ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2017-جىلى 20-قىركۇيەك 208-سان
2017-جىلى 19-قىركۇيەك 207-سان
2017-جىلى 18-قىركۇيەك 206-سان
2017-جىلى 16-قىركۇيەك 205-سان
قىزمەت اترەتى پارتيانىڭ تيىمدى ساياساتتارىن مالشىلار وتباسىنا جەتكىزدى
حاۋىپسىز ءوندىرىس قىزمەتىن مىقتى ۇستادى
عىلىم-تەحنيكا ىستەرى قارىشتاپ دامىدى
«اقىن بولۋ ءوز ەركىڭ...»
ايماعىمىز اۆتونوميالى رايوننىڭ حاۋىپسىز ءوندىرىس جۇرگىزۋدى ارالاپ تەكسەرۋىن قارسى الۋ قىزمەتى ءماجىلىسىن اشتى
اۆتونوميالى رايوننىڭ «ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداماداعى» ءتۇيىندى مىندەتتەردىڭ تياناقتانۋ جاعدايىن باقىلاۋ-تەكسەرۋ گرۋپپاسىنىڭ باقىلاۋ-تەكسەرۋ قىزمەتىنەن جاۋاپ قايتارۋ ءماجىلىسى اشىلدى
شاعانتوعاي اۋدانىنداعى ءار ۇلت جۇرتشىلىعى قورشاعان ورتانى قورعاۋدى باقىلاۋ - تەكسەرۋ قىزمەتىن القادى
باس نىسانانى جۇزەگە اسىرۋعا قۇدىرەتتى وڭ ەنەرگيا ۇيىستىردى
2017-جىلى 15-قىركۇيەك 204-سان
اۆتونوميالى رايوننىڭ « ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداماداعى» ءتۇيىندى مىندەتتەردىڭ تياناقتانۋ جاعدايىن باقىلاۋ-تەكسەرۋ گرۋپپاسى ايماعىمىزعا كەلدى
مەيربان انالار قيىنشىلىعى بار وقۋشىلاردان قال سۇرادى
قىزمەت اترەتىنىڭ كومەگى بۇقارانىڭ جۇرەگىندە
قىزمەت اترەتى مالشىلاردىڭ شىعىنسىز ءتول الۋىنا تاماشا شارت جاعداي ازىرلەدى
اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاي، پارتياعا ىلەسىپ، ايقىن تۋ ۇستاپ، بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرامىن
بۇگىنگى شينجياڭدى بۇلدىرۋگە استە جول بەرمەيمىز
قانجاردى «ءۇش ءتۇرلى كۇش» پەن «ەكىبەتكەيلەرگە» قادايىق
ايماعىمىزداعى ءار دارەجەلى ساياسي كەڭەس مۇشەلەرى «ءۇش ءتۇرلى كۇشكە» باتىل ءۇن قاتىپ، ايقىن پوزيتسيا ءبىلدىردى
شيحۋ قالاسىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسى جاقسارا ءتۇستى
جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىستى ەسكە ءتۇسىرۋ كۇنىندە ءتۇرلى فورماداعى قيمىلدار ورىستەتتى
ماڭىزدى ءسوز رۋحىن مالشىلارعا جەتكىزدى
2017-جىلى 14-قىركۇيەك 203-سان
«تارباعاتاي گازەتى» مەكەمەسى جۇمىسشى -قىزمەتشىلەردىڭ مادەني تۇرمىسىن جاقسارتتى
ارتىق ەڭبەككۇشتەردىڭ كاسىپتەنۋىن جەبەدى
قامقور جاندارعا العىس ايتتى
قىزمەت اترەتى ءورت وشىرۋ بىلىمدەرىن ۇگىتتەدى
ساياحات،سەرۋەن قالاسىن قۇرۋعا بەرىك نەگىز قالادى

ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ الدىڭعى جارىم جىلداعى اينالىم جاعدايىنا نازار

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/7/24 17:48:08

   مەملەكەتتىك ساناق مەكەمەسى 17-شىلدە كۇنى الدىڭعى جارىم جىلداعى حالىق شارۋاشىلىعىنىڭ اينالىم جاعدايىن جاريالادى. شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى بيىل الدىڭعى جارىم جىلداعى ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ اينالىم جاعدايىن بەينەلەيتىن 10 ءىرى كورسەتكىشتى تاڭداپ شىقتى.

                           _ رەداكتوردان


   6.9 GDP پايىز ارتتى

   الدىڭعى جارىم جىلدا ەلىمىز ەكونوميكاسى ورتاشا ارتۋ قارقىنىن ساقتاپ، GDP بىلتىرعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن 6.9 پايىز ارتتى.ءار توقسانعا ءبولىپ قاراعاندا، ەكىنشى توقسانداعى ارتۋ قارقىنى 6.9 پايىز بولىپ،ءبىرىنشى توقسانداعىمەن بارابار بولعان. وسىمەن ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ ارتۋ قارقىنى جالعاستى 8 توقسان بويى 6.7 پايىز بەن 6.9 پايىز ارالىعىندا بولدى.

   بىلتىر الدىڭعى 3 توقساندا تۇگەلدەي 6.7 پايىز بولسا،ءتورتىنشى توقساندا 6.8 پايىز، ال بيىلعى الدىڭعى ەكى توقساندا 6.9 پايىز بولىپ،ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ دياگرامماسى ورنىقتى جوعارىلاعان. سونىمەن بىرگە،كاسىپتەنۋ بەتالىسى جاقسارىپ،زات باعاسى ورنىقتى بولىپ،حالىقارالىق كىرىس-شىعىس وڭالىپ، ورنىقتىلىق بارىسىندا جاقسارعان دامۋ جاعدايى كورنەكتىلەندى. جاقىن مەزگىلدە، حالىقارالىق اقشا قور ۇيىمى، ەكونوميكالىق سەلبەستىك جانە دامۋ ۇيىمى سىندى ءبىرقانشا حالىقارالىق قۇرىلىمدار ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ ارتۋى جونىندە سەنىمدى مەجەلەرىن ارت-ارتىنان العا قويدى.

   تۇراقتى مۇلىككە قوسىلعان قارجىنىڭ ارتۋى ورنىقتىلىق بارىسىندا ءسال تومەندەدى

   قارجى قوسۋ- ەكونوميكانىڭ ارتۋىن ورنىقتىرۋداعى ماڭىزدى « قارۋ». الدىڭعى جارىم جىلدا بۇكىل ەلىمىز بويىنشا تۇراقتى مۇلىككە قوسىلعان قارجى ( شارۋا وتباسىلارى قامتىلمايدى) 28 تريلليون 60 ميلليارد 500 ميلليون يۋانعا جەتىپ،بىلتىرعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن 8.6 پايىز ارتىپ، ارتۋ قارقىنى ءبىرىنشى توقسانداعىدان 0.6 پايىز تومەندەگەن.

   قوسىلعان قارجىنىڭ ارتۋ قارقىنى ورنىقتىلىق بارىسىندا ءسال تومەندەگەنىمەن،جاساۋ كاسىبىنە قارجى قوسۋ مەن حالىقتىق قارجىلاندىرۋ قارقىنى قايتا جوعارىلاعان. مۇنىڭ ىشىندە، حالىقتىق قارجىلاندىرۋ 17 تريلليون 23 ميلليارد 900 ميلليون يۋانعا جەتىپ، 7.2 پايىز ارتىپ، قاڭتاردان مامىرعا دەيىن 0.4 پايىز جەدەلدەسە، بىلتىرعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن 4.4 پايىز جەدەلدەگەن. مۇنىڭ ءوزى بازاردىڭ قايتا جاندانىپ،حالىقتىق قارجى قوسۋداعى سەنىم ارتقاندىعىن ايگىلەيدى.

   تۇتىنۋدىڭ ەكونوميكانىڭ ارتۋىنا قوسقان ۇلەسى الدىڭعى ورىندى يەلەدى

   الدىڭعى جارىم جىلدا ەلىمىزدىڭ بازار ساۋداسى جاندانىپ، قوعامدىق تۇتىنۋ بۇيىمدارىنىڭ بولشەك ساتىلۋ جالپى سوماسى 17 تريلليون 236 ميلليارد 900 ميلليون يۋانعا جەتىپ، بىلتىرعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن 10.4 پايىز ارتىپ، ارتۋ قارقىنى ءبىرىنشى توقسانداعىدان 0.4 پايىز جەدەلدەگەن. مۇنىڭ ىشىندە،ينتەرنەت ساۋداسىنىڭ ارتۋ مولشەرى جوعارى بولىپ،بىلتىرعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن 33.4 پايىز ارتىپ،ءبىرىنشى توقسانداعىدان 1.3 پايىز جەدەلدەگەن.

   ۇزدىكسىز ارتقان ىشكى قاجەتسىنۋ _ ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ ارتۋىنىڭ ماڭىزدى قوزعاۋشى كۇشى سانالادى. الدىڭعى جارىم جىلدا سوڭعى تۇتىنۋ شىعىسىنىڭ ەكونوميكانىڭ ارتۋىنا قوسقان ۇلەس مولشەرى 63.4 پايىزعا جەتىپ، الدىڭعى ورىندى يەلەگەن.

   يمپورت-ەكسپورت مولشەرى ەكى ەسەگە جۋىق ارتتى

   الدىڭعى جارىم جىلدا ەلىمىز تاۋارلارىنىڭ ەكسپورت قۇنى بىلتىرعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن 19.6 پايىز ارتىپ، بىلتىرعى سوڭعى جارىم جىلدان بەرگى يمپورت-ەكسپورتتىڭ ورنىعىپ جاقسارعان بەتالىسى جالعاسۋدان تىس، 2011-جىلدىڭ سوڭعى جارىم جىلىنان بەرگى جارىم جىلدىق ۇقساس مەزگىل بويىنشا ەڭ جوعارى ارتۋ قارقىنى جاراتىلدى.

    الدىڭعى جارىم جىلدا سىرتقى ساۋدانىڭ جەدەل جاندانۋى تۇتاس جەرشارى ەكونوميكاسىنىڭ قايتا جاندانىپ، سىرتقى قاجەتسىنۋدىڭ وڭالۋىن ءارى ەل ءىشى ەكونوميكاسىنىڭ ورنىقتىلىق بارىسىندا جاقسارىپ،يمپورت قاجەتى ۇزدىكسىز ارتقاندىعىن اڭعارتادى. اۋىزعا الۋعا تاتيتىنى، بيىل جىل باسىنان بەرى تاۋار مەن قىزمەت وتەۋدىڭ تازا ەكسپورتى جاقىنعى جىلداردان بەرگى سۇرەڭسىز جاعدايدان قۇتىلىپ،ەكونوميكانىڭ ارتۋىنا قوسقان ۇلەسى تەرىس ساننان وڭ سانعا ءساتتى وزگەردى.

   قازىنا كىرىسى ءبىر ەسەگە جۋىق ارتتى

   الدىڭعى  جارىم  جىلدا  كاسىپورىنداردان الىناتىن باجى،اقىنى ازايتۋ تەبىنى ءبىرشاما كۇشتى بولعانىمەن، ەكونوميكا ورنىقتىلىق بارىسىندا جاقسارعاندىقتان، كاسىپورىنداردىڭ ونىمدىلىگى جوعارىلاپ، باجى نەگىزى جالعاستى ۇلعايىپ،مەملەكەتتىڭ ادەتتەگى الەۋمەتتىك مەجە ەسەپ كىرىسى 9 تريلليون 430 ميلليارد 600ميلليون يۋانعا جەتىپ،بىلتىرعى ۇقساس  مەزگىلدەگىدەن 9.8 پايىز ارتىپ،ارتۋ مولشەرى بىلتىرعىدان كورنەكتى جوعارىلادى. 

   ۇكىمەت قازىناسىنىڭ نىعايۋى ءتۇرلى ءتۇيىندى قۇرىلىستارعا قارجى قوسۋ قۋاتى ءتىپتى دە جوعارىلاعاندىعىن اڭعارتادى. الدىڭعى جارىم جىلدا وقۋ-اعارتۋ،عىلىم-تەحنيكا،قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ   جانە  كاسىپتەندىرۋ،  ەمدەۋ-دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە جوسپارلى تۋىت، قالا مەن اۋىل  الەۋمەتتىك  اۋماعى سياقتى سالالارعا قاراتىلعان قازىنالىق شىعىستىڭ ارتۋ مولشەرى تۇگەلىمەن ەكى ورىندى ساندى ساقتادى.

   1.4 CPI پايىز ارتتى

   الدىڭعى جارىم جىلدا بۇكىل ەلىمىز بويىنشا تۇرعىنداردىڭ تۇتىنۋ باعاسىنىڭ جالپى ورەسى بىلتىرعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن 1.4 پايىز ارتىپ، زات باعاسىنىڭ جوعارىلاۋى جالعاستى باسەڭ بولىپ، اقشانىڭ قۇنسىزدانۋ قىسىمى جوعارى بولمادى.

    بيىل اقپان ايىنان بەرى ازىق-تۇلىكتىڭ باعا شەڭبەرىنىڭ جالعاستى تومەندەۋى CPI دىڭ جوعارىلاۋىنىڭ باسەڭ بولۋىن كەلتىرىپ شىعارعان باستى فاكتورى ەسەپتەلەدى. ماۋسىم ايىنداعى ساندى مالىمەتكە نەگىزدەلگەندە، بەي ازىق-تۇلىك باعاسى CPI دىڭ جوعارىلاۋىنىڭ باستى فاكتور ەسەپتەلىپ، ازىق-تۇلىك باعاسى ءالى دە تومەندەۋ بەتالىسىن بايقاتتى، اسىرەسە، ەت پەن جۇمىرتقانىڭ باعاسى ءبىرشاما كورنەكتى تومەندەدى.

    جاڭادان كاسىپتەندىرۋدە تۇتاس جىلدىق نىسانانىڭ ۇشتەن ەكىسى ورىندالدى

   كاسىپتەندىرۋ-ءالى دە حالىق تۇرمىسىنىڭ كەپىلى سانالىپ، ەكونوميكانىڭ كولەمىنىڭ ءۇرتىس ۇلعايۋى ءتىپتى دە كوپتەگەن كاسىپتەنۋ ورايىن ازىرلەۋدە. الدىڭعى جارىم جىلدا ەلىمىزدىڭ قالا-قالاشىقتارىنان جاڭادان كاسىپتەنگەندەر سانى 7 ميلليون 350 مىڭ ادامعا جەتىپ، بىلتىرعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن 180 مىڭ ادام ارتىپ، جىلدىق نىسانانىڭ 66.8 پايىزى ورىندالدى.

   بىلتىر جاڭادان كاسىپتەندىرۋ مىندەتى ارتىعىمەن ورىندالسا، بيىل الدىڭعى جارىم جىلدا تۇتاس  جىلدىق  نىسانانىڭ ۇشتەن ەكىسى ورىندالدى. ءۇرتىس جاقسارعان كاسىپتەنۋ بەتالىسى ماكرولىق ەكونوميكانىڭ اينالىم جاعدايىنىڭ ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەپ، جاقسارا تۇسكەنىن اڭعارتادى.

   تۇرعىندار كىرىسىنىڭ ارتۋى GDP دىڭ ارتۋىنان تاعى دا استى

   الدىڭعى جارىم جىلدا بۇكىل ەلىمىز بويىنشا تۇرعىنداردىڭ كىسى باسىندىق كىرىسى 12 مىڭ 932 يۋانعا جەتىپ، باعا فاكتورىن شىعارىپ تاستاعاندا، 7.3 پايىز ارتىپ،6.9 پايىز ارتۋ قارقىنىن ساقتاعان GDP دان  0.4 پايىز جوعارى بولدى. ءبىرىنشى توقساننان كەيىن، تۇرعىندار كىرىسىنىڭ ارتۋ مولشەرى تاعى ءبىر رەتGDP  دىڭ ارتۋ قارقىنىنان استى.

   سونىمەن بىرگە، الدىڭعى جارىم جىلدا قالا مەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كىسى باسىندىق كىرىسىنىڭ ەسەپ پارقى 2.79 بولىپ، بىلتىرعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن 0.01 پايىز ازايدى. مۇنىڭ ءوزى ەلىمىزدىڭ قالا مەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كىرىس پارقى اناعۇرلىم ازايعاندىعىن اڭعارتادى.

   شەتەل اقشاسىنىڭ قور مولشەرى 3 تريلليون دوللاردان استى

  ماۋسىم  ايىنىڭ  اياق شەنىندە ەلىمىزدە شەتەل اقشاسىنىڭ قور مولشەرى  3 تريلليون 56 ميلليارد 800 ميلليون دوللارعا جەتىپ، جالعاستى 5 اي بويى جوعارى دەڭگەيدى ساقتادى.

   بيىل قاڭتاردا ەلىمىزدە شەتەل اقشاسىنىڭ قور مولشەرى 3 تريلليون دوللارلىق وتكەلدەن ءوتتى. شەتەل اقشاسىنىڭ قورى تۇراقسىز بولسادا،ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق اينالىمىنىڭ ورنىعۋىنا بايلانىستى شەكارا اتتاعان كاپيتالدىڭ اعىلىپ شىعۋ قىسىمى تۇلعالىق جاقتان باسەڭدەپ، شەتەل اقشاسىنىڭ قور مولشەرىنىڭ وزگەرىسى بىرتىندەپ ورنىعا باستادى.

   جازعى استىقتان تاريحتا ەكىنشى رەت مول ءونىم الىندى

   بيىل بۇكىل ەلىمىز بويىنشا جازعى استىقتىڭ جالپى ءونىم مولشەرى 140 ميلليون 520 مىڭ تونناعا  جەتىپ، 2015-جىلدان كەيىنگى  ەڭ جوعارى  دەڭگەيدى  يەلەپ، تاريحتا  ەكىنشى  رەت  مول  ءونىم الىندى. جازعى استىق – تۇتاس جىلداعى استىق ءوندىرىسىنىڭ ءبىرىنشى ماۋسىمدىق ءونىمى. جازعى استىق ءونىم مولشەرى تۇتاس جىلداعى استىق ءوندىرىسىنىڭ تورتتەن ءبىرىن ۇستاعانىمەن، جازعى استىقتان مول ءونىم الىنۋى بازاردىڭ مەجەسىن ورنىقتىرىپ، تۇتاس جىلداعى استىق وندىرىسىنەن مول  ءونىم الۋدا كەلەلى ءمان الادى ءارى 2-، 3-كاسىپ ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىن پارمەندى كەپىلمەن قامدايدى. 




   رەداكتورى: الماگۇل اقاتبەك قىزى
 
   تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

   مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.