ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2017-جىلى 20-قىركۇيەك 208-سان
2017-جىلى 19-قىركۇيەك 207-سان
2017-جىلى 18-قىركۇيەك 206-سان
2017-جىلى 16-قىركۇيەك 205-سان
قىزمەت اترەتى پارتيانىڭ تيىمدى ساياساتتارىن مالشىلار وتباسىنا جەتكىزدى
حاۋىپسىز ءوندىرىس قىزمەتىن مىقتى ۇستادى
عىلىم-تەحنيكا ىستەرى قارىشتاپ دامىدى
«اقىن بولۋ ءوز ەركىڭ...»
ايماعىمىز اۆتونوميالى رايوننىڭ حاۋىپسىز ءوندىرىس جۇرگىزۋدى ارالاپ تەكسەرۋىن قارسى الۋ قىزمەتى ءماجىلىسىن اشتى
اۆتونوميالى رايوننىڭ «ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداماداعى» ءتۇيىندى مىندەتتەردىڭ تياناقتانۋ جاعدايىن باقىلاۋ-تەكسەرۋ گرۋپپاسىنىڭ باقىلاۋ-تەكسەرۋ قىزمەتىنەن جاۋاپ قايتارۋ ءماجىلىسى اشىلدى
شاعانتوعاي اۋدانىنداعى ءار ۇلت جۇرتشىلىعى قورشاعان ورتانى قورعاۋدى باقىلاۋ - تەكسەرۋ قىزمەتىن القادى
باس نىسانانى جۇزەگە اسىرۋعا قۇدىرەتتى وڭ ەنەرگيا ۇيىستىردى
2017-جىلى 15-قىركۇيەك 204-سان
اۆتونوميالى رايوننىڭ « ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداماداعى» ءتۇيىندى مىندەتتەردىڭ تياناقتانۋ جاعدايىن باقىلاۋ-تەكسەرۋ گرۋپپاسى ايماعىمىزعا كەلدى
مەيربان انالار قيىنشىلىعى بار وقۋشىلاردان قال سۇرادى
قىزمەت اترەتىنىڭ كومەگى بۇقارانىڭ جۇرەگىندە
قىزمەت اترەتى مالشىلاردىڭ شىعىنسىز ءتول الۋىنا تاماشا شارت جاعداي ازىرلەدى
اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاي، پارتياعا ىلەسىپ، ايقىن تۋ ۇستاپ، بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرامىن
بۇگىنگى شينجياڭدى بۇلدىرۋگە استە جول بەرمەيمىز
قانجاردى «ءۇش ءتۇرلى كۇش» پەن «ەكىبەتكەيلەرگە» قادايىق
ايماعىمىزداعى ءار دارەجەلى ساياسي كەڭەس مۇشەلەرى «ءۇش ءتۇرلى كۇشكە» باتىل ءۇن قاتىپ، ايقىن پوزيتسيا ءبىلدىردى
شيحۋ قالاسىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسى جاقسارا ءتۇستى
جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىستى ەسكە ءتۇسىرۋ كۇنىندە ءتۇرلى فورماداعى قيمىلدار ورىستەتتى
ماڭىزدى ءسوز رۋحىن مالشىلارعا جەتكىزدى
2017-جىلى 14-قىركۇيەك 203-سان
«تارباعاتاي گازەتى» مەكەمەسى جۇمىسشى -قىزمەتشىلەردىڭ مادەني تۇرمىسىن جاقسارتتى
ارتىق ەڭبەككۇشتەردىڭ كاسىپتەنۋىن جەبەدى
قامقور جاندارعا العىس ايتتى
قىزمەت اترەتى ءورت وشىرۋ بىلىمدەرىن ۇگىتتەدى
ساياحات،سەرۋەن قالاسىن قۇرۋعا بەرىك نەگىز قالادى

ولەڭ ونەرىن ۇلىقتاي بىلەيىك

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/7/14 16:44:56

كوكەي قاماش ۇلى
 
   جالپى ولەڭ ونەرىمىزدىڭ (پويەزيامىزدىڭ) بۇگىنىنە،دامۋ جولىنا مويىن  بۇرىپ قاراساق،ءوسۋ مەن وركەندەۋسىز بولمادى،مۇلدە توقىرامادى. وركەن جايىپ ءوستى،ماۋەلەدى. الدىڭعىلاردىڭ ءىزىن سوڭعىلار باسىپ،ءبىرـ بىرىنەن ونەگە-ۇلگى الىپ،تولقىن قۋالاي،جەلكەنىن كەڭ جايدى. جىر جولىمىز ۇلكەن ءبىر كەرۋەن دەسەك،سول كەرۋەندە ءاربىر اقىن وزىندەگى دارىن جانە قۇلشىنىسىنا قاراي،بيىگى دە،ورتا قول،تايازى دا بولدى. ءوزىن شىن  اقىنمىن دەپ تۇسىنگەن،ولەڭ سىندى ونەر جولىن شىنايى سۇيگەندەر قاتاردان شەتتەمەي،  سۋىرىلىپ الدىعا شىقتى. جىر مايدانىندا اسا ءبىر تالىقپايتىن تالپىنىس،تاڭعاجايىپ دارىندىلىقتى كورسەتتى دە توپ ىشىندە ساپ التىنداي جارقىرادى. ەندى ءبىرءبولىم اقىندار ۇيقاس قۇرىلىمدى ولەڭگە بوي ءۇيىرىپ،قاڭقاسى بار،قانى جوق ولەڭ جازدىق تا، قاتاردان تابيعي شەتتەدىك. زاتتىق مادەنيەتتىڭ دامۋى مەن رۋحاني مادەنيەتتىڭ دامۋىنا ساي،حالىقتىڭ رۋحاني سۇرانىسى دا  جوعارىلادى. ال،ءبىزدىڭ پويەزيامىز دا سوعان قاراي  وركەنىن جايدى. ادامزات ساناسىنىڭ دامۋ دەڭگەيىنىڭ بيىگىنەن كورىنۋگە،ۇلت رۋحىن، ءداۋىر ءۇنىن بەينەلەۋگە قۇلشىنىپ،تەرەڭ ىزدەنىس، جاڭاشا اقىندىق سلوب، مازمۇن،فورما جاقتان تولىقسۋ قاجەت بولدى. باسىم كوپ ساندى اقىندارىمىز  ءبىر شيىردان شىقپاۋ،اينالسوقتاۋ،كورگەنىنەن جازباۋ سىندى كونە سۇردەككە سوقپاي،جاڭاشا ىزدەنىسكە تالپىندى. تۋىندىلارىندا ءوز ويىن تىكە جەتكىزبەي،ءىز تاستاعان جاڭاشا ويلاۋ تاسىلىندەگى وزگەشە بەينەلەۋدىڭ دارا فورماسىن جاراتتى. ولەڭدەگى كەڭىستىك،رۋح،ۋاقىت،ارمان،ءۇمىت اراسىنداعى قۇبىلىستى  دۇرىس شەشتى ءارى ونى شىعارمالارىنا سىڭىرە ءبىلدى. تاريحي اڭىزداردى،عاجايىپ،حيكمەت قۇبىلىستاردى جاڭعىرتۋ،ونى ءداۋىر  رۋحىنا سايكەستىرۋ،رۋحتى (پاراساتتى) كورنەكتىلەندىرۋ سىندى جاڭاشا وبراز جاراتۋ تاسىلدەرى ارقىلى پويەزيانىڭ  قۇدىرەتىن ايگىلەدى. ويى سولعىن،ءتىلى جۇتاڭقى،تەك ۇيقاسقا عانا ءمان بەرەتىن جاداعاي ولەڭ جازۋدان وزدەرىن   وڭاشا ۇستادى. ولەڭ ونەرىن تولىق ءتۇسىندى،شىن ءسۇيدى،ءداستۇرلى ولەڭ ۇلگىسىنەن الىستاپ كەتپەدى،قاسيەتىن ساقتاپ،  قادىرىن ءبىلدى. ۇلتتىق بوياۋىن سولعىنداتپاي،مازمۇنىن بايىتىپ،بەينەلەۋ فورماسى جاقتان جاڭاشا ولەڭ جازۋدىڭ ءتاسىلىن    جاراتتى.

   مەن بۇل ماقالامدا ءداستۇر مەن جاڭالىق جونىندە ارناۋلى توقتالۋىمنىڭ قاجەتى شامالى. بۇل تاقىرىپ جايىندا جازىلعان ماقالالارىمىز از ەمەس،بۇرىنعىسىن ايتپاساق تا،2016-جىلى «التاي  اياسى» جۋرنالىنىڭ 4-،5-سانىندا  جاريالانعان قاجىبەك ايدارحان ۇلىنىڭ «پويەزيامىزداعى جاڭاشا ويلاۋ ءتاسىلى» اتتى ماقالاسى عىلىمي تۇرعىدان ءبىرشاما تولىق جازىلعان ماقالا دەۋىمىزگە ابدەن بولادى. 

   سوندا ءبىزدىڭ اقىندارىمىز قانداي ولەڭدەرمەن وقىرمان جۇرەگىنەن وشپەس ورىن الىپ كەلەدى. ماقالامىزدا پويەزيامىزدىڭ     الدىڭعى جانە سوڭعى بۋىن اقىندارىنان ءبىر ءبولىم اقىندارىمىزدان مىسال الۋ ارقىلى ويىمىزدى دالەلدەيمىز. 

«قارتايعاندا ايمالايتىن ارۋىم،
ءتۇنى بويى ۇيقى سوققان كارى كۇن.
تاڭىنان بۇرىن مەن وياندىم قۇشاقتاپ،
قارا بۇلتتىڭ سالاقتاعان قارىنىن.
كەل،تابيعات كەلتە ويلىڭا كەڭەس بەر،
قورشاۋعا الدى مەنى سيقىر ەلەستەر.
شۇرق-شۇرق تەسكەن سۇلۋلاردىڭ كىرپىگى،
جۇلدىزدى اسپان-كوك تورعىن شىت    ەمەس پە ول!
......
قالدى كەيىن ءبار-ءبارى دە مۇنارتىپ،
مەن نەسىنە مۇڭايامىن مۇنى ايتىپ.
ەكەن دەدىم،قۇرعاق تۇلىپ ەلەستەن،
ءدال بۇگىنگى قۇلازۋىم مىڭ ارتىق.
قۇلازۋدان ءبىر حوش ءيىس تۇر اڭقىپ».
«تورقاسقا» (جىر جيناق) ءابىلقايىر اقباي ۇلى (178-،179-بەتتەر).

   اقىن ولەڭىندە ايشىقتى ءتىل،تەرەڭ وي،كوركەم سۋرەتكەرلىك جاتىر. قاراڭىز،«قارا بۇلتتىڭ سالاقتاعان قارىنى،شۇرق-شۇرق تەسكەن سۇلۋلاردىڭ  كىرپىگى،جۇلدىزدى اسپان كوك تورعىن شىت ەمەس پە ول» وقىعانىڭىزدا كوز الدىڭىزعا تابيعاتتىڭ كوركەم ءبىر سۋرەتىن سىزىپ قويعانداي سەزىمگە جەتەلەيدى. اقىن تابيعاتپەن بىرگە قۇلازۋىنىڭ ءوزى ءبىر باقىت ەكەنى سىندى تىڭ  ويدى ورتاعا قويۋ ارقىلى تابيعاتپەن سىرلاسۋ،مۇڭداسۋ سىندى تاماشا جىر جولدارىن وسىلاي ورەدى ءارى ءوزىنىڭ تابيعاتپەن تىنىستاس،تىلەكتەس ەكەندىگىن ايتىپ،اقىن وسىلاي اقىندىق ۇشقىر شابىتتىڭ ءبىر تىزگىنى سول تابيعاتتىڭ مىڭ بوياۋ سۋرەتىنەن تۋىندايتىن ويلى جىردىڭ كوركەم كارتيناسىن سىزۋعا قۇشتار تابيعاتپەن ءوزى ويىن ورتاقتاستىرادى.

   جالپى اقىندىق تابيعاتىندا سۇلۋلىق پەن سۋرەتكەرلىكتى جىر جولىنا ارقاۋ ەتكەن تاپەي قايىسقان ۇلىنىڭ «قارا كول» اتتى ولەڭىنە توقتالا كەتەيىك.

«قىرعىز قىزىنداي قىزارىپ،
قوڭىر كەزەڭنەن كۇن استى.
قوڭىر كولەڭكە ۇزارىپ،
مۇزارت شىڭدارعا ۇلاستى.

سۇلۋلىق بار ما تەڭ كەلەر،
جەڭگەلەر قانداي ناز قوسقان.
تىزىلگەن مونشاق،تەڭگەلەر،
سىڭعىرلى اۋەن ساز قوسقان».
قوبىزدىڭ ءۇنى شىعانداپ،
جەبەلەي جەلىڭ ۇدەتتى.
شىرايلى جۇزدەر شىن ارباپ،
شىمشىلاپ جاتتى جۇرەكتى.
كۇندىزگى قىزۋ تاراي ما،
ونەرمەن ونەر قاۋىشقان.
شومىلىپ كەشكى ارايعا،
دىر-دۋىڭ تۇنگە اۋىسقان.
قىز ءمۇسىندى قارا كول كورىنىسىن،  ونداعى شاتتىققا تولعان جىر كەشىن، كوركەم سۋرەتپەن كوز الدىڭا سىزا قويادى. قارا كول ەمەس، قايتا ءبىر كوركەم سۋرەت تاماشالاعانداي كۇي كەشەسىڭ. سۇلۋ دۇنيەگە كىرەسىڭ. ال، ماحاببات جايىندا جازىلعان مىنا جىر شۋماعىندا:

«تىڭدا، جانىم، كۇيۋدىڭ كۇيىن مەنەن،
كۇلىمدەپ ەڭ،مەن سەنى كۇنىم دەپ ەم.
تۇردىڭ قانشا موينىما بىلەگىڭ ساپ،
قۇشاعىمدا بۇلىقسىپ قۇلىن دەنەڭ.

جاتساداعى سەڭ-سەزىم اۋناپ قالىڭ،
ءوزىڭدى اياپ،ءوزىم دە اۋلاقتادىم.
ۇمىتايىن دەسەڭ دە ۇمىتتىرماي،
ەسكە سالار ءبىر جۇرگەن اۋماق ءبارىن.

ماحاببات پا، ءبىر-ءبىرىن سىڭىرە الماۋ،
ماحاببات پا، وي نۇرىن سىمىرە الماۋ.
قيىن ەكەن بارىنەن قيىن ەكەن،
بىرگە ءجۇرىپ ماڭگىلىك بىرىگە الماۋ.

دەسەك تاعى ساتكە ءبىر الىستادىق،
سەزىمدەردى ءوزارا اۋىسپادىق.
اۋىسپادىق دەيمىن-اۋ،اۋناقشۋمەن،
ساعىنىشىمىزدى ماڭگىلىك تاۋىسپادىق»    («قۇرالايدىڭ سالقىنى» جيناعىنان).

   شىن جۇرەكتەن تۋعان عاشىقتىق جىر،اق سەزىمنەن تۋعان ماحاببات، قيماستىق سەزىم،قوسىلا الماسا دا،رۋحى جالعاسقان شىن ءسۇيۋ، سۇلۋ جىر،ماڭگى جاس  ولەڭ، جۇرەگىڭە وشپەيتىن،جادىڭنان شىقپايتىن اسىل جىردى  كوڭىلىڭە جىرعىپ جازعان ماحاببات ليريكاسى.

   ماقالامىزدىڭ ەندىگى جالعاسىندا وزىندىك اقىندىق بولمىس-ءبىتىمى بولەك بىرنەشە جاس اقىندارىمىزدىڭ تۋىندىلارىنا كەزەك  بەرەيىك.

ەرلان نۇردىقان ۇلىنىڭ:
«اي،سەنى ايتشى،جەرشارىنا جالعىز جار،
ادامشىلىق قالعىپ كەتسە ار مۇزدار.
و،ماسقارا! كەم يەكتى كەمپىرگە،
كۇلەدى ەكەن مارجان ءتىسى بار قىزدار.

جۇرەكتەردى تۇنشىقتىرسا داراقى ءۇن،
ساعان قاشىپ تىعىلامىن قارا ءتۇن.
و،ماسقارا! جەمساۋى بار بۇلبۇلعا،
كۇلەدى ەكەن كەڭىردەگى بار اقىن.

نەدەگەن كوپ،نەدەگەن كوپ وتىرىك،
سەن سويلەشى كوكتەم شىعى-
و،تۇنىق.
قاسقىر جايلى قارعىس ايتار قارتتار بار،
جەتىم لاقتىڭ باسىن مۇجىپ وتىرىپ»  («ارمىسىڭ، ارۋ دۇنيە» جيناعىنان).

   ادامدىق قاسيەتتى باستى ورىنعا قويعان اقىن ۋاقىت سىندى سوتشى الدىندا ادامداردىڭ  ءومىر زاڭدىلىعىن؛تاعدىرى جايىندا،مارجان ءتىستى قىزداردىڭ ەرتەڭ كەم يەكتى كەمپىر بولاتىن جازمىشتى؛جەمساۋى بار بۇلبۇلعا كۇلگەن اقىن؛جەتىم لاقتىڭ باسىن مۇجىپ  وتىرىپ، قاسقىرعا قارعىس ايتقان قارتتاردى ولەڭ ويىنا ارقاۋ ەتىپ،تويىمسىزدىق،نىساپسىزدىق،قوعامداعى كەلەڭسىزدىككە ۇركە قاراپ،شىن دۇنيەنى اڭسايدى. ونى تۇنىق كوكتەمنىڭ شىعىنان ىزدەيدى...

   ال، قۋانىش دالەي ۇلىنىڭ «قويدىڭ ءيىسى» ولەڭنىڭ مىنا شۋماقتارىن وقيىق:

«جەتكەن بىزگە سوناۋ مۇڭلى عاسىردان،
قويدىڭ ءيىسى اڭقىپ تۇرار شاشىمنان.
وشكەن...
بىتكەن...
تاسقا اينالعان تاريح،
قۇمالاقتار ءار تاراپقا شاشىلعان.
قوتان دا جوق جۇرەر قوزى قۋالاپ،
اعىپ تۇسكەن قاراشىعىم سەكىلدى،
تابانىمدا جاتقان جالعىز قۇمالاق».
ولەڭدە حالىق تاعدىرى، ۇلتتىق رۋح، ءار جەردە قويدىڭ قۇمالاعىنداي شاشىلعان ۇلتتىڭ تاعدىرىن،ۇلتتىق بولمىسىنان، تەگىنەن ايرىلماعان ۇلتتىق رۋحتى جىر ەتەدى. ەكولوگيالىق ورتانىڭ ءبۇلىنۋىن ءسوز ەتەدى.

   ولەڭ ونەرىنە وسىنداي تابيعي كەلگەن   اقىندارىمىز (بۇلاردان باسقا اقىن جوق دەۋدەن اۋلاقپىز) جىر جولىندا اقىندىق جۇلدىزدارىنان جاڭىلمادى. ولەڭدەرى تابيعي تۋىنداپ،    وقىرمان جۇرەگىنە سۇلۋلىق باعىشتادى. بۇل اقىنداردىڭ تۋىندىلارىن مىسالعا الۋىم،پويەزيا وسىلاي جازىلسا قۇپ بولار ەدى دەمەكشىمىن. وركەندەۋ جولىنداعى پويەزيامىزدىڭ تۇلعالىق ساپاسىنا وي جۇگىرتسەك،ساننان ساپاعا، تايازدان تەرەڭگە بەت الىپ كەلە جاتقانىنا كوز جۇما المايمىز. دەسەداعى ءىشىنارا جاداعاي  ولەڭدەرگە كەزىگىپ قالىپ جۇرەمىز. 

   اقىن بولۋ جاقسى عوي، ءبىراق ول     ءۇشىن،  ەڭ الدىمەن وسى ونەردى تۇسىنە دە، سۇيە دە ءبىلىڭىز. ولەڭ ونەرى كىم-كىمنىڭ اۋزىنا كەلگەنىن ايتا بەرەتىن مايدان ەمەس.  اقىندىق _ كيەلى ونەر. سوندىقتان  وسى ونەردىڭ قادىرىن جەتە ءبىلىڭىز.




   رەداكتورى: الماگۇل اقاتبەك قىزى
 
   تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

   مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.