تاماشالادى
شاعانتوعاي: ماقسارىنى جىنتىكتەي مانەرلەۋگە جاڭا كۇش قوسىلدى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 30- كۇنى 218-سان
قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، ەرلىكپەن العا باسىپ، ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزىپ، جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ تىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ كەرە
پارتيانىڭ بەكىمىن، حالىقتىڭ رايىن ۇيىستىرىپ، گۇلدەنۋ ۇلى ءىسىن ىلگەرىلەتتى
رەفورما شارالارىنىڭ تياناقتانىپ، ونىمدىلىك كورسەتۋىن جەدەل ىلگەرىلەتىپ، ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن پارمەندى قولداۋ، قامتاماسىز ەتۋ كەرەك
زەيىن - زەردەنى، كۇش - قۋاتتى ۇيىستىرىپ، بورىشتى ارقالاپ، قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، جاڭا تاراۋ جازايىق
قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، ەرلىكپەن العا باسىپ، ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزىپ، جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ تىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ كەرەك
تاريحتى اينا ەتىپ، وتكەندى باعامداپ، بولاشاقتى بولجاپ، گۇلدەنۋ جولىندا تاباندىلىقپەن العا باسۋ كەرەك
ىندەتكە توسقاۋىل قويۋ، ەكونوميكانى ورنىقتىرۋ، دامۋ حاۋىپسىز بولۋ ماڭىزدى تالابىن جاپپاي تياناقتاندىرىپ، پارتيا 20 - قۇرىلتايىنىڭ جەڭىسپەن اشىلۋىنا حاۋىپسىز، ورنىقتى ساياسي، قوعامدىق ورتا جاراتۋ كەرەك
اۆتونوميالى رايوننىڭ وقۋ - اعارتۋدى جوعارى ساپامەن دامىتۋ جينالىسى اشىلدى
بارشا جۇڭگولىقتى تۇگەل اناعۇرلىم جاقسى تۇرمىسقا كەنەلتتى
شينجياڭدى سىرتقا ەسىك اشۋدىڭ الدىڭعى شەبى ەتىپ قۇرىپ شىعامىز
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ مەملەكەتتىك 20 - قۇرىلتايىنا قاتىناساتىن ۋاكىلدەر تۇگەل سايلانىپ شىقتى
ۋاكىلدىك بورىشتى ادالدىقپەن اتقارىپ، ۋاكىلدىك رولدى تولىق ساۋلەلەندىرەيىك
مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ زاڭنىڭ اتقارىلۋىن تەكسەرۋ گرۋپپاسى رايونىمىزدا زاڭنىڭ اتقارىلۋىن تەكسەردى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 29- كۇنى 217-سان
2022-جىلى 9-ايدىڭ 28- كۇنى 216-سان
اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم تۇراقتى كوميتەتى كەڭەيتىلگەن ءماجىلىس اشتى كەزەكتەگى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن ارناۋلى تاقىرىپتا اقىلداستى، ورنالاستىرۋ جاسادى
اۆتونوميالى رايوندىق ساۋدا - ونەركاسىپشىلەر بىرلەستىگىنىڭ (باس ساۋدا قوعامى) 12 - قۇرىلتايى وتكىزىلدى

شياۋ شياۋ

جولدانعان ۋاقىتى : 2013/12/16 17:06:50

شىن سۇڭۋىن

     شياۋ شياۋ كەلىن بولىپ تۇسكەن كەزدە جىلاعان جوق. بۇل قىزدىڭ شەشەسى جوق،كىشكەنتاي كەزىنەن اعاسىنىڭ ەگىندىگىنە قاراسىپ اۋىلدا وسكەن، كۇنى بويى موينىنا اسقان كىشكەنتاي دورباسى بار، جابايى كوكتات تەرۋمەن كۇنەلتكەن. قىزداردىڭ ۇزاتىلۋىن ول ۇيدەن بۇل ۇيگە كوشۋ دەپ قارايدى. سوندىقتان سول كۇنى ەشنارسەدەن قىمسىنعان جوق، قورىققان دا، ۇيالعان دا جوق، ول ەشنارسەدەن بەيحابار ەدى، بار بىلەتىنى بوساعا اتتاپ كەلىن بولۋ.

  شياۋ شياۋ 12 جاسىندا جات جۇرتتىق بولدى، ال ونىڭ كۇيەۋى ءۇش جاسقا دا تولماعان. كۇيەۋى قالىڭدىعىنان 9 جاس كىشى، ءالى ەمشەك ءسۇتى اۋزىنان ارىلماعان ءسابي. جەرلىك بايلاردىڭ سالت-ءداستۇرى بويىنشا بوساعا اتتاعاننان كەيىن،  كۇندەلىكتى ىستەيتىن مىندەتى ونى ەرتىپ، قىستاقتىڭ الدىنداعى ۇيەڭكى اعاش كولەڭكەسىنە، وزەن بويىنا اپارىپ ويناتۋ، قارنى اشسا تاماق بەرۋ. بىردە  اسقاباق قابىعىن نەمەسە يتقوناق گۇلىن بولاشاق كۇيەۋىنىڭ باسىنا تاعىپ ويناتسا، بىردە ونىڭ  قوجالاق  بەتىنەن ءسۇيىپ ەركەلەتەتىن.

  ساناۋسىز كۇندەر ءوتىپ جاتتى. ءار كۇنى بولاشاق جۇبايىن كوتەرىپ الىپ، ءۇي جۇمىستارىنا كومەكتەسەدى. كەي كەزدەرى اناۋ اڭعارعا بارىپ كىر جۋادى. كەيدە بولاشاق جۇبايىنا بۇجىر-بۇجىر بەدەر تۇسكەن ۇلۋ قابىقتارىن تەرىپ بەرەدى. كەش بولدى قالجىراپ ۇيقىعا كەتەدى. تۇسىندە ارتقى داربازانىڭ بۇرىشىنان نەمەسە باسقا جەردەن مىس تەڭگە تاۋىپ الىپ، جاقسى  نارسەلەر الىپ جەپ، اعاشقا ورمەلەسە، بىردە بالىققا وزگەرىپ، سۋدا ەركىن سايران سالادى، ال ەندى بىردە دەنەسى جەڭىلدەپ، قالىڭ جۇلدىزدار شوعىرى اراسىندا جۇرگەندەي، توڭىرەگىندە ەش پەندە جوق، تەك اقشا بۇلتتار، شۇلەن شۇعىلاعا مالىنعان، ول كەنەت « شەشە» دەپ ايعاي سالىپ، ءوز داۋىسىنان ءوزى ويانىپ كەتتى. ويانا كەلسە جۇرەگى  اتقالاقتاپ جاتىر ەكەن. ىرگەلەس ۇيدەگىلەردى دە وياتىپ جىبەردى.

  «الباستى نە ويلاپ جاتىرسىڭ،كۇندىز قۇتىرىنۋىڭ الەك، ال تۇندە ساندىراقتايسىڭ!» ەستىپ جاتسا دا ءۇن شىعارماي  كورپەسىن باسىنا   بۇركەپ  الدى.  ومىراۋ ەمۋىنە قولايلى بولۋ ءۇشىن بولاشاق كۇيەۋى شەشەسىنىڭ جانىنا جاتاتىن، مىنە ارتىق تويعاندىقتان  ىڭعايسىزدانىپ، ءتۇننىڭ جارىمىندا وزانداتىپ قويا بەردى، شياۋ شياۋ  اقىرىن ورنىنان تۇرىپ، ۇيقىلى-وياۋ كەرەۋەتتەگى ونى كوتەرىپ، ءۇنسىز قالقىعان كوكتەگى ايدى، جىمىڭداعان جۇلدىزداردى كورسەتتى؛ تاعى دا شوپىلداتىپ بەت- اۋىزىنان ءسۇيدى، ونى-مۇنى كورسەتىپ الداۋسىراتىپ جونىنە كەلتىردى،  سالدەن سوڭ ماجاۋراپ ۇيقىعا جەڭىستىك بەردى. ەپتەپ  كەرەۋەتىنە  جاتقىزعاندا الىستان تاۋىقتىڭ شاقىرعانى ەستىلدى، الدەقاشان تاڭ اتقانىن بىلسە دە توسەككە يلەنىپ جاتا بەردى، ۇيىقتاي العان جوق، كوز الدىنا مىڭ قۇبىلعان سارالا كۇنباعىس اتىزى ەرەكشە ءبىر ءلاززات باعىشتادى.

  شياۋ شياۋ بوساعا اتتاعان ادام، جۇدىرىقتاي كۇيەۋى بار، الايدا، بۇگىنى وتكەن كۇنىنە قاراعاندا، الدەقايدا باقىتتى، ءبىر جىلدان بەرى كۇننەن-كۇنگە تولىسىپ كەلە جاتقان جايىن ءوزى دە بىلەدى.

  جازدىڭ ايلى ءتۇنى ادام جانىن ەلىتەرلىك كوركەم. كوپشىلىك كەشكى تاماقتارىن ءىشىپ بولعاننان كەيىن، ەسىك الدىنداعى قامىس ورىندىقتارىنا وتىردى. تىمىرسىق ءتۇننىڭ ىستىعىنا ماستانىپ، جەلپۋىشتەرىن جەلپىپ، كوكتەگى جۇلدىزداردى، ءۇي دودەگەسىندەگى جارقىراۋىق قوڭىزدى تاماشالادى، اسقاباق شاتىرىنداعى توقىماشى ايەلدەردىڭ تارسىلداتقان ماشينا داۋىسى، تاياۋ ماڭداعى داقىل ساباعىمەن بىرگە باياۋ ەسكەن سامال بەتىڭدى ايمالاي ونە-بويىڭدى قىتىقتايدى.

  سۇڭعاق تارتقان شياۋ شياۋ مايالاپ قويعان ءشوپتىڭ ۇستىنە شىعىپ الىپ، بويى ۇيرەنىپ قالعان بولاشاق جىگىتىن الدىنا الىپ،  وزىنشە بەلگىسىز ءبىر ءاندى سىڭسيدى. وسىلاي جەڭىل ىرعاقپەن  ءوزى دە ۇيقىعا كەتەتىن.

  اۋلادا قايىن ەنە، قايىن اتاسى، ۇلى اكە-شەشەسى جانە  ەكى داياشى قىسىر كەڭەس قۇرۋدا. ۇلى اتاسى جانىنان تاستامايتىن مۇشتەگىن سورعان سايىن قاراڭعى تۇندە توڭىرەگىن ءتىپتى جارىقتاندىرا تۇسكەندەي. كەكىرەدەن جاسالعان تەمەكى ءتۇتىنى توڭىرەگىن بۇلتقا وراعان سەكىلدى. ول كۇندىزگى جۇمىستار جونىندە :

  -سان جيننىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، تاعى ءبىر ايەل بالا مەكتەپكە تۇسەتىن بولعان با؟
 
  وتىرعاندار شۋىلداپ كۇلىپ جاتتى.

  ولار نەگە كۇلەدى،  ويتكەنى ولاردىڭ ساناسىندا مەكتەپكە تۇسكەن قىز ەكى بۇرىمىن كەستىرىپ، از تۇلىم قالدىرىپ، ءبۇبى بەينەسىنە ەنبەك، دەسەدە بۇكىلدەي ولاي ەمەس، كيگەن كيىمدەرى شەتەلدىكى سەكىلدى، ال بىردە وعان دا ۇقسامايتىن سەكىلدى. ولاردىڭ ىشكەن-جەگەنى،تۇرمىستىق بۇيىمدارى... قويشى ايتەۋ ءبارى-ءبارى داعدىلى تۇرمىسقا ۇقسامايتىن، كۇلكىلى سەزىلگەن. اتاسى جەلپۋىشىن جەلپي ءتۇسىپ : « شياۋ شياۋ ، سەندە ەرجەتتىڭ، كەيىن سەندە وقۋشى بولاسىڭ!» دەدى.

  كوپشىلىك تاعى كۇلدى. شياۋ شياۋ تىم اقىماق ەمەس. ول بۇل ءىستىڭ ءتيىمسىز ەكەنىن بىلەدى، سوندىقتان دا ىلە-شالا جاۋاپ قايىردى:

   - اتا ، مەن وقۋشى بولمايمىن!

  - سەن قىز وقۋشىلارعا ۇقسايسىڭ، وقۋشى بولۋىڭ كەرەك.

  -مەن بولمايمىن.

  كوپشىلىك  مىسقىلداي كۇلىپ: « شياۋ شياۋ ، اتاڭنىڭ ايتقانى دۇرىس، سەن، ءسوزسىز، وقۋشى بولۋىڭ كەرەك!»  شىدامى تاۋسىلعان شياۋ شياۋ:

  - بولسام بولدىم، ودان قورقاتىن دانەڭە جوق.

   اسىلىندە وقۋشى بولۋدىڭ ەش جاماندىعى جوق ەكەندىگىن شياۋ شياۋ تولىق تۇسىنەتىن.

  وقۋشى بولۋ بۇل اۋىل جونىنەن راسىندا دا تاڭعاجايىپ ءىس. ءار جىلى قاڭتاردان ماۋسىمعا دەيىن وقىعان وقۋشىلار توپ-توبىمەن بۇرىنعى قادەتتەرى بويىنشا ساناسىز شۋىل ورتادان تاعى ءبىر الىسقا اتتاندى، اۋىل ادامدارىنىڭ نازارىندا ولار باسقا ءبىر دۇنيەدەن كەلگەن، كيىم كيىستەرى، ءجۇرىس-تۇرىستارى بولسىن ءبارى-ءبارى سىرلى سەزىلەتىن. بۇل وقۋشىلار اۋىل ادامدارىنىڭ تاۋسىلمايتىن تاقىرىبىنا اينالعان.

  ونىڭ ۇلى اتاسى وسى اۋىلداعى ىقپالدى اقساقالداردىڭ ءبىرى، ول وسى جەردەن كەتكەن قىز وقۋشىلاردىڭ شاھارعا بارعاننان كەيىنگى تۇرمىس جاعدايىنان حابارلى. قىز وقۋشىلار جونىندەگى ول اقساقالدىڭ تۇسىنىگى بىلاي ەدى: ولار كيىم كيۋدە كۇننىڭ ىستىق-سۋىعىنا قارامايدى، اش- توقتىعىن سۇرامايدى، كەشتە ون بىرگە دەيىن ۇيىقتاپ بولۋ، كۇندىز باسقا جۇمىس ىستەمەي ءان ايتىپ، دوپ ويناپ، كىتاپ كورۋ. ولاردىڭ بارلىعى كوپىرتىپ اقشا قاجىلايدى، ءبىر جىلعى شاشقان اقشاسىنا 16 سۋ سيىر ساتىپ الۋعا بولادى. ولار قايدا بارعىلارى كەلسە دە جاياۋ جۇرمەيدى، قوراپتىڭ ىشىنە كىرسە بولدى  باراتىن  جەرىنە اپارىپ قويادى ەكەن. قالادا ۇقساماعان ۇلگىدەگى قوراپتار كوپ ەكەن، ولاردىڭ بارلىعىنا موتور ورناتىلعان. ولار مەكتەپتە قىزدار مەن جىگىتتەر بىرلىكتە وقيدى،ۇيىرلەسە كەلە ەر-ايەل بىرگە جاتۋلارىنا دا بولا بەرەتىن سەكىلدى، ولاردىڭ اراسىنا جەڭگەتايلىققا ءجۇرۋدىڭ، قولۇزدىك بەرۋدىڭ قاجەتى  جوق،  مۇنىڭ  اتى « بوستاندىق» ەكەن. ولاردا ءمانساپ الۋعا بولادى ەكەن، وسىنداي كەزدە ەرلەردى «تاقسىر نەمەسە تورەم» دەپ شاقىرادى. ال وزدەرى سيىر باقپايدى، ءبىراق سيىردىڭ، قويدىڭ ءسۇتىن ىشەدى. ولار قولدارى بوساي قالسا تەاتر كورۋگە اۋەس، ول ورىندارى بۇتحانادان اۋمايدى. قالتالارىنان شەتەل اقشاسىن الىپ شىعىپ ( ولاردىڭ ءبىر جاپىراق شەتەل اقشاسىنا اۋىلدا بەس تاۋىق ساتىپ الۋعا بولادى)، ءتورتبۇرىش قيىلعان قاعاز پارشاسىن ساتىپ الادى،  سول قاعاز بويىنشا ىشكە كىرىپ، شەتەلدىكتەر جاساعان كولەڭكە تەاتر كورەدى. ولار 24 جاسقا كەلسە دە  ۇيلەنۋدى قالامايدى، 30 دا 40 قا كەلگەندەر ۇيالماي ۇيلەنۋدى دارىپتەيدى. ولار ەركەكتەردەن قورىقپايدى، ەركەكتەر ايەلدەردى بوزەك قىلۋىنا بولمايدى، ايتپەگەندە، جەرلىك ءمانساپتىلارعا ايتىپ ايىپ سالدىرادى. ولار كيىم جۋىپ، تاماق ىستەمەيدى، شوشقا، تاۋىق باقپايدى.  بالالارى  بارلار ايىنا بەس  ءسارى  نەمەسە  ون ءسارى تولەسە بولدى، ارناۋلى ادام جاۋاپتاندىرىپ قاراتۋعا بولادى، وزدەرى كۇنى كەشكە دەيىن تەاتر كورىپ، قارتا وينايدى نەمەسە ەش سەپتىگى جوق كىتاپتاردى وقيدى...

  قورىتىپ ايتقاندا، مۇنداعى جۇمىستاردىڭ بارلىعى ولارعا تاڭعاجايىپ سەزىلگەن، ديقاندارعا مۇلدە   ۇقسامايدى،  كەيبىرى، ءتىپتى،  قۇبىجىق  سەكىلدى. اتاسى وسى جايلاردى تۇسىندىرگەننەن كەيىن، شياۋ شياۋدىڭ كوڭىلىنەن ءبىر ءۇمىت ۇشقىنى جىلت ەتكەندەي بولدى. الايدا، ول ۇلى اتاسى ايتقان قىز وقۋشىلار  سياقتى الگىندەگى قىلىقتاردىڭ بارلىعىن ىستەي مە؟  قايتكەن كۇندە دە وقۋشى بولۋ ەل ايتقانداي تىم قورقىنىشتى ەمەس ەدى، دەسەدە اۋىل قىزى ءوز يدەياسىندا وسى كۇندەردى ءوز باسىنان وتكەرگەندەي بولدى. مىنە  وقۋشى بولۋدىڭ قانداي بولاتىندىعىن ۇلى اتاسىنان ەستىگەننەن  كەيىن، ۇزاق ويعا شومدى.

  - اتا، ەرتەڭ قىز وقۋشىلار وسى ارادان وتكەندە ماعان دا ايتا سالشى، كورەيىن، - دەدى.

  - سەن كورىپ تۇر، ولار سەنى كۇڭ ەتەدى.

  -مەن ولاردان قورىقپايمىن.

  - ولار شەتەلدىڭ كىتابىن كورەدى، سەنى وقىپ تاستايدى قورىقپايسىڭ با؟

  - قانشا قارعىس وقىسا دا قورىقپايمەن.

  -ولار ادام تىستەيدى، ءمانساپتىلار سەكىلدى ۇرىپ-سوعادى، ارنايى اۋىلدىڭ قىزدارىن جەيدى، گۇتىرلەتىپ ادامنىڭ سۇيەگىن كەمىرگەندە جانىڭ تۇرشىگەدى، قورىقپايسىڭ با؟
ول كەسكىن تۇردە: « قورىقپايمىن» دەدى.

  وسى كەزدە الدىنا العان بولاشاق كۇيەۋى نەگە ەكەنى بەلگىسىز ۇيقى سۇراپ قىڭسىلاي بەردى، ول باۋىرىنا قىسىپ الديلەپ: « باۋىرىم ، جىلاما، جىلاما ، قىز وقۋشىلار ادام جەگەلى كەلە جاتىر » دەدى. بولاشاق كۇيەۋى ونان ارمان بوزداپ قويا بەردى، ول كوتەرگەن   بەتى  ارلى-بەرلى ءجۇرىپ، ۇزاي بەردى. ۇلى اتاسى تاعى ءبىر حيكاياسىن ايتۋعا باسقا جاققا كەتتى.

  وسىدان باستاپ شياۋ شياۋدىڭ كوڭىلىنەن « قىز وقۋشىلاردىڭ » قۇبىجىق حاراكەتى كەتپەي قويدى. ولار راس قۇبىجىق پا؟ جاتسا-تۇرسا كوڭىلىندە سولار، كوز الدىندا رەتتى ءتىزىلىپ كەتىپ بارا جاتقان بەينەسى، وزدىگىنەن جۇرەتىن بۇل قوبديشانى جۇگەرى قامباسىنا دا ۇقساتتى، ىشىندەگى سۇرى تىشقاندار كوزدەرى جىلتىراپ ءورلى-قىرلى شاپقىلايدى، اندا-ساندا ەسىكتىڭ جاپسارىنان شولتاڭ ەتىپ قۇيرىقتارى دا كورىنىپ قالادى.

  وسىدان كەيىن اتاسى ونىڭ اتىن دا، « كۇڭ » دەپ تە شاقىرماي، « وقۋشى» دەيتىن بولدى.

  اياداي اۋىلدىڭ تۇرمىسى دا ءوز اۋرە-سارساڭىمەن  سىرعىپ ءوتىپ جاتتى، دۇنيەنىڭ ءارقانداي جەرىندە دە بىرەۋدى بىرەۋ باسىنۋ، وكتەمدىك ءجۇرىپ جاتادى. شياۋ شياۋ تەكتەس ادامدار دا ءومىردى قاستەرلەي بىلەدى، ءارقايسىسىنىڭ ءوز نەسىبەسى وزىندە. قالانىڭ مادەنيەتتى تۇرعىندارى جاز بويى تورعىن-تورقا، كيىم-كەشەك، ساندىك بۇيىمدار  الىپ، ءتۇرلى سۋسىندىق ىشۋمەن كۇنىن وتكىزەدى. ال شياۋ شياۋدىڭ وتباسى جازداي ەڭبەك باسىندا ءجۇرىپ، ون نەشە جىڭ كەندىر، 2دە 3 مىڭ جىڭ داربىز الادى.

  تامىز كىرىسىمەن داربىز تەرگەن ديقانداردىڭ ەڭبەك مايدانى ءتىپتى دۋماندى. داربىز تەرەتىن مەزگىلدىڭ كەلۋى كۇزدىڭ بەلگىسى، اۋلا ارتىنداعى ورمان اعاشتارىنىڭ جاپىراعى ءتۇرلى تۇسكە بولەنگەن. شياۋ شياۋ داربىز جاپىراعىنان بولاشاق كۇيەۋىنە مالاقاي جاساپ بەرىپ قىزىقتاپ ءجۇر.

  ەگىس باسىنداعى جۇمىسشىلار اراسىندا حۋا گوۋ اتتى 23 جاستاعى ازامات شياۋ شياۋدىڭ بولاشاق كۇيەۋىن كوتەرىپ الىپ، جيدە اعاشىنان جيدە ءۇزىپ بەردى. ول اعاشپەن جيدە ساباعىن سابالاپ ەدى، جيدە جاڭبىرشا جاۋدى. كىشكەنتاي كۇيەۋ جىگىت جيدە تەرىپ ابىگەر.

  - حۋا گوۋ، بولدى، جەپ تاۋىسا المايدى.

  ول قولىنا تولتىرا ۇستاعان جيدەسى بار، شياۋ شياۋدىڭ جانىنا كەلىپ، ونىڭ اۋزىنا تىقپالادى.

  -اپەكە جەشى، مىناۋ ۇلكەن ەكەن.

  - كوپ جەي المايمىن، بىرەۋ جەسەم بولدى.

  ول جاپىراقتان مالاقاي جاساپ ابىگەر، قولى بوس ەمەس ەدى.

  -باۋىرىم ، قانە جيدەنى اۋزىما سال.

  بولاشاق كۇيەۋى ونىڭ بۇيرىعى بويىنشا ىستەدى، وسى ارەكەتىن قىزىق كورىپ، رياسىز كۇلدى. شياۋ شياۋ وعان ءشوپ مالاقايدى ۇستاتىپ قويىپ، ءتۇرلى جاپىراقتاردى   قىستىرا  باستادى. وزىنشە كومەكتەسكەنىنە ءماز بولعان ول  بىردەمەسىن ىڭىرسي جونەلدى.

  -باۋىرىم، نە ءان ايتىپ وتىرسىڭ؟

  -حۋا گوۋ اعام ۇيرەتكەن تاۋ ءانى.

  -قانە، ماعان ايتىپ بەرشى.

  بولاشاق كۇيەۋى شياۋ شياۋدىڭ ءشوپ مالاقاي جاساعانىنا كومەكتەسە وتىرىپ، ءاننىڭ ويىندا قالعان بولەگىن ايتىپ بەردى.

  ول ءاننىڭ ماعىناسىن مۇلدە تۇسىنبەسە دە شياۋ شياۋدان قانداي ەكەنىن  سۇرادى.  جاقسى ەكەن دەپ ەمەۋرىن بىلدىرگەن ول، حۋا گوۋدان ۇيرەنگەنىن بىلە تۇرسا دا كىمنەن ۇيرەنگەنىن قايتالاي سۇراپ ەدى.

  - حۋا گوۋ ءالى دە كوپ ءان بىلەمىن، ۇلكەيگەندە ۇيرەتەتىندىگىن  ايتتى، - دەدى.
حۋا گوۋدىڭ ءان ايتا الاتىندىعىن ەستىگەننەن كەيىن شياۋ شياۋ:

  -حۋا گوۋ اعا، ماعان ءبىر جاقسى ءان ايتىپ بەرشى.

  بار قۋلىعىن  ىشىنە بۇككەن  ول «ون جاستاعى كەلىن ءبىر جاستاعى كۇيەۋ» اتتى ءاندى ايتىپ بەردى. مۇنى كۇيەۋ جىگىت مۇلدە تۇسىنبەگەنىمەن، شياۋ شياۋدىڭ سەزىمىن  قىتىقتاعانى بەلگىلى. ءاندى ەستىپ بولعان سوڭ ول ءبارىن تۇسىنگەن ادامشا كەيىگەن بەينەدە:

  - حۋا گوۋ اعا، بۇل ادامدى تالكەك ەتكەن ءان ەكەن، -دەدى.

  حۋا گوۋ: « بۇل ونداي ماعىناداعى ءان ەمەس» دەپ ءتۇسىندىرىپ ابىگەر.

  - مەن دە تۇسىنە الامىن، شىنىندا، مازاقتاعان ءان.

  حۋا گوۋ قالاي تۇسىندىرسە دە ايتىلار  ءان  ايتىلدى،  ەندىگى الاڭدايتىنى قايتىپ بارىپ اتاسىنا ايتار بولسا ءوزىنىڭ جەر-جەبىرىنە جەتەرىن ويلاعان ول ەندى شياۋ شياۋدى الداۋعا كوشتى. شياۋ شياۋدان قىز وقۋشىلاردىڭ گيمناستيكا ويناپ، ءان ايتقانىن كورگەن-كورمەگەندىگىن سۇرادى. ەگەر حۋا گوۋ ايتپاعان بولسا  قىز وقۋشىلار جونىندەگى حيكايا  ونىڭ ويىنان الدەقاشان  كوتەرىلىپ كەتكەن ەدى. ول ماقۇل بولا كەتتى.

  حۋا گوۋ  سورەدەگى اسقاباقتى ءۇزىپ الىپ، كوتەرگەن بويى داۋالدىڭ بۇرىشىنا قويىپ، وعان قىز وقۋشىلاردىڭ ءان ايتقان جايىن اڭگىمەلەپ بەردى.  ونىڭ وتىرىكتى شىنداي، اقساقتى تىڭداي شۇبىرتقانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى ەدى. دەسەدە بۇل اڭگىمەنى ەستىگەن شياۋ شياۋ توتەنشە تاڭداندى، ويتكەنى حۋا گوۋدىڭ  ايتقاندارىنىڭ ءتۇپ- توركىنى « ەركىندىك » ەدى.

  -حۋا گوۋ، الباتى كەتپە، ون ەكىدە ءبىر گۇلى اشىلماعان قىزبىن، باسىما جەلەك جامىلۋعا ءالى ون جىل بار، -دەپ  بەتىن قايتارعانداي بولدى دا الگىندە ۇرىپ تۇسىرگەن جيدەنى تەرۋگە كەتتى. حۋا گوۋ ءتىس جارىپ ەشتەمە دەمەدى.

  كۇزگى اسقاباق تەرۋ قانداي قىزىقتى. ەسەپتەپ كورسەك شياۋ شياۋدىڭ اتاستىرىپ اكەلىنگەنىنە دە ءبىر جارىم جىل بولىپتى.

  كۇندەر سىرعىپ ءوتىپ جاتتى، وسى وتباسىنداعىلاردىڭ بارلىعى شياۋ شياۋ ەسەيدى دەسەدى. قۇدايعا شۇكىر، جەگەنى جەلىم بولىپ كۇيسىز تۇرمىس  وتكەرسەدە اۋرۋ-سىرقاۋدان ءدىن امان، كۇن ساناپ تولىسا بەردى. الايدا، قايىن اپاسى قانىنا بىتكەن قىرىستىعىن ىستەتپەي قويمادى. ول كەلىنى شياۋ شياۋدىڭ بوي تۇزەۋىنە باستان-اياق تۇساۋ بولدى.
 
  15 كە تولعان شياۋ شياۋدىڭ كوڭىلى استان-كەستەن. ادام ەسەيگەن سايىن وتباسى جۇمىستارى  كوبەيە،  سالماعى دا اۋىرلاي تۇسەدى، كەندىر جيناۋ، توقىماشىلىق، كىر جۋۋ، بولاشاق كۇيەۋىنە قارايلاسۋدان سىرت، جەم-ءشوپ دايىنداۋ، كەزدەمە توقۋ سياقتى جۇمىستار. وسىلاردىڭ بارلىعىن ىستەي ءجۇرىپ جاتىلا ءتۇستى.

  بولاشاق كۇيەۋى دە وزىنە-ءوزى يە بولاتىن جاسقا كەلدى، شياۋ شياۋدىڭ قولى دا جەڭىلدەپ قالدى. الايدا، قايدا بارسا، نە ىستەسەدە كۇيەۋى جانىنان ءبىر ەلى قالمايدى، دەسەدە كەيدە شەشەسى ىسپەتتى كورىنگەن ول بولاشاق كۇيەۋىن  ابدەن باعىندىرىپ العان.

  اتاسىنىڭ « ەرجەتتىڭ قوس بۇرىمىڭدى كەستىرىپ تاستا» دەگەن ءازىل-شىنى ارالاس ايتقان سوزدەرى كەيدە ويلاندىرىپ تا ءجۇردى. ول اتاسىنىڭ وسى ايتقاندارىن ءار رەت ەسىنە العان سايىن وزەن بويىنا بارىپ، شاشىن جەلكەسىنە تامان كوتەرە وراپ، شاش كەستىرگەندە قانداي بولاتىندىعىن سۋ بەتىندەگى بەينەسىنە قاراپ قىزىقتايدى.

  قوراداعى بىرنەشە تورايىنىڭ ازىعى ءۇشىن  كۇيەۋىن ەرتىپ ءشوپ شابۋعا تاۋعا بارعان ەدى. كەلسىن-كەلمەسىن ەلدىڭ انىنە ىلەسىپ ايعايلاي بەرگەن كۇيەۋىنىڭ داۋىسىن ەستىگەن حۋا گوۋ دا ولاردىڭ جانىنا كەلدى. ءسوزى دە، ءوزى دە پىسىق حۋا گوۋدىڭ ارەكەتىنەن شياۋ شياۋ ىشتەي سەكەم الا باستاعان، كۇيەۋىنىڭ جانىنان قارعا ادىم ۇزاپ كەتۋىنەن قورقادى. ال حۋا گوۋ جانىن سالىپ جۇمىسىنا كومەكتەسىپ جاعۋدىڭ قامىندا،  كۇيەۋى  ونىمەن بىرگە ويناعانىنا قارق.

  ءبىر كۇنى حۋا گوۋ اقىرى شياۋ شياۋدىڭ جۇرەك قۇلپىن اشتى. وعان نەشە ءتۇرلى ءان سالىپ بەردى، سول ۋاقىتتا كۇيەۋى سارى گۇل تەرۋگە كەتكەن ەدى:

  «ەسىكتىڭ الدى كەزەڭدى،
  سەنىڭ كوڭىلىڭ ەلەڭدى.
 ءشوپ وتاۋمەن ءشوپ شاقايدىڭ توزعانى،
  سەن ءۇشىن بولماي نە ەندى؟»

  ول اقىرى شياۋشياۋعا : « سەن ءۇشىن اقىلىمنان اداستىم » دەدى. ول تاعى وسى ءىس تۋرالى  جان بالاسىنا ءتىس جارمايتىندىعى جونىندە انت ىشەتىندىگىن ايتىپ، اقىلىن سەزىمگە جەڭدىرىپ، سونى شوپكە اۋناي كەتتى. بەيعام  اۋىل قىزى وسىلاي بەلدەمشە جىگىتتىڭ قۇشاعىنا تۇنشىعا بەردى، كوڭىلى استان-كەستەن، بۇلقىنىپ كورىپ ەدى شاماسى كەلمەدى... ءبىر كەزدە  ۋلى شوپكە قولى تەڭبىل-تەڭبىل بولىپ قىزارىپ ىسكەن، بولاشاق كۇيەۋى كەلدى. شياۋ شياۋ ونىڭ كىشكەنتاي قولىن ىسقىلاپ، ءسۇرتىپ ابىگەر بولعانسىعانىمەن، ءوزىنىڭ الگىندەگى ارەكەتىنە بولا ىشتەي قاتتى نازالاندى.

  ساۋىردە كوڭىل قوسقان ولاردىڭ ءىسى ۇمىت بولا باستاعان، ماۋسىم ايى كىرە شاپتول پىستى، شياۋ شياۋ شاپتولعا قۇمار بولا باستادى. ول دەنەسىندەگى وزگەرىستى بايقاپ، تاۋدا حۋا گوۋعا كەزىگىپ ەندى قايتۋ كەرەكتىگىن سۇرادى.

  حۋا گوۋ ەش امالسىز قالدى، ەشتەمە بولمايتىندىعى جونىندە ۋادە بەرگەن بولسا دا دارمەنسىز كۇيگە ءتۇستى. بۇرىمىن شيراتا تۇسكەن شياۋ شياۋ اقىرى ءبىر بايلامعا كەلىپ:

  -حۋا گوۋ اعا، قالاعا بارىپ ەركىندىك الايىق، -دەدى.

  -بولمايدى، قالاعا بارىپ نە ىستەيمىز؟

  -كۇننەن-كۇنگە ءىشىم ۇلكەيىپ كەلە جاتسا قايتەمىن؟

  -ودانشا تۇسىرەتىن ءدارى ىزدەيىك.

  -وندا سەن ءدارى ىزدە، مەن...

  - قالاعا قاشىپ ەركىندىك الۋىڭ مۇمكىن ەمەس، جات ەل، جات جەر، قاشۋ ءۇشىن دە بەلگىلى باعدار بولۋ كەرەك.

  - ارسىز، مەنى وسى كۇيگە تۇسىرگەن سەنسىڭ،  ءوزىمدى ولىمگە بايلاعاننان باسقا امالىم جوق!

  -مەن سەنى جەرگە قاراتپايمىن دەپ ۋادە بەرگەمىن.

  -ۋادەڭ   قۇرىسىن، مەنىڭ ىشىمدەگى بۇل پالەدەن قۇتىلۋعا كومەكتەس. مەن قورقىپ تۇرمىن!

  حۋا گوۋ ءتىل قاتپاستان كەتىپ قالدى. كوپ وتپەي بولاشاق كۇيەۋى تولتىرا كوتەرگەن جابايى تاۋ جەمىسى بار جانىنا كەلدى. ول شياۋ شياۋدىڭ جىلاي-جىلاي ەكى كوزىنىڭ قىزارىپ كەتكەنىن كورىپ، تاڭدانا قاراپ:

  -اپەكە، نەگە جىلادىڭ؟ -دەدى.

  -ەشتەمە بولعان جوق، كوزىمە ءشوپتىڭ قىلتانى ءتۇسىپ، اۋىرىتىپ كەتتى.   

  - قانە مەن كورەيىنشى.

  - قاجەتى جوق.

  - مەنى قاراشى، مىنە جاقسى بولىپ كەتتى.

  ول قولىنا تولتىرا ۇستاعان جابايى جەمىسى مەن قالتاسىنداعى ءتۇرلى-ءتۇستى تاستارىن شياۋ شياۋدىڭ الدىنا جايىپ سالدى. شياۋ شياۋ : « باۋىرىم، ءبىز جاقسى شىعىسايىق، مەنىڭ  جىلاعانىمدى ۇيگە ايتۋشى بولما، ايتپەگەندە ساعان رەنجيمىن» دەدى.

   ايتقانداي بۇل وقيعا سول تاۋ بوكتەرىندە قالىپ قويدى.

  جارىم ايدان سوڭ، حۋا گوۋ ءىز-توزسىز  كەتتى. اۋىل اقساقالدارى ونىمەن بىرگە   تۇراتىن جاڭ گوڭ ساقاۋدان ول نەگە كەتتى، قايدا كەتتى، تاۋعا ءشوپ قازۋعا ما، الدە اسكەرلىككە مە دەپ سۇراعاندا،  ول تەك باسىن يزەي، ونىڭ 200 يۋان قارىز ەكەنىن، كەتەرىندە ءبىر اۋىز ءسوز دە قالدىرماعاندىعىن ايتىپ،  ونىڭ قايدا كەتكەنىنەن دانەڭە ايتپايدى.جۇرت نەشە ءتۇرلى الىپ قاشپا ءسوز ايتا-ايتا اياق جاعى وزىمەن بىرگە قۇمعا ءسىڭىپ جوق بولدى. ال شياۋ شياۋ ۇمىتايىن دەسە دە ىشىندەگى جىلبىسقا كۇن ساناپ ۇلكەيىپ، ءتىپتى، مازاسىن كەتىرىپ، مىنەزى دە وزگەرە باستادى.

  كۇيەۋىمەن كۇندە بىرگە تۇرعان بولسا دا ونىڭ كوڭىل كۇيى وزىنە ابدەن انىق، بىردە ءوزىن مىنا ءپانني دۇنيەدەن ءوشىرىپ جىبەرمەك  بولسا،   ەندى  بىردە ءوزىمدى نەگە ولىمگە بايلايمىن، تاماشا ءومىر ءسۇرۋىم كەرەك دەگەن بەكىمگە كەلدى.

  قىركۇيەك. ول ءتىپتى دە كوپ ادامنىڭ ءبىلىپ قويۋىنان الاڭداپ، كۇيەۋىن بۇتحاناعا ەرتىپ بارىپ ويناتۋ ورايىمەن، ءمىناجات ەتىپ، ءيىستى تۇتاندىرعىشتىڭ كۇلىن جەدى. مۇنى كورگەن كۇيەۋى ونى نەگە جەيتىندىگىن سۇراعان ەدى، شياۋ شياۋ ءىشى اۋىرعان سوڭ جەگەندىگىن ايتىپ جالتاردى. ول جاراتۋشىسىنا سونشا جالبارىنسا دا ىشىندەگى شيكى ەت باياعىسىنداي وسە بەردى.

  ول سول كۇنگى وقيعانى ويلاپ وزىنەن-ءوزى قارعانىپ-سىلەندى. حۋا گوۋ ءىز-توزسىز كەتكەننەن كەيىن شياۋ شياۋ دا وسى وڭىردەن بەزۋ ويىنا كەلىپ، كەرەك-جاراعىن جيىستىرىپ،وقۋشىلار كەلىپ-كەتەتىن جولمەن  قالاعا بەت الماق بولعاندا بايقالىپ قالدى.   اۋىلداعىلار ءۇشىن بۇدان اسقان ورەسكەلدىك جوق ەدى، سونىمەن ونى بايلاپ- ماتاپ ءبىر كۇن اش قاماپ قويدى.

  بۇل اۋلەتتەگىلەر ونىڭ قاشپاق بولعان سەبەبىن قۋدالاي كەلىپ. ون جىلدان كەيىن نەمەرە سۇيۋگە دايىندالعان بۇل قۇبىجىقتىڭ ىشىنە ودان بۇرىن الدەقاشان بىرەۋ تۇقىم سەۋىپ ۇلگىرگەنىن ءبىر-اق ءبىلدى. مىنە كوپ-كورىم تىنىش تىرشىلىكتىڭ اپتەر-تاپتەرى شىقتى، بىرەۋى جارىلارمان بولىپ اشۋعا مىنسە، بىرەۋى قارعانىپ-سىلەندى،  ەندى بىرەۋىنىڭ ەتەگى جاسقا تولدى، سونىمەن ەل الدىندا قارا بەت بولماۋدىڭ قامىنا كىرىستى. ال بايلاۋداعى شياۋ شياۋ بۋىنىپ، سۋعا ءتۇسىپ نەمەسە  ۋلى ءدارى ءىشىپ  ءولۋ ويىنا دا كەلدى، الايدا ۇلبىرەگەن جاس ءوزىن ولىمگە قيمادى. سونىمەن ۇلى اتاسى  تەز بايلامعا كەلىپ، ەڭ اۋەلى، ونى اۋلادان شىعارماۋدى قاتاڭ ەسكەرتىپ، ول قامالعان ۇيگە ارناۋلى كۇزەتشى قويدى، توركىنى جونىنەن العاندا دا  مۇنداي تالاق بولعان قىزدى سۋعا تاستاپ ءولتىرۋ نەمەسە جەر اۋدارىپ ساتىپ جىبەرۋ زاڭدىلىعىنان اسا المايتىن  ەدى، الايدا بەت-بەدەلگە شىركەۋ تۇسۋدەن الاڭداعان ولار اشىققا شىعارۋعا دا ولىمگە دە قيمادى.

  بولار ءىس  بولدى.  مۇنداعى ءدىندارلار بەت-بەدەلگە شىركەۋ كەلتىردى دەگەن جەلەۋمەن شىعارعان اقىماق شەشىم، كورشىلەس اۋىلدا  جەر ەگەتىن كىشى اكەسىنىڭ قۇلاعىنا تيدى. وقىماعان بولسا دا مۇنداي اقىماق شەشىمگە قوسىلمادى، بولماعاندا باسقا بىرەۋدىڭ ەتەگىنەن ۇستاۋعا ءناسيحاتتادى. بۇل دا جازالاۋدىڭ ءبىر ءتۇرلى شاراسى ەدى. سونىمەن شياۋ شياۋدى ساتىپ، ول اقشانى  قۇداسىنا تولەم رەتىندە بەرىپ، بۇل ءىستى تىندىم ەتپەك بولدى، اعىل-تەگىل جىلاعان شياۋ شياۋ ەتەگىنە ورالىپ مۇنى قۇپتامادى، ەكى سوزگە كەلمەگەن كىشى اكەسى ونى سىلكىپ تاستاپ، ءوز كەسىمى نەگىزىندە ءىس كورمەككە كەتتى.

  ەندى بىرەۋدىڭ بوساعاسىن قاشان اتتايمىن دەپ شەرمەندە بولىپ جۇرگەندە ۋاقىت سىرعىپ، جەلىپ جەلتوقساندا جەتتى، ول وسى ارادا شاعان وتكىزدى. كەلەسى جىلى اقپاندا ءبىر ۇلدى بولدى، ەسىكتەن شىعارىپ تاستاۋدىڭ ورنىنا بۇل شاڭىراق مارە-سارە بولدى. ونىڭ باسقا بىرەۋگە ساتىلۋى جايىنا قالدى.

  شياۋ شياۋ اتاستىرعان كۇيەۋىمەن ءوز وتاۋلارىنىڭ ءتۇتىنىن تۇتەتكەن كەزدە الگى شيكى وكپە ون جاسقا كەلىپ، ءتاپ-ءتاۋىر قولعانات بولىپ، سيىر باعىپ، ءشوپ وتاۋعا جاراپ،  الدەقاشان وسى وتباسىنىڭ ءبىر مۇشەسىنە اينالعان.

  مىنە شياۋ شياۋ ءوز بالاسىن دا دۇنيەگە اكەلىپ ۇلگىردى،  ول وسىدان ون جىل بۇرىن كۇيۋىن وسىلاي باۋىرىنا باسىپ تەربەتىپ وتىراتىن. 
 
  اۋدارعان - ادال اعىباي ۇلى
  
  رەداكتورى : ءجازيرا قاجىكەن قىزى
 
  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
  مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn