ەەڭ جاڭا مازمۇندار
جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 73 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ بايلانىسىمەن مەملەكەتتىك كەڭەس مەملەكەت مەرەكەسىن قۇتتىقتاۋ قوناعاسىن وتكىزدى
شي جينپيڭنىڭ زاڭمەن باسقارۋ يدەياسىن شينجياڭدى جاپپاي زاڭمەن باسقارۋدىڭ جالپى بارىسىندا دايەكتىلەندىرىپ، زاڭمەن باسقارۋ ويى، ءتاسىلى ارقىلى دامۋدى ىلگەرىلەتىپ، قايشىلىقتى شەشىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاپ، حاۋىپ - قاتەرگە توتەپ بەرۋ كەرەك
شينجياڭداعى ءار ۇلت، ءار سالا حالىق قاھارماندارىنا قۇرمەتپەن گۇل شارباق قويدى
مەملەكەتتىك كەڭەس مەملەكەت مەرەكەسىن قۇتتىقتاۋ قوناعاسىن وتكىزدى
جاڭاشا بۇكىل مەملەكەتتىك ءتۇزىلىس ابزالدىلىعىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، ەشقاشان بوساڭسىماي، باستان − اياق ءساتتى جۇرگىزىپ، قاجىماي ەڭبەك ەتىپ، ەلىمىزدىڭ وزىق جابدىق جاساۋدا اناعۇرلىم كوپ كەلەلى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋىن قۇلشىنا جۇزەگە اسىرۋ كەرەك
قۇربانداردى ەسكە الۋ كۇنىندە حالىق قاھارماندارىنا قۇرمەتپەن گۇل شارباق قويۋ سالتى بەيجيڭدە سالتاناتپەن وتكىزىلدى
”جاڭا داۋىردە ەكپىندەي ىلگەرىلەۋ“ نەگىزگى تاقىرىپتىق تابىستار كورمەسىنىڭ شينجياڭ كورمە بولىگى تارتىمدىلىعىمەن كوزگە ءتۇستى
«تاعدىرلاس بولىپ، داڭعىل جولمەن ىلگەرىلەۋ − شي جينپيڭنىڭ ديپلوماتيا يدەياسى ادامزات دامۋىنىڭ، العا باسۋىنىڭ اعىمىن ىلگەرىلەتتى»
بۇقارانىڭ ءىسىن قاشاندا كوكەيىندە ساقتادى
ايماعىمىزدا 610 مىڭ مۋ جەرگە دۇمبە ءبيداي سىڭىرىلە باستادى
ءۇمىت اتىزىنان مول ءونىم جىرى شىعاندادى
تىكە تاراتۋ بولمەسىنەن”ءىرى ەلدىڭ استىق قامباسىن“ تاماشالادى
شاعانتوعاي: ماقسارىنى جىنتىكتەي مانەرلەۋگە جاڭا كۇش قوسىلدى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 30- كۇنى 218-سان
قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، ەرلىكپەن العا باسىپ، ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزىپ، جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ تىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ كەرە
پارتيانىڭ بەكىمىن، حالىقتىڭ رايىن ۇيىستىرىپ، گۇلدەنۋ ۇلى ءىسىن ىلگەرىلەتتى
رەفورما شارالارىنىڭ تياناقتانىپ، ونىمدىلىك كورسەتۋىن جەدەل ىلگەرىلەتىپ، ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن پارمەندى قولداۋ، قامتاماسىز ەتۋ كەرەك
زەيىن - زەردەنى، كۇش - قۋاتتى ۇيىستىرىپ، بورىشتى ارقالاپ، قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، جاڭا تاراۋ جازايىق
قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، ەرلىكپەن العا باسىپ، ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزىپ، جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ تىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ كەرەك
تاريحتى اينا ەتىپ، وتكەندى باعامداپ، بولاشاقتى بولجاپ، گۇلدەنۋ جولىندا تاباندىلىقپەن العا باسۋ كەرەك
ىندەتكە توسقاۋىل قويۋ، ەكونوميكانى ورنىقتىرۋ، دامۋ حاۋىپسىز بولۋ ماڭىزدى تالابىن جاپپاي تياناقتاندىرىپ، پارتيا 20 - قۇرىلتايىنىڭ جەڭىسپەن اشىلۋىنا حاۋىپسىز، ورنىقتى ساياسي، قوعامدىق ورتا جاراتۋ كەرەك
اۆتونوميالى رايوننىڭ وقۋ - اعارتۋدى جوعارى ساپامەن دامىتۋ جينالىسى اشىلدى
بارشا جۇڭگولىقتى تۇگەل اناعۇرلىم جاقسى تۇرمىسقا كەنەلتتى
شينجياڭدى سىرتقا ەسىك اشۋدىڭ الدىڭعى شەبى ەتىپ قۇرىپ شىعامىز
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ مەملەكەتتىك 20 - قۇرىلتايىنا قاتىناساتىن ۋاكىلدەر تۇگەل سايلانىپ شىقتى
ۋاكىلدىك بورىشتى ادالدىقپەن اتقارىپ، ۋاكىلدىك رولدى تولىق ساۋلەلەندىرەيىك
مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ زاڭنىڭ اتقارىلۋىن تەكسەرۋ گرۋپپاسى رايونىمىزدا زاڭنىڭ اتقارىلۋىن تەكسەردى
2022-جىلى 9-ايدىڭ 29- كۇنى 217-سان
2022-جىلى 9-ايدىڭ 28- كۇنى 216-سان
اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم تۇراقتى كوميتەتى كەڭەيتىلگەن ءماجىلىس اشتى كەزەكتەگى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن ارناۋلى تاقىرىپتا اقىلداستى، ورنالاستىرۋ جاسادى

مەنىڭ اكە-شەشەم

جولدانعان ۋاقىتى : 2018/6/4 18:01:07

جاڭ حايدي
  اكەم مەنىڭ _ سكريپكام

   تاعى دا اكەلەر مەرەكەسى، اكەم تۋرالى بىردەڭە جازۋدى ەرتە ويلاپ تا قويعام، ءبىراق، ءار جولى جازۋعا كىرىسەردە، وزىمنەن -ءوزىم ەلجىرەپ، جۇرەگىم اتقالاقتاپ، اكە مەيىرىنە دەگەن العىس سەزىمىم تاسىپ، مازام كەتەدى، سونىمەن قالامىم جۇرمەي قالادى. مۇمكىن، ءبىز ءبىر ادامدى قانشا     ەرەكشە سيلاساق، كەرىسىنشە ول كىسىنى قالاي كەستەلەۋدى بىلمەي قالامىز. كۇندەردىڭ بىرىندە فوۆنەردىڭ ۇلكەن سكريپكامەن ورىنداعان انتون رۋبيتستەيننىڭ تۋىندىسىن تىڭدادىم، ونىڭ ورىنداعان مۋزيكالارىن سان رەت تىڭداعانىممەن، قۇمارىم قانباعان. مەنىڭشە، جاقسى شىعارما الىپ بايتەرەكتەي جۇرەگىمىزدە ماڭگى كوكتەي بەرەدى، ونىڭ جاسىل جاپىراقتارى التىن سارى تۇسكە وزگەرسە دە، ماڭگى جاسارىپ تۇرادى. الگى مۋزيكالاردىڭ كەڭدىگى مەن كەمەلدىلىگى، سكريپكادان شىققان سىرلى اۋەز بەن اۋەن، ساز بەن ناز جانىڭدى جادىراتىپ، جۇرەگىڭدى جىلىتادى. ونى تىڭداپ وتىرىپ، كەنەت اكەمدى ەسكە تۇسىرە قالدىم، اكەمنىڭ سويلەگەندەگى داۋىسى، ماعان سيلاعان ءتىل جەتپەيتىن مەيىر-شاپاعاتى ويىما ورالدى. وتكەنگى ىستەر، تولىپ جاتقان كەشىرمەلەرىم ءبىرىن -ءبىرى قۋعان تولقىنداي سانامدا جاڭعىردى، ءبارى-ءبارى تىم الىس قالعانداي بولعانىمەن، كەشە عانا تۋىلعانداي سەزىلەدى...

  سەگىز، توعىز جاستاعى كەزىم، اكەم مەنى پويەزبەن ۋحانعا ەمدەتۋگە الىپ ءجۇردى، ورىندىقتى ۆاگونعا شىققامىز، پويەز ىشقىنىپ زورعا جىلجىپ بارا جاتتى. جولدا اكەم مەنى ومىرتقاسى اۋىرىپ قالا ما دەپ الاڭداپ، الدىنا  الىپ وتىردى. ءار رەت بالۋان قولىمەن مەنىڭ نازىك ساۋساقتارىمدى سيپاپ قويعان سايىن كوزىمنەن جاس ىرشىپ كەتەتىن. اكەمنىڭ دەنەسىنەن تەمەكى ءيىسى شىعىپ تۇراتىن، ەنەسىن يىسكەلەگەن تولدەي مۇرنىمدى جاقىن اپارىپ، وزىمە تانىس سول تەمەكى ءيىسىن قۇشىرلانا يىسكەيتىنمىن، اكەمنىڭ ءيىسى ماعان سونداي جىلى، تانىس، ارقا سۇيەيتىن بايتەرەكتەي سەزىلەتىن، جول بويى مەنى تيتتەي دە زەرىكتىرمەي، ماعان كىتاپ وقىپ بەرىپ وتىردى. حۋ ۋانچۇننىڭ «باۋىر ەت»، سۋ پيڭنىڭ «كوكتەمدەگى قار» دەگەن تۋىندىلارىن وقىدى. اكەمنىڭ الدىندا وتىرىپ، وقىعان اڭگىمەلەرىن ەستىپ، راسىندا ءتاپ بۇگىن سكريپكا كۇيىن ەستىگەندەي بولدىم. اكەمنىڭ داۋىسى ۇلكەن سكريپكاداي كۇمبىرلەپ شىعاتىن.

  اكەم اق كوڭىل، ىزگى نيەتتى ادام ەدى. سول جولى راديودان جولاۋشىلاردىڭ تازالىق ىستەۋگە قولعابىس ەتۋىن ەستىگەندە اكەم مەنى ىڭعايلاپ قويىپ، ۆاگون ءىشىن سۇرتىسۋگە كەتتى، ءبىرتالاي ۋاقىتتان كەيىن ورالدى، ماڭدايى تەرشىپ كەتىپتى. ماعان نەشە ۆاگوندى ءسۇرتىسىپ كەلگەنىن قۋانا جەتكىزدى. اكەم ۇمىتكەر، كەڭ پەيىل ادام ەدى، كۇرسىنىپ، كۇڭىرەنگەنىن ءبىر رەت تە ەستىمەدىم. جانى جابىرقاعان تۇستاردا ول جادىراپ، ەڭسەسىن كوتەرىپ جۇرەتىن. ءبىز اۋىلدا تۇرعان جىلدارى ءار كۇنى كەشتە اۋىل ادامدارى اكەمدى ىزدەپ كەلىپ، شۇيىركەلەسۋگە قۇشتار ەدى، اكەم كوك تەمەكى جاپىراعى مەن ساباعىن كوپتەپ الىپ قوياتىن. جۇرت جينالىپ، كەڭەس قۇرىپ وتىرعاندا، كەپكەن تەمەكى جاپىراعىن ۇنتاقتاپ، كىشكەنە شارباققا سالىپ، ورتاعا قوياتىن، ءار كۇنى اۋىل ادامدارىمەن سول كوك تەمەكىنى سورا وتىرىپ سىرلاساتىن. اكەم بورىكتىلەرمەن اسقاباقتان اشىتىلعان اراق ىشەتىن، اراقتى جاقسى كوتەرەتىن، 1973-جىلى كوكتەمدە ءبىز اۋىلدان كەتەتىن بولدىق، كەتۋدەن ءبىر كۇن ىلگەرى اكەم اۋىلداستاردى ۇيگە شاقىرىپ، اراق ءىشىپ قوشتاستى.

  اكەم ەلگە جىلى شۋاعىن توگەتىن جان بولاتىن، ول دوس-قۇربىلارىنا، مۇلدە، ادال ەدى، باسىنا كۇن تۋىپ، بالتىرى سىزداعان عارىپتارعا تىپتەن جانى اشيتىن. 1970-جىلداردىڭ ورتا شەنىندە ءبىز شاعىن اۋدان ورتالىعىندا تۇردىق. كۇندەردىڭ بىرىندە ۇيىمىزگە كيىمى ابدەن توزعان، ءوڭى سىنىق، وزەگى اش، كونە كوزىلدىرىگىنىڭ اينەگىن رامكاسىنا پلاسترمەن جاماپ جاپسىرعان ءبىر كىسى كەلدى. اكەم ونى تاني كەتتى دە، جۇگىرىپ بارىپ قولىن الىپ امانداستى. ول اكەمنىڭ قىزمەتتەسى ليۋ شى-ي اعاي ەكەن. تالاي جىل جوقشىلىقتىڭ تاقسىرەتىن تارتقان، قالتاسىندا كوك تيىنى قالماي، اكەمدى ىزدەپ تاۋىپتى. اكەم ءوزىنىڭ ءبىر كيەر كيىمىن ليۋ اعايعا بەردى، ۇيىمىزدە تۇرۋعا قولقالادى. ەرتەسى اكە-شەشەم ليۋ اعايعا جول قاراجات بەرىپ، جاسقانباي ەڭسەسىن كوتەرىپ جۇرۋگە شابىتتاندىردى، «ءۇمىت ۇزبە، ماسەلە شەشىلمەي قويمايدى، ءبىز ساعان سەنەمىز»دەدى. ليۋ اعاي كيىنگەن سوڭ باسقا ءبىر ادامعا وزگەرىپ شىعا كەلدى، كەشەگى جابىرقاۋ كۇي جوق، كيىمى دە  كەلىسىپ كەتىپتى. ول كيگەن جاعالى اق جەيدە مەن كوك سىم اكەمنىڭ جاز كۇندەرى سيلى جەردە كيەتىن ەڭ باعالى جەيدە - سىمى ەدى. ال، اكەم باياعى ارقاسى شۇرق تەسىك اسپالى مايكەسىمەن كۇلىمسىرەپ، ۇيدە قالا بەردى. اكەم ماعان بىرەۋ قانشاما ازاپ تارتىپ، ازالى بولعان سايىن، وعان سونشاما كومەك بەرىپ، قامقورلىق جاساۋ كەرەك دەيتىن. بۇل ءسوز كوكەيىمدە ءالى سايراپ تۇر.

  اكەم ادىلەتشىل، تۋراشىل كىسى ەدى، ول مەملەكەت مۇددەسىنە زيان سالاتىن كەسىرلەر مەن كەلەڭسىز ىستەرگە ءتىس-تىرناعىمەن قارسى تۇراتىن. اكەممەن بىرگە تەلەۆيزور كورگەندەگى قىلىقتارى ەسىمە تۇسسە، ەرىكسىز كۇلەمىن، اكەممەن بىرگە جاڭالىقتاردى كورۋگە قۇشتار ەدىم، ول ءبىر جاعىنان حابار كورسە، ەندى ءبىر جاعىنان ءوز كوزقاراس-پىكىرىن قوسىپ وتىراتىن، كەيىن كەلە اكەمنىڭ باعا-بايلامىن ەستىسەم، سول كۇنگى حابار ماعان ءمانسىز، ءدامسىز سەزىلەتىندەي بوپ كەتتى ماسەلەن، اكەم تەلەۆيزوردان كەن شىرعالاڭىن جاسىرعان كەن قوجايىنىن كورسە، وعان قولىن سىلتەپ تۇرىپ:
_ سەن نەمەلەر الدەرىڭنەن اسىپسىڭدار، مەنىڭشە، سەندەردى اتىپ تاستاسا دا ارتىق ەمەس! - دەگەندە اشۋى كەلىپ، داۋىسى قاتتى شىعىپ كەتەتىن. سوندا شەشەم :
   _ اقىرىن سويلە،ەل ەستىپ قالادى،-دەيتىن.
تەلەۆيزوردان جاسىرىن ۇرلاپ، قىمقىرىپ، اعاش كەسىپ، قولعا الىنعان جۇگەنسىزدەردى، سوتتالعان قياناتشى، جەمقور ءمانساپتىلاردى كورسە دە، اكەم ولارعا سۇق ساۋساعىن كەزەپ تۇرىپ، «شوق-شوق، باپ بوپتى» دەيتىن. اكەم ءوزىنىڭ مۇراتى مەن ۇستانعان جولىنا ادال بولدى. زەينەتكە شىقپاي تۇرعان كەزىندە ۇيگە ۇكىمەت مۇلكىن اكەلىپ كورگەن ەمەس، ءبىر تيىن پايدا ءتۇسىرۋدى ويلامايتىن ءتۇزۋ، اق، پاك بولعاندىقتان ءومىرى دە كوڭىلدى، ءماندى ءوتتى.

  اكەم دوس بولۋعا تاتيتىن ادام ەدى، نە تالاپ-تىلەك، جوبا- جوسپارىم بولسا دا اكەمە ايتىپ، ويىن بىلگىم كەپ تۇراتىن. ال، اكەمنىڭ ءوزى مەنى كەيدە قىزى ەمەس، دوسىنداي كورەتىن. ءبىر جولى اسپۇزىلعا تاماق ىشەيىن دەپ بارسام، اكەم اراق ءىشىپ وتىر ەكەن. مەنى كوردى دە، ورنىنان تۇرىپ،« كەل، ءبىر رۋمكا قاعىپ جىبەر» دەپ رۋمكاعا تولتىرا اق اراق قۇيدى. اكەمدى ماقتان تۇتاتىن مەن كەيدە اق نەمەسە قىزىل اراق بولسىن، مەسەلدەسىن قايتارماي، جۇتىپ جىبەرەتىنمىن، سوندا اكەم بالاشا ءماز بولىپ، كۇلىپ كەتەتىن. اكەمنىڭ مىنەز-قۇلقى دا، كىتاپ قۇمارلىعى دا ماعان يگى ىقپال جاسادى. مەن وقىعان بۇرىنعى سوۆەت وداعىنىڭ كوپتەگەن ادەبي شىعارمالارى مەن كەيىپكەرلەرىنە قاتىستى تۋىندىلاردى اكەم ساتىپ نەمەسە نەسيەگە الىپ بەرگەن-دى. ماسەلەن، «اعايىندى ەرشوۆتار»، «تىنىق دون»، «جۋكوۆتىڭ ءومىر بايانى» دەگەندەر بار ەدى. وسىنداي كىتاپتاردىڭ ارقاسىندا ءبىز اناعۇرلىم ءتىل تابىساتىن بولىپ كەتتىك.
 اڭگىمەم وسى اراعا كەلگەندە، مەن ءوزىمنىڭ اكەمدى ۇلكەن سكريپكاما تەڭەۋىم دۇرىس ەكەنىنە كوز جەتكىزدىم. ول كىسى ماڭگى جۇرەگىمدە جاعىمدى، جايلى، جاڭا مۋزيكالاردى ورىنداي بەرەدى... مەن دە اكەم سياقتى ادام بولۋعا بارىمدى ارناپ كەلەمىن، اكەم ءبىر قاراپايىم جاسامىس ادام، ەلىكتەۋگە، ۇيرەنۋگە تاتيتىن جاقسى ادام.

  شەشەمە ارناپ سىزعان سۋرەتىم

  مەن ويلايمىن، ومىرىمدە ايرىقشا ارداقتاپ وتۋگە تاتيتىن ءبىر ادام بار. ول _ شەشەم. ماعان تىرشىلىك باعىشتاعان دا، مەنى وسىلايشا باۋلىعان دا سول شەشەم.

  شەشەمنىڭ ءومىرى بەيمازا وتكەنىمەن، مەنىڭ الدىمدا ەشقانداي دارمەنسىزدىك بايقاتىپ كورگەن ەمەس. 1949-جىلى جۇڭگو جاستارىنىڭ بەيجيڭدەگى كوركەمونەر مەكتەبىندە وقىپ جۇرگەن كەزىندەگى ەڭ ۇلكەن قۋانىشتى ءىسى مەملەكەتتىڭ قۇرىلۋ مەرەكەسىنە قاتىناسىپتى، اسىرەسە ولاردىڭ جەل بارابان ۇيىرمەسى الدىڭعى قاتاردا تۇرىپ، ماۋ زىدۇڭدى انىق كورىپتى.

   1960-جىلدارى كۇز مەزگىلىندە مەن ناۋقاستانىپ جاتىپ قالىپپىن. سول كەزدە شەشەم مەنى ءار كۇنى كوتەرىپ شيپاحاناعا اپارىپ تۇرىپتى. سوندا مىناداي ءبىر ءىس ءالى ەسىمدە: شيپاحانانىڭ ۇزىن ورىندىعىندا شەشەم مەنى الدىنا الىپ وتىرادى. شيپاگەردىڭ مەن تۋرالى نە دەگەنىن ءبىلىپ تۇرمىن. مەن شەشەمنىڭ قۇشاعىندا جاتقانىمدا، شەشەمنىڭ ونە بويى دىرىلدەپ تۇرعانىن سەزەمىن. ارتىنان ماعان سول كۇنى قورىقپاعانىن، قايتا ماعان جانى اشىعانىن، وپەراتسيا جاساي ما دەپ ۇرەيلەنگەنىن اڭگىمەلەپ بەرگەن ەدى. امال قانشا؟ اقىرى ماعان وپەراتسيا جاسادى. شەشەم ءار كۇنى شيپاحاناعا بارىپ مەنى قارايدى. ءار جولى بارعاندا سوكتەن، ءتاتتى كارتوپتان سۇيىق كوجە جاساپ، جىلىلىق ساقتايتىن بامبۋك قۇماراعا قۇيىپ الا كەلەدى. بۇل سول جىلدارداعى ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ ەڭ قۋاتتى تاماعىنا جاتادى.

  اكە-شەشەم مەنىڭ ناۋقاسىمدى ەمدەتۋ ءۇشىن كوپ قارىزداندى. شەشەم قارىزدى قايتاراتىن كەزدە قول ساعاتىن دا ساتىپ جىبەردى. بۇل ءىستى مەن بىلگەن زامان قاتتى كوڭىلسىزدەنەمىن، بۋلىعىپ جىلايمىن. سوندا شەشەم:
_ سەن جازىلساڭ بولعانى، اكەڭ ەكەۋىمىزدىڭ قۋانىشىمىز سول،-دەپ مەنى جۇباتاتىن.

  ناۋقاسىم جازىلمادى، بارماعان شيپاگەرىمىز جوق، قىرۋار قارجى جۇمسالدى، وتباسىمىز ابدەن تۇرالادى. جىلدار وتە كەلە اكە-شەشەممەن بىرگە شاندۇڭ ولكەسىنىڭ باتىسىنداعى ءبىر ساحاراعا ءتۇسىپ كەتتىم، باستابىندا تۇس-تۇسىنان جەل اڭقىلداپ تۇراتىن توزىعى جەتكەن ەسكى ۇيدە تۇردىق، ەندىگى جەردە ءومىرىمىزدىڭ قالاي بولارى ماعان، مۇلدە، كۇڭگىرت. سول جىلى قىستى شەشەم ەكەۋىمىز اپپاق تۇتەك باسقان ەن دالادا وتكىزدىك. كوڭىلىم قاتتى قۇلازىدى. بارىنەن جۇرداي بولدىق، ءۇي تاستاي سۋىق، قورەگىمىز سۇرلەنگەن كوكتات قانا، وزگە اۋىزعا ءىلىپ سالار ءدان جوق. كوز جاسىمدى قانشاما جاسىرىن توككەنىمدى ساناپ تاۋىسۋعا بولمايدى، سوندا ءوزىم ءۇشىن زارالانبايمىن، بارىندە اكە-شەشەمدى ويلايمىن، بۇلار اياۋلى ادامدار عوي، سەرگەلدەڭگە ءتۇسىپ، شالعاي قۇلازىعان دالاعا كەلىپ قالۋى قالاي! مەن كوڭىلسىزدىگىمدى  شەشەمە كورسەتكىم كەلمەيدى، بىلەمىن، شەشەم دە شەرمەن شەگەلەنگەن مۇشكىل حالىن، مۇلدە، بىلدىرگىسى كەلمەيدى. مەن دە ءومىر بويى شەشەمنىڭ تۇلان تۇتقانىن كورمەگەن ەكەنمىن. ول كىسى، ەكىنىڭ بىرىندە، «كەلەشەكتە» دەگەن ءسوزدى اۋزىنان تاستامايتىن، كەلەشەكتە ەلەكتر شامى جايناسا، اۆتوكولىك قايشالىسىپ قاتىناسا، سوندا بۇل ارا تاماشا بولىپ كەتەدى  دەگەنگە ءماز بولاتىن.

  قاراڭعى ءتۇن، ۇلىڭدەگەن ماي شام. شەشەم شۇپەرەك شاقايدىڭ تابانىن سىرىپ تىگە وتىرىپ، وتكەن-كەتكەننەن اڭگىمە شەرتتى (بىزدە اياق كيىم الاتىن شاما جوق، ماقتالى شۇپەرەك شاقاي الۋدان، ءتىپتى، ءسوز اشۋعا بولمايدى، شەشەم ءوزى قىرۋار اياق كيىم تىكتى، ال، مەن ءوز اياق كيىمىمدى ءوزىم تىگىپ الامىن). ءالى سويلەپ وتىر، بالالىق شاعىندا ناعاشى اپاسى جاپون الباستىلارىنان تايساپ تۇرۋ ءۇشىن ءوزىن قالاي الىپ قاشقانىن، ورتا مەكتەپكە تۇسكەن كەزدەگى ءمان-جايىن، ەرىن بوياۋ مۇعالىمى بولعانىن، ساباقتاستارىنىڭ سۇلۋلىق تۋرالى تۇرلىشە كوزقاراستا ەكەندىگىن دە اڭگىمەلەدى. ادەبيەت-كوركەمونەر ۇيىرمەسىنىڭ ىسىنە كوبىرەك توقتالىپ، جاۋىنگەر دوستارىمەن بىرگە پويەز ۇستىندە ەرىكتى ارمياعا قالاي ويىن قويىپ بەرگەنىن دە، دۇنيە جۇزىلىك ەكىنشى سوعىس مايدانىنىڭ ارتقى شەبى تۋرالى پيەسانى قويعاندا، انگليالىقتاردىڭ رولىن بەينەلەۋ ءۇشىن، ايەل جاۋىنگەر دوستارىمەن بىرگە امونيا سياقتى شاشتارىن قالاي سارعايتىپ بوياعانىن دا سويلەدى. ونىڭ ۇستىنە ماۋ زىدۇڭدى كورگەنىن سان رەت قايتالادى. ماعان وقيتىن كىتاپ الىپ بەرگەنىن دە ايتتى. ول كەزدە مەن وقيتىن كىتاپ تا جوق ەدى. شەشەم ماعان جياڭ فىنشۇيدىڭ، باجيننىڭ جازعان اڭگىمەسى مەن بيڭ شيننىڭ شالقىماسىن جانە گو مورونىڭ پيەساسىن، شۇي جىمونىڭ ولەڭدەرىن ءتۇسىندىردى. ماعان كوپ ايتاتىن، ءوزى ۇناتاتىن لين گۇڭجى شيپاگەردى دە اۋىزعا الدى. سارعىش تارتقان ماي شامنىڭ جارىعى بارعان سايىن ۇلىڭدەپ بارادى، كوز قىرىمدى شەشەمە قاراي بۇرعان ەدىم، باسىن تومەن سالبىراتقان بويى شۇپەرەك شاقايدىڭ تابانىن باپپەن تىگىپ وتىر، پىشىنىنەن بايسالدىلىق بايقالادى، باياۋ ءتىل قاتۋى وزگەشە دۇنيەدە وتىرعانداي سەزىلدى. ءدال وسى شاقتا ناۋقاسىم بۇكىلدەي نازارىمنان شىعىپ كەتىپتى،قاشان دا شەشەمنىڭ جانىندا بولسام بولعانى، ومىردە قانشالىق جاپا شەككەنىممەن، جانىم جاي تاۋىپ،كوڭىلىم جادىراپ سالا بەرەدى.
وسى ۋاقىتقا دەيىن شەشەمنىڭ جاڭا كيىم كيگەنىن كورگەنىم جوق، مەن ناۋقاستانعالى ىلعي كونە شاپان كيىپ جۇرەدى، ونى دا ءوزى جاماپ -جاسقاپ تىگىپ العان. مەنىڭ ەسىل-دەرتىم دوسىمنىڭ شەشەسى كيىپ جۇرگەندەي ادەمى شاپاندى قاشان كيەر ەكەن دەگەنگە اۋا بەرۋشى ەدى،ءبىراق،شەشەم سونداي كيىم كيە المادى، جازعىتۇرىم ماعان دا،سىڭلىمە دە جاڭا كيىم تىگىپ بەرەمىن دەپ كوپ اۋرە بولادى.

  شەشەمە قۇپ جاراساتىن جاڭا كيىم كيگىزۋ، اقىرى، مەنىڭ جۇرەگىمدە تۇنىپ جاتقان ارمانعا اينالدى.

  1973-جىلى كوكتەم مەزگىلى ەدى، ءبىز ساحارادان كوشىپ كەتتىك. اۋدان قالاشىعىندا سۋرەت سىزۋدى ۇيرەنە باستادىم. كوپ ۇزاماي جاي سۋرەتتەمەنى سىزاتىن دارەجەگە جەتتىم. كۇندەردىڭ بىرىندە شەشەمە:
ــ ءسىزدىڭ كەسكىنىڭىزدى سىزىپ كورەيىن،-دەگەن ەدىم. شەشەم پەيىلدەنىپ ريزالىق ءبىلدىردى، ونىڭ ۇستىنە تالاي ۋاقىت كۇلىمسىرەپ تاپجىلماي وتىردى. سوندا، كيگەنى بايىرعى كونەتوز كيىم ەدى، مەن ءبارىن وزگەرتتىم، سۋرەتتە ىشىنەن جاڭا كوپتا، سىرتىنان ەۆروپاشا كاستوم كيدى. وكىنەرلىگى سۋرەت سىزۋدى ەندى عانا ۇيرەنگەندىگىم سەبەپتى كيىمدى كوڭىلدەگدەي كەلىستىرىپ سىزا المادىم. ءبىراق شەشەم كورگەندە:
ــ وتە جاقسى، شىنىندا، قۇپ جاراستى، ومىرىمدە مۇنداي ادەمى سىرت كيىمدى كيگەنىم وسى ەكەن!ــ دەپ قۋانىشتى بەينەدە سويلەدى. ءدال وسى شاقتا جانارىمنان ەرىكسىز جاس تامىپ كەتتى. ءوزىمنىڭ سونشاما توزىمسىزدىگىمە قىنجىلدىم، ومىرىمدە شەشەمە كوز جاسىمدى كورسەتپەيىن دەگەن سەرتىم بار ەدى.

  جىلدار جىلجىپ ءوتىپ جاتىر، ءبىر كەزدە وڭتۇستىك كورەيا مەنى سول ەلدە ساپاردا بولۋعا، ساپار مەزگىلىندە كورەيا تىلىندە تۇڭعىش رەت باسپادان شىققان رومانىمدى تاراتۋ سالتىنا قاتىناسۋعا شاقىردى. شاقىرعاندا مەنى عانا ەمەس، اكە-شەشەمدى جانە ءسىڭلىمدى دە قوسا شاقىردى. مەن سول جەردە ەڭ الدىمەن شەشەمە ادەمى كيىم-كەشەك الىپ بەردىم.

  بۇگىنگى تاڭدا شەشەم كارتەيدى، سۇرەڭسىز جىلداردىڭ اۋىرتپالىعىنان قايىسباي ءوتتى. سەزۋىمشە، شەشەم مەن سىزعان سۋرەتتەگىدەي ءالى دە جاس، ءالى دە وزىنە -ءوزى سەنەدى.

  سۇيىكتى شەشە! مەن ومىرىمدە قىرىق جىل بويى اۋرۋ ازابىن تارتقانىممەن، سىزبەن بىرگە ءالى دە ەڭ تاماشا ءومىر وتكىزىپ كەلەمىن!
اۋدارعان -ساعات جايپاق ۇلى

  رەداكتورى : جىگەر ومىربەك ۇلى                                           


 تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
 مىسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى 

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn